Кіріспе

Қазіргі Түркиядағы ежелгі қала

Акония немесе Акмония (Ἀκμονία) – Кіші Азиядағы Фригия Пакатиананың ежелгі қаласы, қазір Ушак провинциясының Баназ ауданындағы Ахат Көйі деп белгілі. Ол Цицеронның еңбектерінде айтылған және Дорилеум мен Филадельфия қалалары арасындағы жолдың маңызды нүктесі болған. Рим империясы кезінде Апамеяның сот округіне (conventus iuridicus) қараған.

Епископтық

Акония – ежелгі заманда епископтықтың орталығы болған. Бұл 10-шы – 12-ші немесе 13-шы ғасырлардағы *Notitiae Episcopatuum* тізімінде кездеседі. Аты белгілі алғашқы епископ – Оптимус, ол 381 жылға дейін Писидиядағы Антиохия митрополиясына ауыстырылды. Генадий 451 жылы Халкидон кеңесіне қатысты. Теотим 459 жылы Константинополь патриархы Геннадий I-нің симониялықтарға қарсы қаулысына қол қойды. Паулус 787 жылы Никеяның екінші кеңесіне қатысты. Евстафий 869 және 879 жылдарғы Константинополь соборларында болды. 680 жылы Константинопольдің үшінші кеңесіне қатысқан Василийдің осы епархияға жатқызылуы одан аз сенімді. Ол Κολωνία Πακατιανή (Пакатиан провинциясының Колониясы) епископы ретінде тіркелген, бірақ мұндай епархия туралы мәлімет болмағандықтан, Κολωνία сөзінің қате жазылған Ἀκμωνία (Акмония) екені ойластырылады. Қазіргі таңда Акония резиденциялық епископтық емес, католик шіркеуі оны титулярлық кафедра ретінде тізімдеген.

Қазба жұмыстары

2000 жылы Аконияда гимназияны бейнелейтін үлкен мозаикалық еден табылды. 2000 жылдың 26 маусымында басталған шұғыл қазба жұмыстарына қарамастан, мозаиканың бір бөлігі қазба алаңынан ұрланды. 2002 жылы Стамбулда полиция ұйымдастырған рейд барысында ұрланған бөліктер табылды.

Яһуди қауымы

Нерон тұсында Юлия Севера қаржылаған Акониядағы яһудилер синагогасы Фригиядағы ең толық құжатталған синагога болып табылады. Нерон тұсында Галатия патшалығының ұрпағы Юлия Севера оның салынуын қаржылады. Дегенмен, бұл демеушілік яһуди дініне жеке құрметтің белгісі болмауы мүмкін, себебі оған күрделі отбасылық және мемлекеттік байланыстар ықпал еткен болуы мүмкін. Синагога басшылығы қала басшылығымен тығыз байланыста болды, бұл ықпалды тұлғалардың маңызды қолдауын көрсетеді. Юлия Севераның тұсында Акониядағы яһудилердің жағдайы жақсы болғанмен, кейінгі онжылдықтарда осы жағдай сақталды ма, әзірге белгісіз. Үшінші ғасырда Акониядағы яһудилерге қатысты деректер көбейді, оның ішінде қабір тастарында қабірді зақымдағандарға қарсы Киелі кітаптағы лағнаттар жазылған. Бұл жазулар яһуди діни амалдарының қауымға сіңірілгенін және яһудилердің қаладағы маңызды лауазымдарды иеленгенін көрсетеді.