Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Linaria vulgaris, қарапайым тодагүл, сары тодагүл немесе сары жұмыртқа, - Еуропа, Сібір және Орталық Азияға тән Plantaginaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі. Ол Солтүстік Америкаға әкелінген және қазір кең таралған. Жемісі - ұзындығы және ені бар шар тәрізді қапшық, ішінде көптеген ұсақ тұқымдар болады.
Species of plant
Linaria vulgaris, the common toadflax, yellow toadflax or butter and eggs, is a species of flowering plant in the family Plantaginaceae, native to Europe, Siberia and Central Asia. It has also been introduced and is now common in North America. The fruit is a globose capsule long and broad, containing numerous small seeds.
Қалдық деректері
Жалпы тоқалдың тұқымдары Клэктондағы Хоксн аралық мұздық қабаттарынан табылды. Сонымен қатар, Эссекс, Хантингдоншир, Суррей және Солтүстік Уэльстегі Вайхсель мұз басу кезеңінің қабаттарынан да мәліметтер келді. Бұл деректер британдық өсімдіктің туған жер екенін нақты көрсетеді, оның бүгінгі күні қоқысқа толы жерлермен және адам жасаған ортамен тығыз байланысы болғанымен қатар.
Seeds of the common toadflax, were identified from the Hoxnian interglacial strata at Clacton. Records have also come from the Weichselian glaciation strata in Essex, Huntingdonshire, Surrey and North Wales. This evidence makes the native status of the plant in Britain quite evident despite the very strong association that it has today with waste places and man made habitats.
Өсіру және пайдалану
Көбінесе жабайы гүл ретінде кездесетін болса да, кейде тоқал гүлдерін кесіп алып, вазада ұзақ тұратындай етіп өсіреді. Аңқалар (Antirrhinum) сияқты, олар балалар бағдарында "қабысатын" гүлдер үшін жиі өсіріледі, оларды гүлдің төменгі жағынан қысып "сөйлетіп" қоюға болады. Өсімдікке жақсы дренаж қажет, бірақ әйтпесе түрлі жағдайларға бейімделе алады. Солтүстік Америкада өсімдік өсірілмей қалған, ол жол жиегінде және нашар топырақта өседі, қазір АҚШ-тың көптеген штаттарында және Канада провинцияларында табиғи түрде таралып кеткен. Арамшөп ретінде танымал болғанымен, бұл өсімдік, қандаһар сияқты, халық медицинасында да түрлі ауруларды емдеу үшін қолданылған. Жапырақтарынан жасалған шайды ішек тазалау үшін және күшті диуретик ретінде, сондай-ақ сарғау, денесі ісіну және ұйқылылықпен бірге ішек қабынуына қарсы қолданған. Тері аурулары мен геморройға қарсы гүлдерден жасалған май немесе жапырақтан жасалған шай пайдаланған. Сонымен қатар, судың орнына сүтке дайындалған шайды жәндіктерге қарсы қолданған. Оның диуретик және қызбаны түсіретін қасиеттері бар екені расталған.
While most commonly found as a wildflower, toadflax is sometimes cultivated for cut flowers, which are long lasting in the vase. Like snapdragons (Antirrhinum), they are often grown in children's gardens for the "snapping" flowers which can be made to "talk" by squeezing them at the base of the corolla. The plant requires ample drainage, but is otherwise adaptable to a variety of conditions. It has escaped from cultivation in North America where it is common on roadsides and in poor soils, where it has now naturalized in many U. S. states and Canadian provinces. Despite its reputation as a weed, like the dandelion, this plant has also been used in folk medicine for a variety of ailments. A tea made from the leaves was taken as a laxative and strong diuretic as well as for jaundice, dropsy, and enteritis with drowsiness. For skin diseases and piles, either a leaf tea or an ointment made from the flowers was used. In addition, a tea made in milk instead of water has been used as an insecticide. It is confirmed to have diuretic and fever reducing properties.