Кіріспе

Кэтрин Асароның 2001 жылғы "Сфералық гармоника" романы – Кэтрин Асароның "Сколия империясының сагасы" кітаптарының бірі, ғылыми-фантастикалық туынды. Онда Сколия Империясының Руби Фараоны Дихианна Селей (Дехья) туралы айтылады. Ол жойқын галактикалық соғыстан кейін үкіметін реформалауға және отбасын қайта біріктіруге талпынады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Сфералық гармония" – Дихианна Селейдің көзқарасынан баяндалатын, бірінші тұлғадағы повесть. Империяны сайланған Ассамблея басқаратын болғанымен, бұрынғы заманда Рубин Фараон абсолютті билеуші ретінде танымал болған. Селей – ежелгі фараондардың ұрпағы және қазіргі Сколияның титулды билеушісі саналады. "Сфералық гармония" Radiance War-дан кейінгі оқиғаларды қамтиды, бұл Империя мен Эвбия Конкорды арасындағы соғыс еді. Эвбия Конкордын қатал нарциссистер кастасы – Аристос басқарады. Эвбия экономикасы құл саудасына негізделген, ал Аристос оны Империяға таратуды көздейді. "Сфералық гармонияның" басында Дихианна Селей Эвбия әскери күштерінен қашу үшін екі әлемнің шекарасын анықтайтын Lock – сингулярлыққа кіріп кетеді. Математикалық тұрғыдан алғанда, ол сфералық гармоника функцияларымен сипатталатын балама өлшемге өтеді. Кітаптың басында ол Опалит атты айда "қосылып" жатыр. Ол бір әлемнен екінші әлемге өтетін бөлшек толқындар арқылы қайта құрылады. Кітаптағы кейбір мәтіндер сфералық гармоникадағы синусоидтық функциялардың пішінде жазылған. Селей өмірден өшіп бара жатқандықтан, жадысын, өзінің кім екенін және тарихын бірте-бірте қалпына келтіреді. Ол айда оны қорғау үшін құпия түрде орнатылған төтенше жағдай протоколын іске қосуға тырысады. Соның нәтижесінде оны Сколия флотының адмиралы Джон Кастестар және оның қарындасы, элиталық ұшқыш командир Ваз Майда табады. ISC шайқас крейсеріне отырғаннан кейін Селей Рубин әулетін қайта біріктіруге және оның халқына не болғанын анықтауға ұмтылады. Кітапта оның Сколия әскері мен үкіметін қайта жандандыруға жасаған әрекеттері баяндалады. Селей сонымен қатар ұлы Такинил мен күйеуі Элдринсонға не болғанын білуге тырысады. Оның Жерге барып, Roca – қарындасы және мұрагері сияқты Рубин әулетінің тұтқынға алынған мүшелерін босату жоспарына жоғары шенеуніктердің ықыласы шамалы, себебі бұл соғыс актісі ретінде қарастырылуы мүмкін. Ешкімге сенбеген Селей өзінің империясының сайланған үкіметін құлатуға тырысады, содан кейін оны соғыстың күлінен қайта жасай алады.

Контекст

Бір жағынан, "Сфералық гармония" – жеңімпаз болмаған соғыстан кейін қайта құрылған өркениет туралы ғарыштық саяхат. Екінші жағынан, бұл соғыстың аман қалғандарға тигізетін эмоционалдық салмағы туралы, және Асаро Сколиан империясының сагасында осы тақырыпты жиі зерттейді, мысалы, "Сфералық гармонияда" Селей мен оның күйеуі соғыстағы ауыр тәжірибесімен санасуға тырысады. Сюжетінің күрделілігі, әлемді құруы және кейіпкерлерді дамытуы үшін мақталып, сынға да ілінген Асаро, оқиғаның оқиғалық жақтарынан гөрі адамның жағдайына көбірек назар аударады. Асаро романдарының математиканы қолдануымен де белгілі. "Сфералық гармония" Лаплас теңдеуін шешетін бұрыштық толқындық функциялармен сипатталған Гильберт кеңістігіне негізделген ойдан туған әлемді қамтиды. Сфералық гармоникалар – математика мен физиканың, соның ішінде кванттық механика мен электромагнетизмнің көптеген салаларында қолданылатын ортонормалдық өзіндік функциялар жиынтығы. Теориялық физик ретінде Асаро Гильберт кеңістігінің түсінігін пайдаланып, гармоникалармен сипатталған Кайл кеңістігі деп аталатын әлемді жасайды. Гильберт кеңістіктерін анықтайтын қағидаларды тікелей қолдану арқылы автор "орналасқан жерді" уақыт пен кеңістік емес, кванттық толқындық функцияларға негізделген және псионның ойлары Кайл кеңістігіндегі орнын анықтайтын әлемді ойлап табады. Кітаптың соңындағы эсседе айтылғандай, осы әлемнің қасиеттері және ондағы адамдық қарым-қатынастың абстрактілі формалары – математикалық теорияның қияли кеңейтілімдері. "Сфералық гармония" романы "Көтерілетін Күнмен" (Ascendant Sun) байланысты, ол Радианс соғысынан кейінгі оқиғаларды жаңа Сколиан императоры Келриктің көзқарасынан баяндайды. Сондай-ақ ол Евбея императоры III Жайбриол және оның соғыстан кейін сколиандармен бейбіт келіссөздерін бастауға жасаған тырабына арналған "Ай көлеңкесімен" (The Moon's Shadow) де байланысты.