Жозе Альмада Негрейру: Португалиялық суретші және модерн өнерінің қайраткері
Almada Negreiros
Жозе Альмада Негрейруш (1893-1970) – португалиялық суретші, жазушы, балетмейстер. Кескіндеме, мүсіндеме, мозаика сияқты көп саланың шебері. Туған жері – Сан-Томе және Принсипи.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық суретші (1893–1970)
Portuguese artist (1893–1970)
Хосе Собраль де Альмада Негрейрос (7 сәуір 1893 – 15 маусым 1970) – португал суретшісі. Ол Португалияның Сан-Томе және Принсипи колониясында, португал әкесі Антониу Лобо де Альмада Негрейрос пен Сантомелік анасы Эльвира Фрейре Собралдың ұлы болып дүниеге келді. Әдебиет пен суреттен басқа, Альмада балет хореографиясын жасады, сонымен қатар гобелендер, гравюралар, фрескалар, карикатуралар, мозаика, азулежу және витраждармен жұмыс істеді.
José Sobral de Almada Negreiros (7 April 1893 – 15 June 1970) was a Portuguese artist. He was born in the colony of Portuguese São Tomé and Príncipe, the son of a Portuguese father, António Lobo de Almada Negreiros, and a Santomean mother, Elvira Freire Sobral. Besides literature and painting, Almada developed ballet choreographies, and worked on tapestry, engraving, murals, caricature, mosaic, azulejo and stained glass.
Өмір және жұмыс
Оның анасы 1896 жылы қайтыс болды. 1900 жылы Лиссабонның Камполиде қаласындағы иезуиттердің мектеп-интернатына оқуға түсті. 1910 жылғы қазан революциясынан кейін мектеп жабылып, Альмада Лиссабондағы Escola Internacional-ға оқуға түсті. 1913 жылы 90 суреттен тұратын алғашқы жеке көрмесін өткізді. 1915 жылы Фернандо Пессоа мен Марио де Са Карнейромен бірге «Orpheu» көркем журналында өлеңдер мен мәтіндерін жариялады, бұл журнал Португалияда модернистік әдебиет пен өнерді таныстырды. Осы жылы Альмада Негрейрос әйгілі «Анти Дантас е пор экстенсо» манифестін жазды, ол дәстүрлі және буржуазиялық ескі буынға қарсы сатиралық шабуыл болды. 1915 жылы суретші «О Сонхо да Роза» балетінің идеясын жасады. 1917 жылы португалдық аудиторияны футуристік эстетикамен таныстыру мақсатымен Альмада Негрейрос Санта Рита Пинтормен бірге «Portugal Futurista» журналын шығарды, онда «Ultimatum Futurista, às gerações portuguezas do século XX» («ХХ ғасырдың португалдық буындарына футуристік ультиматум») атты мақала жарияланды. Ол «Sessão Futurista» («Футуристік сессия») конференциясын ұйымдастырды, онда ұшқыш костюмімен пайда болды. 1918-1920 жылдары Альмада Парижде тұрды. Көңіл көтеру үшін биші және фабрика жұмысшысы болып жұмыс істеді. 1920 жылы Лиссабонға оралды. 1925 жылы Лиссабондағы ең танымал кафелердің бірі үшін екі картина жазды. 1927 жылы Мадридке сапар шегіп, «Cronica» және «La Farsa» сияқты бірнеше испан басылымдарында жазды. Осы кезеңде «El Uno, tragedia de la Unidad» атты пьесасын жазды. Португалияға оралғаннан кейін, келесі жылдары оның шығармашылығы кең және жемісті болды, ол кубизм мен, ең бастысы, футуризмнің ықпалымен португалдық модернистік өнерде маңызды рөл атқарды. Антониу де Оливейра Салазардың авторитарлық режимі кезінде оның рөлі екіұшты болды, ол мемлекеттік қабырға суреттерін салу немесе үгіт плакаттары жасау арқылы «идеологиялық тұрғыдан сәйкес» суретші ретінде де, сол кездегі португал қоғамын сынға түсіретін провокатор ретінде де әрекет етті. 1934 жылы суретші Сара Афонсоға үйленді. Португалияда тұрақты қоныстанғаннан кейін, ол Португалияның репрессиялық қоғамында «өнер агитаторы» рөлін өліміне дейін жалғастырды. 1934 жылы олардың жалғыз ұлы Хосе Афонсо де Алмада Негрейрос дүниеге келді. Ол сонымен қатар, кейде актер және биші болды, өнердің барлық түрлерінің тығыз байланысты екенін түсінді.
His mother died in 1896. In 1900 he entered a Jesuit boarding school in Campolide, Lisbon. After the October 1910 republican revolution the school was closed and Almada entered the Escola Internacional, also in Lisbon. In 1913 he had his first individual exhibition, showing 90 drawings. In 1915, along with Fernando Pessoa and Mário de Sá Carneiro, he published poems and texts in the Orpheu artistic magazine, which would introduce modernist literature and art in Portugal. This same year Almada Negreiros wrote the famous Manifesto Anti Dantas e por extenso, a humorous attack against a more traditionalist and bourgeois older generation. In 1915 the artist also conceived the O Sonho da Rosa ballet. In 1917, with the aim of introducing the Portuguese public to Futuristic aesthetics, Almada Negreiros published, together with Santa Rita Pintor, the Portugal Futurista magazine, writing the Ultimatum Futurista, às gerações portuguezas do século XX ("Futurist ultimatum to the Portuguese generations of the 20th century"). He promoted a conference, the Sessão Futurista ("Futurist Session"), where he appeared wearing a flight suit. Between the years 1918–20 Almada lived in Paris. To support himself, he worked as a dancer and as a factory worker. In 1920 he returned to Lisbon. In 1925 he produced two paintings for one of the most famous cafés in Lisbon, A Brasileira. In 1927 he went to Madrid where he wrote for several Spanish publications, including Cronica and La Farsa. Around this same time he wrote El Uno, tragédia de la Unidad. Back in Portugal, in the following years his artistic production were wide and prolific as he became a key artist in Portuguese modern art, influenced by Cubism and, mainly, by Futurism. His role during António de Oliveira Salazar's authoritarian regime was however ambiguous, acting both as an "aligned" artist (doing public mural paintings or propaganda posters) and a provocative critic of Portuguese society of the time. In 1934 he married painter Sarah Afonso (13 May 1899 – 14 December 1983). Re settled for good in Portugal, he would continue in his role as "artistic agitator" within the oppressed society that was Portugal until the time of his death. In 1934 the couple had their only son, José Afonso de Almada Negreiros. He was also, if only occasionally, an actor and a dancer, understanding that all forms of art are intimately linked.
Роман және шығармалар
Оның көркем шығармашылығының маңызды бөлігі әдебиет құрады. Алмада Негрейрос өмірінде кітаптарда, журналдарда, газеттерде, тіпті арзан кітапшалар мен жарнама парақшаларында жарияланған романдар, өлеңдер, пьесалар, эсселер мен манифесттер жазды. Оның романдары мен пьесаларында адамдардың күнделікті өмірі абсурд пен мағынасыздық сезімінде бейнеленеді, бұл Эвген Ионеско немесе Артур Адамов сияқты бұрынғы жазушылардың туындыларымен байланысты болуы мүмкін. Оның әдеби шығармалары көркемдік көзқарасымен тығыз байланысты, көбінесе суреттегідей және "геометриялық" сипаттамалар мен фондармен ерекшеленеді. Оның манифесттері өте қайратты болды, мысалы, "Анти Дантас манифесі" – Юлио Дантасқа қарсы әзіл-қалжың мен шабуылға толы мәтін. Юлио Дантас – Салазар режиміндегі өнер мен мәдениеттің көрнекті тұлғасы, бұл манифест өрескелдік пен жалтақтауға қарсы ту сияқты тұр. Ол сонымен қатар түстер теориясы, португалдық ежелгі сурет өнері, геометрия туралы эсселер жазды және мәдени тақырыптар бойынша көптеген дәрістер оқыды.
An important part of his artistic production was literary. Almada Negreiros wrote novels, poems, playwrights, essays and manifests that were, in his lifetime, published in books, magazines, newspapers or even low cost booklets and flyers. In his novels and playwrights the daily affairs of people appear between a sense of the absurd and non sense that can be related to earlier writers like Eugène Ionesco or Arthur Adamov. His literary work is highly evolved with his artistic view, often visual and "geometric" in his descriptions and backgrounds. His manifestos were highly provocative, like "Manifesto Anti Dantas", a humorous and aggressive text against Júlio Dantas, a major figure of arts and culture of Salazar's regime, which stands as a banner against mediocrity and conformism. He also wrote essays on the theory of colours, the Portuguese antique painting, geometry and gave numerous conferences on cultural matters.