Жон Гибсон Смит: Шотландиялық ақын және Жаңа Зеландияға көші-қон

Кіріспе

Джон Гибсон Смит – Жаңа Зеландияда туған шотланд ақыны.

Тарих

Ол көбінесе Джон Г. Смит деген атпен танылды. Фермер Гибсон Смит пен Джейн Грэмның ұлы, ол Ларнаркширдегі Карнуат қаласында білім алған. 1833 жылы ол (Джон Смит ретінде) Пиблширдің Иннерлейтен қаласында Уильмина / Вильгельмина Уилкиге (Томас Уилкидің қарындасы, Иннерлейтендегі хирург және «Шотландияның оңтүстігінің ежелгі дәстүрлері, рәсімдері мен әдет-ғұрыптары» атты еңбектің авторы, сондай-ақ Сэр Уолтер Скотттың шәкірті ретінде танымал) үйленді. Вильгельмина 1803 жылы Роксбургширдің Боуден қаласында Джордж Уилки мен Генриетта / Ханна Лейдлоу отбасында дүниеге келген. 1834 жылы ол Роксбургширдің Эднам қаласындағы шіркеу мектебінің мұғалімі болып тағайындалды. 1848 жылы Шотландия білім беру институтының мүшесі атағын алды. 1841 жылғы Шотландия халық санағында ол әйелі Вильгельминамен бірге Эднам мектеп үйінде мұғалім болып тұрады. 1851 жылғы Шотландия халық санағында ол жесір ретінде Эднам мектеп үйінде тұрады, қызметі – шіркеу мектеп мұғалімі, ал туған жері – Карнуат, Ланарк. Сондай-ақ, оның үйінде Вильгельминаның қарындасы Мэри Уилки мен оның күйеуі Джеймс С. Николдың қызы, Селькиркширдің Яроу қаласындағы мектеп мұғалімі Генриетта Никол, оның немересі (ерлі-зайыптылық байланысы бойынша) тұрады. 1851 жылы ол Джеймс Уэдделл мен Шотландияның Обан қаласынан Кристина Макдональдтың үлкен қызы Мэри Уэдделлге үйленді. 1861 жылғы Шотландия халық санағында ол Мэримен үйленген күйінде Эднам мектеп үйінде тұрады, қызметі – шіркеу мектеп мұғалімі, ал туған жері – Биггар, Ланарк (Карнуаттан шамамен 8 миль қашықтықта). Ол Мэри Уэдделлмен 8 бала өсірді, олардың 7-і Эднамда дүниеге келді (Джон Гибсон Смит 1852 жылғы 15 қазанда туған; Кристина Макдональд Смит 1854 жылғы 2 мамырда туған; Мэри Энн Смит 1856 жылғы 7 ақпанда туған; Джейн Грэм Смит 1857 жылғы 6 қыркүйекте туған; Джеймс Уэдделл Смит 1859 жылғы 23 маусымда туған; Дэвид Макрей Смит 1861 жылғы 1 желтоқсанда туған; және Уильям Крайтон Смит 1864 жылғы 2 қаңтарда туған). Тағы бір қызы Маргарет Джеймисон Смит 1866 жылғы 11 желтоқсанда Жаңа Зеландияда дүниеге келді. Ол Шотландия шекарасының тұрмысы, әдет-ғұрыптары және ойын-сауықтары туралы еңбек жариялады. 1864 жылы Эднам мектебіндегі лауазымынан кетіп, отбасымен бірге «Севилья» кемесімен Жаңа Зеландияға көшті. Кеме Глазгодан 1864 жылғы 21 мамырда шығып, 4 қыркүйекте Жаңа Зеландияның Саутленд аймағындағы Блафф портына жетті. Ол «Севилья» кемесінің капитанына алғыс айтқан жолаушылар комитетінің төрағасы болды. Оның есімі «Саутленд Таймс» газетінде жарияланған жолаушылар тізімінде жоқ, бірақ бұл тізімде тек «Көмектесуге лайық» иммигранттар ғана көрсетілген. 1864 жылғы 28 қыркүйекте, Жаңа Зеландияға келгеннен кейін бірнеше апта өткен соң, ол Оңтүстік провинциясының басшысына жұмыс табуға көмек сұрап хат жазды. Ол «сентябрьдің төртінші күні «Севилья» кемесімен Блафф портына келгенін, сол жерде ол уәде бойынша, сапар кезінде капеллан қызметін атқарғаны үшін сыйақы алатынын және оған уақытша жер зерттеушісі ретінде жұмыс істеуге қажетті құжаттар беріледі деп күткенін, сондай-ақ, өткен мамырдың он алтыншы күні Келсо шлютері Рев. Джеймс Смитқа Гласгодағы Патрик Хендерсон және компания арқылы жіберілген белгілі бір сомадағы ақша алуға құқылы болады. Осы уәделердің орындалмауы оған үлкен қиындықтар туғызды, себебі ол отбасының қону кезінде қажеттіліктерін қамтамасыз ету мүмкіндігінен және колонияға келгеннен кейін біраз уақыт бойы оларды асырауға арналған жұмыстан айырылды». Ол 1868 жылдан 1870 жылға дейін Жаңа Зеландияның Саутленд аймағындағы Каледония мектебінің директоры болды. Кейіннен ол Жаңа Зеландияның Саутленд аймағындағы Лонгбуш мектебінің мұғалімі болды. 1878 жылғы маусымда ол Оңтүстік білім беру кеңесінің бірінші хатшысы және қазынашысы болып тағайындалды. Ол 1891 жылғы 18 наурызда 76 жасында қайтыс болды және 1901 жылы 75 жасында қайтыс болған әйелі Мэримен бірге Инверкаргиллдегі шығыс зиратында жерленді.

He generally went by the name of John G. Smith. The son of Gibson Smith, farmer and Jane Graham, he was educated at Carnwath, Larnarkshire. In 1833 he married (as John Smyth), in Innerleithen, Peebleshire, to Williamina/Wilhelmina Wilkie (sister of Thomas Wilkie, surgeon at Innerleithen and author of "Old Rites, Ceremonies, and Customs of the South of Scotland", and described as a protege of Sir Walter Scott). Wilhelmina was born in 1803 in Bowden, Roxburghshire, to George Wilkie and Henrietta/Hannah Laidlaw. In 1834 he was appointed schoolmaster of the Parochial School at Ednam, Roxburghshire. He received a Degree as Fellow of the Educational Institute of Scotland in 1848. The 1841 Scottish Census has him residing at the Ednam Schoolhouse as a Teacher, with his wife Wilhelmina. The 1851 Scottish Census has him as a Widower residing at the Ednam Schoolhouse, his occupation as Parochial Schoolmaster, and birthplace as Carnwath, Lanark. Also in his household is Henrietta Nicol, his niece (by marriage), daughter of Wilhelmina's sister Mary Wilkie and her husband James S. Nicol, Schoolmaster at Yarrow, Selkirkshire. In 1851 he married Mary Waddell, eldest daughter of James Waddell and Christina McDonald of Oban, Scotland. The 1861 Scottish Census has him as married to Mary, still residing at the Ednam Schoolhouse, his occupation as Parish Schoolmaster, and birthplace as Biggar, Larnark (which is some 8 miles from Carnwath). He and Mary Waddell had 8 children, 7 of whom were born at Ednam (being John Gibson Smith born 15 Oct 1852; Christina Macdonald Smith born 2 May 1854; Mary Ann Smith born 7 Feb 1856; Jane Graham Smith born 6 Sep 1857; James Waddell Smith born 23 Jun 1859; David Macrae Smith born 1 Dec 1861; and William Crighton Smith born 2 Jan 1864). A further daughter, Margaret Jamieson Smith, was born in New Zealand on 11 Dec 1866. He published a work on the manners, customs and amusements of the Scottish Border. He resigned his post at Ednam school in 1864 and emigrated with his family to New Zealand aboard the ship "Sevilla" which left Glasgow on 21 May 1864 and arrived at Bluff, Southland, New Zealand on 4 September 1864. He was Chairman of a Passengers' Committee that rendered a Testimonial to the Sevilla's Captain. His name is not on the passenger list published by the Southland Times newspaper, although that List appears to only cover "Assisted" Immigrants. On 28 September 1864, a few weeks after his arrival in New Zealand, he wrote a letter to the Superintendent of the Province of Southland pleading for assistance in finding employment, claiming that "he landed at the Harbour of the Bluff per the Ship Sevilla on the Fourth day of September at which place he expected that, according to promise, he would be renumerated for his services as Chaplain during the voyage, and that certain papers would be delivered to him giving him temporary employment as Land Surveyor – and also the right to draw a sum of money entrusted on the Sixteenth of May last to the Rev. James Smith Minister of Kelso to be transmitted by him through the agency of Messrs Patrick Henderson and Co. of Glasgow. The nonfulfilment of all of these promises has caused very serious inconvenience to him, in so far as it has caused him to be deprived of the means of providing for the requirements of his family on landing, and of expected employment wherewith to maintain them for some time after arriving in the Colony." He was Master of the Caledonian School at Invercargill, Southland, New Zealand from about 1868 to about 1870. He later became schoolmaster at Longbush School, Southland, New Zealand. In June 1878 he was appointed the first Secretary and Treasurer of the Southland Education Board. He died on 18 March 1891 aged 76 and is buried at Eastern Cemetery, Invercargill, with his wife Mary who died in 1901 aged 75.