Висконсин Университетінің Арборетүмі: Экологиялық қалпына келтірудің тарихи орталығы
University of Wisconsin–Madison Arboretum
Висконсин-Мэдисон Арборетумы – ұлттық тарихи ескерткіш, экологиялық қалпына келтірудегі жетекші орталық. 1932 ж. құрылған, ғылыми зерттеулер жүргізеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Висконсин университеті – Мэдисон Арборетумы – Висконсин университеті – Мэдисонның оқыту және зерттеу орталығы және экологиялық қалпына келтіру саласындағы тарихи зерттеулер жүргізілген орын. Висконсин штатының Мэдисон қаласында (Висконсин университетінің бас кампусынан шамамен алты шақырым қашықтықта) орналасқан Арборетум, сонымен қатар Висконсин штатындағы қалдық орман және далалардың кең аумақтарын басқарады. 2021 жылы экологиялық қалпына келтіру саласындағы пионерлік еңбегі үшін Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесі берілді.
National Historic Landmark
The University of Wisconsin–Madison Arboretum is a teaching and research facility of the University of Wisconsin–Madison and the site of historic research in ecological restoration. In addition to its in Madison, Wisconsin (located about four miles from the main campus of the University of Wisconsin–Madison), the Arboretum also manages of remnant forests and prairies throughout Wisconsin. It was designated a National Historic Landmark in 2021, in recognition for its role as a pioneer in the field of ecological restoration.
Тарих
1911 жылы ландшафт сәулетшісі Джон Нолен Бостонның Арнольд Арборетумы үлгісінде Мэдисон қаласына арборетум құруды ұсынды. UW Арборетумы 1932 жылдың 26 сәуірінде құрылды, сол кезде Университет Регенттер Кеңесі 6 жер учаскесін, барлығы 246 акр жерді Мэдисон қаласының Уингра көлінің оңтүстік-батыс жағында қабылдады, осылайша «Висконсин орман қоры Арборетумы және жабайы табиғатты қорғау орталығы» құрылды. Ол кездегі жер көлемі көбінесе егістік жерлер мен жайылымдардан тұрды. 1932 жылы Г. Уильям Лонгенекер Арборетуммен жұмыс істеу үшін және Эд Гилберт құрған Арборетум комитетінің мүшесі болу үшін Регенттер Кеңесімен жұмысқа алынды. 1933 жылы Лонгенекер Арборетумның атқарушы директоры болып тағайындалды және ол 1967 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1967 жылы Лонгенекер атындағы бау-бақша ашылды, сондай-ақ Арборетумның атқарушы директоры ретінде 34 жыл қызмет еткеніне құрмет ретінде тас төсегіш орнатылды. Ол сонымен қатар Висконсин университетінің ландшафт сәулеті кафедрасының алғашқы меңгерушісі болды. Алдо Леопольд 1933 жылы Арборетумның ғылыми-зерттеу директоры болып тағайындалды және АҚШ-тағы ойыншылықты басқару бойынша алғашқы профессор атанды. Ол Висконсин университетінің Ойыншылықты басқару кафедрасының алғашқы төрағасы болды. Леопольд және бірінші Арборетум комитетінің басқа мүшелері, әсіресе Ботаника кафедрасының профессоры Норман К. Фассет, «Висконсиннің түпнұсқалық» ландшафты мен өсімдіктер қауымдастығын зерттеуге бағытталған бағдарлама ұсынды, әсіресе еуропалықтар қоныстанғанға дейінгі кезеңдегі, мысалы, биік шөп даласы және еменді саванна сияқты ландшафттарды зерттеуді ұсынды. 1935 және 1941 жылдар аралығында Азаматтық консервация корпусының бригадалары Тед Сперридің жетекшілігімен осы міндетті орындау үшін еңбек күшін қамтамасыз етті. Осындай жұмыс ақырында экологиялық қалпына келтіру деп аталды. АҚШ-тағы алғашқы биік шөп далаларын қалпына келтірудің бірі Арборетумда жүзеге асты. 2020 жылы Кертис тоғаны жаңартылды және инвазивті далалық өсімдіктер алынып тасталды. Экологиялық қалпына келтіру саласындағы ұзақ мерзімді міндеттемесінен басқа, Арборетумда бақша тәрізді көрмелерде орналастырылған, таңбаланған өсімдіктердің дәстүрлі бағбандық коллекциялары да бар. Бүгінде Арборетум елдегі ең көне қалпына келтірілген биік шөп даласын және «экологиялық қоғамдастықтар» деп аталатын қалпына келтірілген экожүйелердің кең жинағын басқарады: орманды жерлер, саванналар, далалар, ылғалды жерлер, бұлақтар және Уингра көлінің жағалауы. Ной орманы (41 акр) – ақ және қара емендер; ең үлкендері қазір 150 жылға жуық. Ной орманына Бартлетт Ной (кейде «e» әрпінің үстінде акцентсіз Ной деп жазылады) отбасының фермасының аты берілген, оны 1933 жылы миссис Джесси Бартлетт Ной Арборетумға қосу үшін Университетке сатты. Wingra Woods (52 акр) – қант кеспеағашы, бассвуд және букпен отырғызылған еменді ормандар; бірте-бірте қант кеспеағашы басым түрге айналатын ормандарға айналады.
In 1911, landscape architect John Nolen proposed an arboretum for Madison based on Boston's Arnold Arboretum. The UW Arboretum was founded on April 26, 1932, when the University Board of Regents accepted the deeds to 6 parcels, 246 acres of land on the southwestern end of Madison's Lake Wingra, creating the "University of Wisconsin Forest Preserve Arboretum and Wildlife Refuge". The acreage at the time was mostly farmland fields and pastures. In 1932, G. William Longenecker was hired by the Board of Regents to work with the Arboretumand be on the Arboretum Committee, which was formed by Ed Gilbert. In 1933, Longenecker was named Arboretum Executive Director, and he served in this capacity until he retired in 1967. Longenecker Horticultural Gardens would be named after him in 1967, and a stone bench placed, honoring his 34 years of service as the Arboretum's Executive Director. He was also the first Head of the University of Wisconsin Landscape Architecture Department. Aldo Leopold was named Research Director of the Arboretum in 1933 and also was the first professor of game management in the U. S. He was also the first chair of the Department of Game Management at the University of Wisconsin. Leopold and other members of the first Arboretum Committee, especially Professor Norman C. Fassett of the Botany Department, proposed a research agenda around re establishing "original Wisconsin" landscape and plant communities, particularly those that predated European settlement, such as tallgrass prairie and oak savanna. Between 1935 and 1941, crews from the Civilian Conservation Corps provided most of the labor to accomplish this task under the supervision of Ted Sperry, an ecologist and prairie plant root specialist who had studied with Arthur G. Vestal at the University of Illinois. Such work would eventually become known as ecological restoration. Some of the first tall grass prairie restorations in the United States took place at the Arboretum. In 2020, Curtis Pond was rehabilitated, and an invasive prairie plant was removed. In addition to its long standing commitment to ecological restoration, the Arboretum also features traditional horticultural collections of labeled plants arranged in garden like displays. Today the Arboretum manages the oldest restored tall grass prairie in the nation along with an extensive collection of restored ecosystems that are referred to as "ecological communities": woodlands, savannas, prairies, wetlands, springs, and the Lake Wingra shoreline. Noe Woods (41 acres) – white oaks and black oaks; the larger oaks are now about 150 years old. Noe woods is named for the Bartlett Noé (sometimes spelled Noe, without the accent over the “e”) family farm, which was sold by Mrs. Jessie Bartlett Noé to the University in 1933 for inclusion in the Arboretum. Wingra Woods (52 acres) – oak woods underplanted with sugar maple, basswood, and beech; gradually changing to a forest with sugar maple as the dominant species.
Қылқан жапырақты ормандар
Бореалдық орман (14 акр) – шырша және балқарағай егілген жер. Леопольд Пайнс (21 акр) – 1933 және 1937 жылдар аралығында отырғызылған қызыл және ақ қарағайлар, сондай-ақ қызыл жапырақ, ақ қайың және солтүстік бұталары мен жердегі өсімдіктердің шағын саны.
Boreal Forest (14 acres) – spruce and fir plantings. Leopold Pines (21 acres) – red and white pines planted between 1933 and 1937, with small numbers of red maple, white birch, and northern shrubs and ground plants.
Сулы-жауынды жерлер
Гарднер батпағы – қамыстар, қамыс канари травасы, экзотикалық бұталар және басқа да ағаш тәрізді өсімдіктер. Қызыл қанатты батпақ – қызыл қанатты қарақұстар мен су құстарының мекенжайы. Оңтүстік-шығыс батпақ – үлкен ылғалды жер. Тель тоған ылғалды жерлері – шөптесін жайылым және тоған, айналасы жолдармен қоршалған. Вингра батпақтары – салыстырмалы түрде бұзылмаған ылғалды жерлер.
Gardner Marsh – cattails, reed canary grass, exotic shrubs, and other woody vegetation. Redwing Marsh – habitat for redwinged blackbirds and waterfowl. Southeast Marsh – large wetland. Teal Pond Wetlands – sedge meadow and pond, with boardwalks. Wingra Marsh – relatively untouched wetlands.
Бау-бақша коллекциялары
Лонгнеккер бау-бақшасы (35 акр) – 2500-нен астам таксондардың 5000-нан астам өсімдігі; Висконсин штатындағы ағаштар, бұталар және жүзімдердің маңызды коллекциясы. Лалагүлдер, гүлдейтін шабақты алма (әлемдегі ең толық және жаңартылған коллекциялардың бірі деп есептеледі), вибурнумдар, қылқан жапырақтылар (арбориталық түрлердің кең коллекциясын қоса алғанда) және ондаған басқа өсімдік топтарының көрнекті экспозициялары. Коллекцияда Висконсиннің 100-ден астам түпкілікті ағаш тәрізді өсімдіктері ұсынылған. Вибурнум бақшасы – вибурнумның 80-нен астам түрі мен сорты, ал арбориталық түрлердің 110 түрі мен сорты. Лонгнеккер бау-бақшасындағы қылқан жапырақтылар коллекциясы, Pinetum, 1937 жылы құрылып, 1976 жылдан бастап одан әрі дамытылды. Висконсиннің түпкілікті өсімдіктер бақшасы (4 акр) – шамамен 500 түпкілікті Висконсин өсімдігі, үйді көркейту бойынша демонстрациялық үлгілермен.
Longenecker Horticultural Gardens (35 acres) – more than 5,000 plants of more than 2,500 taxa; a leading collection of trees, shrubs and vines in Wisconsin. Major displays of lilacs, flowering crabapples (said to be one of the most complete and up to date in the world), viburnums, conifers (including a large collection of arborvitae cultivars), and dozens of other plant groups. More than 100 of Wisconsin's native woody plants are represented in the collections. Viburnum Garden – more than 80 species and varieties of viburnums, and 110 species and varieties of arborvitae. Pinetum, the conifer collection in the Longenecker Horticultural Gardens, which was started in 1937, and developed more substantially in 1976 and following. Wisconsin Native Plant Garden (4 acres) – approximately 500 native Wisconsin plants, with demonstrations for home landscaping.
Қиралар
Висконсин штатында тұрған жергілікті американдықтар қазіргі Арборетум аумағында бірнеше мүсінді үйінділер салды. Маккаффри драйві бойында орналасқан екі үйінді тобына келушілер бара алады. Бірінші топқа пантера мен құс пішіндес мүсіндер, сондай-ақ бірнеше сызықты және конустық үйінділер кіреді. Екінші топ, Галлистель орманында, пантера мүсінінен және екі сызықты үйіндіден тұрады. Үшінші сызықты үйінділер тобы Арборетумның шығыс бөлігінде орналасқан, бірақ оған жолмен жету мүмкін емес. Висконсин тарихи қоғамының өкілі Чарльз Э. Браун қоғамдық арада қолжетімді үйінділерді қалпына келтіруге жауапты болды.
The Native Americans who inhabited Wisconsin built multiple groups of effigy mounds in what is now the Arboretum. Two groups of mounds, both located along McCaffrey Drive, are accessible to visitors. The first group includes panther and bird shaped effigies along with a number of linear and conical mounds. The second group, in the Gallistel Woods area, consists of a panther effigy and two linear mounds. A third group of linear mounds is in the eastern portion of the Arboretum but is inaccessible by trail. Charles E. Brown of the Wisconsin Historical Society was responsible for restoring the publicly accessible mound groups.
Рекреациялық пайдалану
Арборетум ғылыми-зерттеу орталығы ғана емес, сонымен қатар жергілікті тұрғындар мен туристер үшін демалыс орны болып табылады. Онда 20 миль жаяу серуендеу жолдары, 3 миль велосипед жолдары және 10 миль шаңғы тебу/қарға басу жолдары бар. Арборетум күн сайын тегін ашық болады.
In addition to being a research facility, the Arboretum is also a leisure destination for local residents and tourists. It includes 20 miles of hiking trails, 3 miles of biking roads, 10 miles of ski/snowshoe routes. The Arboretum is open to the public daily without charge.