Кіріспе

Штединген – Германияның солтүстік-батысындағы Везер өзенінің дельтасында, Бременнің солтүстігінде орналасқан аймақ.

Негізін қалау

1106 жылы бес голландық Рейн сағасынан Бременге барып, Бремен архиепископы Фридрих I-мен Везер өзенінің екі жағындағы Хантаның оңтүстігіндегі батпақты аймақтарды мекендеу туралы келісім жасасты. Бұл аймақ кейіннен Стединген деп аталды. Шаруалар жерді өңдейтін болды, ол әкеден ұлына ақысыз, мұрагерлік иелікке өтеді, ал әрбір қоныс аударушы жыл сайын бір пфениг, барлық егістің он бірінші бөлігі және барлық малдың оннан бір бөлігін архиепископтың билігін мойындау ретінде салық ретінде төлейді; басқа жағдайда, олар өз істерін кез келген дүниелік билеушінің араласуынсыз өздері басқаруға құқылы болады. Бұл келісім жас голландиялық шаруалардың арасында үлкен қызығушылық тудырды, олар көптеп осы аймаққа қоныстанды, бірақ топырағы нашар, ал қызыл жусан, мақта шөбі және қамыс жерді және өзен жағалауын жауып тұрған батпақты жерді өңдеу қиын болды. Қоныс аударушылар көптеген суды кептіру үшін каналдар қазып, құрғақ жерді қамтамасыз ету және су тасқынының алдын алу үшін бөгеттер салды.

I Жерар

Герхард I (Герхард) архиепископ болған жылдары (1210–1219), оның туысы Ольденбург графы Отто I-ге Штедингенде екі бекініс – Лехтенбург және Линебург салуға рұқсат берілді. Бұл бекіністер ескі германдық дәстүрлерді сақтайтын және Бременнің билігінен тәуелсіздікке ұмтылған шаруаларға діни және феодалдық тәртіп орнату үшін салынды. "Стедингерлер оннан бір бөлігін төлеуден және жеке бастың еңбегін беруден бас тартты, алғашқы келісім шарттарына қайта оралды. Олардан бұл міндеттерді орындау қатаң түрде талап етілді". Стедингерлер графтың вассалдарын зорлау және адам ұрлауда айыптап, өздерінің Thing – халық жиналысында толық тәуелсіздік жариялауға, феодалдық салымын төлеуден бас тартуға, жолдар бойында қақпалары мен бекіністері бар қоршау салуға және кез келген шабуылға қарсы тұру үшін жасақ құруға бекінді. Басқа мәселелермен айналысқан Жерар осы қарсылыққа тиісті жауап бермеді.

Герард II және крест жорығы

Жаңа архиепископ, Герард II, Стедингерлерге православиені қатаң сақтауды, сондай-ақ оның алдыңғысы жинауды ұмытып кеткен салықты төлеуді талап етуге бекінді. Аймақ арқылы саяхаттап жүрген кедей саяхатшы уағыздарында "Бағынбау – құмарлық" деп жариялағанда, жергілікті тұрғындар оған шабуыл жасады, одан кейін дін қызметкерлеріне қарсы зорлық-зомбылықтарды бастап, монастырларды тонады және дін қызметкерлерін өлтірді. Архиепископ өзінің талаптарын орындауға нық бекінгендіктен, Стедингер аймағының шекарасына Шлиттербург қамалын салды, онда ол өзінің бауыры, Липпе лорды Герман II-ні орналастырды. 1229 жылғы Рождество күні шаруалар мен архиепископтың рыцарлары арасында алғашқы шайқас болды; Герман қаза тапты, ал қалған рыцарлар қашқан жол тапты. 1230 жылдың 17 наурызында Герард Бременде кеңес шақырды, онда архиепископтықтың аббаттары мен жоғары дін қызметкерлері Стедингерлерді феодалдық заңға бағынбағаны үшін, бүлік шығару, құдайға қарсы келу және кісі өлтіру үшін, сондай-ақ балауызтан жасалған бейнелерге табыну, жұмақшылардан кеңес алу және зұлым рухтармен байланыс жасау үшін соттады. Шаруаларды кінәлі деп тапқаннан кейін, кеңес архиепископтың бұйрықтарына қарсы шыққандардың барлығына тыйым салу мен қауымнан шығаруды жариялады; шіркеу есіктері қадалып, дін қызметкерлері аймақтан кетуге мәжбүр болды. Архиепископ өзі Римге барып, папа Григорий IX-ты Стедингерлерге қарсы крест жорығын шақыруға көндірді. Ол мұнда сәтті болды және Доминикан монахтары бүкіл Солтүстік Германияға крест жорығын уағыздау үшін жіберілді, бұл үшін папа қасиетті жердегі крест жорықтары сияқты рухани сыйлықтарды уәделеді. 1233 жылдың көктемінде көптеген неміс дворяндары, азаматтардың қолдауымен, Бремендегі науқанға жиналды. Везердің шығыс жағалауындағы халық жеткілікті қорғаныс дайындамағандықтан, крестшілер әскері алдымен сонда шабуыл жасап, халықтың көп бөлігін өлтірді; аман қалғандары отқа жағылды. Содан кейін крестшілер Везердің батыс жағалауына қарсы шабуылды дайындау үшін Бременге оралды. Олар 1233 жылдың 6 шілдесінде Батыс Стедингерлерге шабуыл жасады, бірақ ауыр шығындарға ұшырады. Сол жылдың қысында Герхард көтерілісшілерді әлсірету үшін Везердің бөгеттеріне тесіктер қазып, суға батыруға тырысты, бірақ жұмысшылар бөгеттердің күзетшілерімен қуылды. 1234 жылдың көктемінде Доминикандықтар бүкіл Солтүстік Германияда Стедингерлерге қарсы жаңа крест жорығын жариялады. Бременде Брабант герцогы Генрих I-нің басшылығымен үлкен әскер жиналды, ал Стедингерлерді Болко фон Барденфлет, Таммо фон Хунтроп және Детмар том Дик басқарды. Болко фон Барденфлет басшылығындағы Стедингерлер крестоносшыларға қарсы аймақтың бекітілген қақпаларының біріне шабуыл жасады; екі тараптың да шешуші басымдыққа ие болуы мүмкін болмағанша, бір крестоносшы рыцары өзінің бронеатты соғыс атын шаруалар әскерінің артқы жағына дейін жеткізіп, басқа крестоносшыларға жол ашты. Одан кейін шаруалар тез жеңіліске ұшырады. Қалған Стедингерлер Детмар том Дик пен Таммо фон Хунтроп басшылығымен Альтенеш позициясына жиналды, олар да ауыр қарсылықтан кейін жеңілді. Саксониялық Реппичау жылнамасында былай деп жазылған: "Осылайша Стедингерлер аяқталды; өйткені олар отыздан астам жыл бойы зорлық-зомбылық пен әділетсіздікпен айналысқандықтан, Құдай оларды Өзінің зорлығымен жазалады."

Қазіргі заманғы

Бүгінде Германияның солтүстігінде Стединг есімді көптеген адамдар тұрады. Хамельн аймағында (Везер өзенінің оңтүстігінде) Стединг отбасылары, Хессиш Олдендорфтағы Стединг аяқ киім дүкені және Хамельн қаласының ескі бөлігіндегі Стединг Метцгерей (қасапхана/делі) орналасқан. Стединг отбасылары Германияның түкпір-түкпіріне қоныс аударған. АҚШ-та да Стединг отбасылары бар, олардың көпшілігі бастапқыда осы Везер өзенінің оңтүстігіндегі аймақтан (Хессиш Олдендорф, Фулен) шыққан.