Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қараңғылық эпосы – Хубэй провинциясының Шэньнчжья таулы аймағының тұрғындары сақтап келген ежелгі Қытайдың ертегілері мен аңыздарының эпикалық поэзиядағы жинағы. Онда әлемнің жаратылуына қатысты көптеген қытай мифтері, Пангудың дүниеге келуінен бастап тарихи кезеңге дейінгі оқиғалар баяндалады. Бұл эпос Қытайдың Тан әулеті дәуіріне дейін жетеді. Ол 1982 жылы қолжазбаның табылуынан кейін Ху Чонцзюнь аударған және жариялаған. Гомер эпостары сияқты, жазба поэзияның алдында, кем дегенде Тан әулеті дәуірінен бастау алатын ауызша дәстүр болған деседі. "Қараңғылық" эпосының ағашқа жазылған көшірмелері Мин әулетіне дейін сақталған деген аңыз бар, бірақ қазірге дейін ешқайсысы табылған жоқ.
The Epic of Darkness is a collection of tales and legends of primeval China in epic poetry, preserved by the inhabitants of the Shennongjia mountain area in Hubei. It is composed of numerous Chinese myths relating to the creation of the world, containing accounts from the birth of Pangu till the historical era. It dates back to the Tang dynasty of China. It was translated and published by Hu Chongjun after the discovery of a manuscript in 1982. Like the Homeric epics, the written poem was likely preceded by an oral tradition dating back to at least the Tang dynasty. Wooden copies of Darkness are said to have survived to the Ming dynasty but none have been found today.
Тарих
Қараңғылықтың пайда болуы Тан дәуіріне (618–907) дейін барып жетеді. Бүгінде кем дегенде сегіз қолжазба сақталған, олардың көпшілігі Қытайдың Хубэй провинциясындағы Шэньнчжадан табылды. Оқиғадағы әңгімелер аймақтың халық әндерінде сақталған. 1982 жылдың тамызында Ху Чонцзюньге жергілікті қарт шаруа ән жинағын сыйлады. Кітапша қалам мен бояумен жазылған және әрқайсы жеті қытай таңбасынан тұратын шамамен 3000 жолдан тұрады. Ол төрт бөлімге бөлінген: Әлемнің бастауы; Пангудың дүниеге келуі; Ұлы су тасқыны; және Үш патша мен Бес императордың пайда болуына дейінгі адамзаттың бастауы. Ху Шэньнчжада тұратын қарттардың әңгімелерінен қолжазбаларды зерттеп, жинауға кірісті. Шығыс Қытай нормалы университетінің Қытай мәдениеті кафедрасының профессоры Лю Шоухуа балладаны оқып, "Қараңғылық эпосы" хан қытайлықтарының ауызша беріліп келген жаратылыс мифін бейнелейтінін айтты. Қытай мифологиясы саласындағы ғалым Юань Кэ түпнұсқа материалдарды мұқият зерттеді және Людің "Қараңғылық эпосы" халық эпосы деген пікірін қолдады. Юань "Қараңғылықтың" табылуын хан халқының фольклор тарихындағы маңызды оқиға деп санады. Юань кейбір адамдардың әртүрлі нұсқаларды одан әрі зерттеп, қолжазбаларды түпнұсқалық мәнін бұзбай, біртұтас эпосқа жинақтауын ұсынды. Ху осы ауқымды эпосты жинастыруға таңдалды. Ол жинақты аяқтауға тоғыз жыл жұмсады. 5500 жолдан тұратын жаңа басылым, Худың 30 000-нан астам жолды қарап шығуынан кейін жасалған көптеген нұсқалардың ішінде ең жақсысы деп таңдалды. Түпнұсқа материалдың көп бөлігін оқыған Лю: "Қазіргі уақытқа дейін осы басылымның мазмұны ең толық. Басқа нұсқалармен салыстырғанда, бұл нұсқа әдемі және тілдік стильге сай келеді", – деді. Сол жылы Бейжіңдегі Хуалян баспасы "Қараңғылық эпосын" басып шығару құқығын сатып алды. Бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты кітаптың жарық көруі жылдан жылға кейінге шегерілді. 2000 жылы Чжанцзян өнер баспасының директоры Чжоу Байи Худы Хуалян баспасымен жасасқан бұрынғы келісімшартын тоқтатуға көндірді және құқықты өзінің баспасына берді.
The origin of Darkness dates back to the Tang dynasty (618–907). At least eight manuscripts have survived today, most of which come from Shennongjia in China's Hubei Province. The tales told in the story have survived in the folk songs of the region. In August 1982, Hu Chongjun was given a songbook by an old local farmer. The booklet was written in brush and ink with about 3,000 lines of seven Chinese characters each. It was split into four sections: the beginnings of the Universe; the Birth of Pangu; the Great Flood; and the birth of mankind until the beginnings of the Three Sovereigns and Five Emperors. Hu began to study and gather the manuscripts from accounts of old people living in Shennongjia. Liu Shouhua, a professor at the Chinese Culture Department at the East China Normal University, read the ballad and believed that the Epic of Darkness may represent the Han Chinese creation myth that has been handed down in oral form. Yuan Ke, a scholar in Chinese mythology, carefully studied the original materials and supported Liu's suggestion that the Epic of Darkness is a folk epic. Yuan said that the discovery of "Darkness" could be regarded a historic event in the folklore history of the Han people. Yuan suggested some people should further study the different versions and rearrange with caution, the manuscripts into an integrated epic, without ruining its original flavor. Hu was chosen to compile this massive epic. It took him nine years to finally finish the collection. With 5,500 lines, the new edition was selected as the best of many different versions, compiled after Hu skimmed through more than 30,000 lines of the original manuscripts. Liu, who has read most of the original material, said, "So far, the content of this edition is the richest one. Compared with other versions, this edition is more beautiful and is in the linguistic style." In the same year, the Beijing based Hualian Publishing House bought the copyrights to publish the Epic of Darkness. But due to financial problems, publication of the book was delayed year after year. In 2000, Zhou Baiyi, publisher of the Changjiang Arts Publishing House, persuaded Hu to end his former contract with Hualian Publishing House and gave rights to his publishing house.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бастапқыда, бәрі газ, хаос және қараңғылық бұлтынан тұрды. Сансыз жылдар бойы тырысқаннан кейін, алғашқы су тамшысын Цзян Ку (江沽) есімді құдай жаратты. Бірақ Ланг Данг Зи (浪荡子) есімді құдай сол тамшыны жұтып алып, қайтыс болды. Оның денесі бес түрге ажырады: металл, ағаш, су, от және жер. Осы элементтерден Пан Гу дүниеге келді, ол аспан мен жерді бөліп, соңында қайтыс болды және оның денесі Жерге айналды. Дегенмен, сол кезде адамзат әлі жаратылмаған еді. Бес элемент пен жануарлардан демон мен құдайлар пайда болды, олар бір-бірімен соғысып, үлкен су тасқыны жерді жапқанша күресті. Осы зор су тасқынынан екі айдаһар – бірі қара, бірі сары – үлкен шайқасқа түсті. Қасиетті Ана Хао Тянь сары айдаһарға қара айдаһарды жеңуге көмектесті. Алғыс айту ретінде сары айдаһар үш жұмыртқалады, оларды Қасиетті Ана жұтып, үш құдай – Көк, Жер және Төңкеріс – туды. Кейін су тасқынынан шығып, бес айдаһар Шығыс теңізінде бір лақ тапты. Хао Тянь лақты ашып, Фукси мен Нюва есімді екі адамды тапты және оларға көбейіп, бала тууды бұйырды, осылайша су тасқыны басылғаннан кейін адамдар дүниеге келді.
In the beginning, everything was a cloud of gas, chaos and darkness. After eons of effort, the first drop of water was created by a deity named Jiang Ku (江沽). However a god named Lang Dang Zi (浪荡子) swallowed that drop of water and died. His body was split in five forms: Metal, Wood, Water, Fire and Earth. From the elements was born Pan Gu who split the heavens and the earth before he eventually died and his body became the Earth. However mankind had yet to be created at this time. From the five elements and animals, were born demons and gods who fought each other until a great flood overcame the land. From this great flood, two dragons one black and one yellow fought a great battle. A goddess, Sacred Mother Hao Tian, helped the yellow dragon defeat the black dragon. In gratitude, the yellow dragon laid three eggs which the Sacred Mother swallowed and gave birth to three gods, Heaven, Earth and Hell. Later from the flood came five dragons who found a gourd in the Eastern sea. Hao Tian opened the Gourd and found two humans, Fuxi and Nüwa, and told them to copulate and thus humans were born after the flood waters had receded.