Кіріспе

Пётр Дмитриевич Барановский (Пётр Дмитриевич Барановский; 26 ақпан 1892 - 12 маусым 1984) – ресейлік сәулетші, ескерткіштерді сақтаушы және қайта жаңғыртушы. Ол КСРО-дағы көптеген ежелгі ғимараттарды қайта жаңғыртумен айналысты. 1930 жылдардың басында Әйгілі Василий соборын жойылудан сақтап қалғаны үшін, Коломенское және Андрей Рублев музейлерін құрып, басқарғаны үшін, сондай-ақ қазіргі заманғы қалпына келтіру технологияларын дамытқаны үшін оған үлкен еңбек сіңген.

Білім және ерте мансап

Петр Барановский Ресей империясының Смоленск облысы Вяземск уезіндегі Шуйское селосында шаруа отбасында дүниеге келді. 1912 жылы Мәскеуде құрылыс инженері мамандығын бітіріп, туған Смоленск өңіріндегі Болдино Трица монастырын қалпына келтіргені үшін Ресей археологиялық қоғамының медалін алды. Өнеркәсіптік және теміржол жобаларында аз ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда әскери инженерлер корпусына алынды. 1918 жылы өнертанудан екінші диплом алып, Мәскеу мемлекеттік университетінің профессоры болды. 1921 жылы Барановский Ресейдің солтүстігіне жасаған он экспедициясының алғашқысына қатысты. Өмірі бойы Ақ теңізден Украина мен Әзірбайжанға дейінгі жүздеген архитектуралық ескерткіштерді зерттеп, сипаттады. 1920 жылдардың соңында, дінге қарсы күрес шарықталып тұрғанда, ол Қызыл алаңдағы Василий соборын қалпына келтіріп, ортағасырлық ескерткішті кейінгі ғасырлардағы өзгерістерден тазартты.

Коломенское қаласы

1924 жылы Барановский билікті Коломенское саябағын музейлық аймақ деп жариялауға көндірді және оның алғашқы басқарушысы болды. 1927 жылдан 1934 жылға дейін ол Ресейдің ауылдық жерлерінен ағаш сәулет үлгілерін сатып алып, сақтап қалды, оның ішінде Архангельскіден әкелген Петр I үйін, Ақ теңіздегі Сумской Острогтың бекініс мұнарасын, Преображенское (Мәскеу ауылы) -дан Honey Mead Brewery-ді және тағы да басқаларын қамтыды. Барановский жеке өзі Коломенскоедегі жергілікті сәулетті зерттеп, тіркеді және қалпына келтірді. Бір жағдайда ол 16 ғасылғы қоңырау мұнарасына қол жеткізу үшін 19 ғасырдағы Сент-Джордж шіркеуіне енгізілген өзгерістерді мұқият бұзды. Бүгінде мұнара мен рефектория әлі де бөлек тұр.

Болдино мұражайы және қуғын-сүргін

Совет Одағындағы діни ғимараттарды қорғаудың жалғыз жолы – оларды мұражайға айналдыру болатын. 1923 жылы Барановский Болдинский монастырын Дорогобуж мұражайының бөлімшесі деп жариялауға қол жеткізді. Ол екі жергілікті мұражай басқарушысымен бірге большевиктер тонаған басқа ғибадатханалардан жәдігерлерді жинады және 1926 жылы жабылған Ельня мұражайының коллекциясын сақтап қалды. Барановский мұражайының болашағына көңілсіз болғандықтан, фотограф Михаил Погодиннің немересі Михаил Погодинді Болдино мен оның экспонаттарын құжаттауға (1928–1929) жалдады. Барановский мен Погодиннің мұрағаттары Жоғарғы Днепр аймағындағы православие өнерінің ерекше саласын, православие және католицизм әлемдерінің шекарасын көрсетеді. Бұл бөлім 2002 жылы Мәскеу сәулет мұражайында өткен Барановский көрмесінің материалдарына негізделген, оны Мария Рогозина мен Ульяна Чорновил жинаған.

1929 жылдың қараша айында билік мұражайды жапты; оның қазыналарының жоғалғаны болжамдалады, Погодиннің көптеген фотосуреттері де солай. 1930 жылдың қаңтар айында мұражай директоры Семен Бузанов тұтқындалды және түрмеде қайтыс болды. Дорогобуж мұражайының басқарушысы Николай Савин туған қаласынан қашуды жөн көрді; Погодин "қоғамға жат элемент" ретінде жұмысынан босатылды. Барановскийдің өзі 1931 жылы сөгіс алды, бірақ кейін, 1934 жылы, Кеңес үкіметіне қарсы насихат жасады деген айыппен тұтқындалды және Мариинскіге жер аударылды, онда ол "Сибирь лагерінің Ұдарнигі" белгісін алды.