Кіріспе

Гервасий мен Протасий (сондай-ақ Гервасе мен Протасе, Гервасис және Протасис, ал француз тілінде Гервайс және Протаис) – христиан шейіттері ретінде құрметтеледі, бұл шамамен 2-ғасырға жатады. Олар Милан қаласының және шөп шабушылардың қасиетті қамқорлары саналады және ұрыларды табу үшін дұғаға жалбарылады. Католик шіркеуінің латын обрядында олардың мерекесі 19 маусымда тойланады, бұл күні олардың қабірлерінен шығарылған реліквиялардың аударылуы еске алынады. Шығыс православие шіркеуінде және католик шіркеуінің шығыс обрядтарында олардың мерекесі 14 қазан (ескі стиль) / 24 қазан (жаңа стиль) күні аталады, бұл олардың шейіт болған дәстүрлі күні. Христиан иконаларында олардың белгілері – қамшы, дулыға және қылыш.

Аңыз

Акта Амбросийге қате атрибуцияланған Италия епископтарына жазылған хаттан (Epistle liii) кеңейтілген болуы мүмкін. Олар өте қарапайым стильде жазылған, және олардың жазылған мерзімін анықтау мүмкін болған жоқ. Олардың сөзіне сүйенсек, Гервасий мен Протасий шейіттердің егіз ұлдары болған. Олардың әкесі, Миландық Виталис, консулдық дәрежелі адам, Нерон тұсында Равеннада шейіт болған. Олардың анасы, Валерия, Миланда діні үшін қаза тапты. Гервасий мен Протасий түрмеге қамалды, ал Назарий түрмеде оларды көріп келді. Ұлдардың үлкен қолдары болған, және император Неронның билігінде Анубин немесе Астасий төрағалық еткенде, Каиос Милан епискобы болған кезде, оларды қамшымен ұрып, содан кейін басын кесіп тастаған. Кейбір авторлар шейіттікті император Диоклетиан тұсында болды деп санайды, бірақ басқалары бұл уақытқа қарсы шығады, себебі Амбросийдің заманында жерлеу орнының, тіпті есімдердің қалай ұмытылуы мүмкін екені түсініксіз. Бұл оқиға император Марк Аврелийдің билігінде (161-180 жж.) болған болуы мүмкін.

Амвросий, Гервасий және Протасий

386 жылы Амвросий Миланда сұлу базилика салдырды, қазір ол Сант-Амброджио базиликасы деп аталады. Халықтың өтініші бойынша, ол Римде болғандай, оны сол салтанатты түрде киелеуге уәде берді, егер қажетті қасиетті деректерді таба алса. Түсінде ол осындай қасиетті деректерді табуға болатын жерді көрді. Ол қала сыртында, сол кезде Миланның басты қамқоршылары болған Набор мен Феликс әулиелерінің зират шіркеуінде қазба жұмыстарын жүргізуді бұйырды. Амвросий бір хатында былай деп жазды: «Мен тиісті белгілерді тауып алдым, және қол тигізіп дұға оқу үшін біреулерді алып келгенде, қасиетті шейіттердің күші осылайша айқын болды, тіпті мен әлі үнсіз тұрғанда, біреуі құлап, қасиетті жерленген орынға жатып қалды. Біз өте зор бойлы екі адамды таптық, бұл ежелгі заманғы адамдар сияқты. Барлық сүйектері толық болды, және көп қан болды». Амвросий олардың қасиетті деректерін Фауста базиликасына (қазір Киелі Виталис және Агрикола шіркеуі) көшірді, ал ертесі күні базиликаға көптеген кереметтермен бірге кірді, бұл Амвросий мен ариан императорша Юстина арасындағы үлкен күрес аясындағы Құдайдың жарылқауын көрсетеді. Амвросий көрінеу туралы, қасиетті деректердің кейін табылғаны және онымен бірге болған кереметтер туралы әпкесі Марцеллинаға жазды. Әлі крещение рәсімінен өтпеген Августин осы оқиғаларға куә болғанын айтады және оларды өзінің «Куәліктерінде» (IX, vii), «Құдай қаласы» (XXII, viii) және «Сөйлесу 286 әулиелер Гервасий және Протасийдің туған күніне» енгізеді. Бұл туралы Паулин Амвросийдің өмірнамасында да айтылған. Соңғысы 397 жылы қайтыс болды және өзінің тілегі бойынша осы шейіттердің қасындағы базиликасына жерленді. Дәстүр бойынша, Милан Фридрих Барбароссадан қирағаннан кейін, оның канцлері Рейнальд Дассел қасиетті деректерді Миланнан алып, Германиядағы Брайсахқа сақтап қойды, содан кейбіреулері Суассонға жетті. Милан бұл талапты мойындамады. Дегенмен, олар Германиядағы шаруалар арасында құрметке ие болды және орақшылар арасында неміс мақалы болды: «Wenn's regnet auf Gervasius / es vierzig Tage regnen muss» («Егер Гервасий күні жаңбыр жауса / қырық күн жаңбыр жауады»). Осылайша, әулие Свитун, әулие Медар, жеті ұйықтаған және әулие Годеливе сияқты, әулиелер Гервасий мен Протасийдің құлшынысы да ауа-райымен байланысты болды. 1509 жылы Антверпен соборына сыйға берілген «Гервасий және Протасийдің өмірі» атты танымал гобелендер сериясы собордың хорында көрсетілген.