Оңтүстік Кореядағы цензураның тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Оңтүстік Кореядағы цензура туралы жалпы шолу

Оңтүстік Кореядағы цензура 1948 жылдан бері онжылдықтар бойы Конституцияға енгізілген әртүрлі заңдармен, сондай-ақ Ұлттық Ассамблея қабылдаған актілермен жүзеге асырылады. Бұған Ұлттық қауіпсіздік туралы заң кіреді, ол бойынша үкімет "мемлекетке қарсы адамдардың немесе топтардың қызметін мақтаған немесе оларды қоздырған" деп санайтын идеялардың айтылуын шектей алады. Цензура елдің авторитарлық дәуірінде, яғни 1948 жылдан 1993 жылға дейін ерекше қатал болды, онда сөз бостандығы мүлдем болған жоқ. Алайда, 2008 жылы Ли Мён Бак президент болып сайланғаннан бері Оңтүстік Кореяда журналистер мен жалпы халықтың сөз бостандығы айтарлықтай төмендеді. Freedom House ұйымының 2011 жылғы «Баспасөз бостандығы» есебінде Оңтүстік Кореяның статусы «еркін» дегеннен «жартылай еркін» дегенге дейін төмендеді, бұл көрсеткіш қазірге дейін сақталып келеді. Бұл ресми цензураның күшеюін және үкіметтің жаңалықтар мен ақпарат мазмұнына әсер ету әрекеттерін көрсетеді. Мун Чжэ Ин президенттігі кезінде оның әкімшілігі SNI трафигін бақылау арқылы БАҚ-қа цензураны күшейтті. Оның партиясы сондай-ақ Гванджу қырғыны, «қылық әйелдер» мәселесі, сондай-ақ «MV Sewol» кемесінің суға батуы сияқты елдің әскери авторитарлық дәуіріндегі тарихи оқиғалардың баяндалуын бақылауға бағытталған заңды қабылдады, бұл оқиғалар үкіметті жағымсыз жағдайда көрсетуі мүмкін. Оңтүстік Корея үкіметі кең аудиторияға жете алатын барлық БАҚ-ты цензуралауды бақылайды. Бұған теледидар, баспа, радио, кино, театр, мәтіндік хабарламалар, жылдам хабар алмасу, бейне ойындар, әдебиет және Интернет жатады. Оңтүстік Корея үкіметі өз аумағындағы Интернет мазмұнын бақылауға заңдық құқы бар екенін және олардың цензура ережелері азаматтарының сөз бостандығына кедері келтірмейтінін мәлімдейді. Мысалы, елде порнографияға тыйым салынған, сондай-ақ «киберқұтқату туралы заң» бар, ол билік органдарына құрбандардың шағымы болмаса да, «жек көруге жетелейтін» деп саналатын пікірлерді жоюға мүмкіндік береді, және азаматтар мұндай құқық бұзушылықтар үшін сотталады.

Censorship in South Korea is implemented by various laws that were included in the constitution as well as acts passed by the National Assembly over the decades since 1948. These include the National Security Act, whereby the government may limit the expression of ideas that it perceives "praise or incite the activities of anti state individuals or groups". Censorship was particularly severe during the country's authoritarian era, with freedom of expression being non existent, which lasted from 1948 to 1993. However, ever since the inauguration of president Lee Myung bak in 2008, South Korea has experienced a noticeable decline in freedom of expression for both journalists and the general public. South Korea's status beginning in the 2011 Freedom of the Press report from Freedom House has declined from "Free" to "Partly Free", a status that has continued to the present, reflecting an increase in official censorship and government attempts to influence news and information content. During the presidency of Moon Jae in, his administration further reinforced media censorship by snooping on SNI traffic. His party also passed a law meant to control the narrative of historical topics during the country's military authoritarian era such as the Gwangju Massacre, topics related to the comfort women issue, as well as events that negatively implicates the government such as the Sinking of MV Sewol. The South Korean government has control in censorship over all media capable of reaching a wide audience. This includes television, print media, radio, film, theater, text messaging, instant messaging, video games, literature, and the Internet. The South Korean government asserts that it has the legal right to control the Internet's content within their territory and that their censorship rules do not infringe on their citizens' right to free speech. For example, the country bans pornography, and there exists a "cyber defamation law" which allows the authorities to crack down on comments deemed "hateful" without any reports from victims, with citizens being sentenced for such offenses.

Ұлттық қауіпсіздік туралы заң

Оңтүстік Корея үкіметі 1948 жылы Ұлттық қауіпсіздік заңын қабылдағаннан бері ел ішіндегі бұқаралық ақпарат құралдарының цензуралануына қатысып келеді. Бұл заң үкіметке бұқаралық ақпарат құралдарына кең ауқымды бақылау құруға мүмкіндік берді, мақсаты – үкіметке қауіп деп саналған кез келген ақпараттың халыққа таралуын болдырмау. Заң бастапқыда нақты Солтүстік Корея күштеріне қарсы қабылданған, бірақ кейіннен үкіметтің көзқарасына қарсы тұратын кез келген "мемлекетке қарсы" топты қамту үшін кеңейтілді.

Парк Чунг Хи режимі (1961-1979)

1961 жылы Пак Чунг Хидің әскери төңкерісінен кейін билікке келген соң, оның режимі Конституцияны және демократиялық жолмен сайланған заң шығарушы органының өкілеттіктерін жойды. Пак Корея Халықтық Демократиялық Республикасының қаупін пайдаланып, саяси қарсыластарын тұтқындап, азаптады. Сонымен қатар, Пак режимі киноға қатысты кең ауқымды цензура науқанын жүргізді. Сценарийлер цензура комитеттерінің келісімін қажет етті, ал фильмнің соңғы нұсқасы бұрын бекітілген сценарийге сәйкес келеді деп қамтамасыз ету үшін бірнеше рет қаралуы тиіс болды. Цензураның басты назарында көтеріліс пен наразылық тақырыптарын жою болды. Сондай-ақ, цензура саяси және әлеуметтік-экономикалық жағдайды нақты бейнелеуге тырысты. Наразылықтар ең алдымен үкіметтің Оңтүстік Кореяның ақпарат құралдарында Солтүстік Кореяның ықпалын шектеу мақсатымен Ұлттық қауіпсіздік заңын қолдануына қарсы бағытталған. Аталған ұсыныс кейіннен алынып тасталды. 2021 жылы президент Мун Чжэ Иннің партиясы Гванджу қырғыны, Кореяның Жапонияның отаршылдық үкімшілігі, құрбан болған әйелдер және MV Sewol кемесінің суға батуы сияқты тарихи оқиғалар туралы мәліметтерді бақылауға бағытталған заң жобасын ұсынды. Сөз бостандығын жақтаушылар бұл заңды президенттің цензура мен тарихты саяси құрал ретінде пайдалануына мүмкіндік беретін құрал деп санайды. Порнографияны тарату қылмыс болып есептеледі және айыппұл салуға немесе бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға соқтыруы мүмкін. 2009 жылдан бері Оңтүстік Корея үкіметі порнографиялық веб-сайттарды бұғаттап келеді. 2012 жылы Мемлекеттік әкімшілік және қауіпсіздік министрлігі Оңтүстік Корея балаларының 39,5% онлайн порнография көру тәжірибесіне ие екенін, ал осы контентті көргендердің 14,2% оны қайталауға ниеттенгенін мәлімдеді. 2019 жылы Корея коммуникациялық стандарттар комиссиясы сервер атауларын сүзгілеу арқылы тыйым салынған веб-сайттарды бұғаттауды бастады. KCC өздерінің назарында балалар порнографиясы, заңсыз фильмдер және құмар ойындар сайттарын тоқтату екенін мәлімдеді.

Қоғамдық кітапханалар

Оңтүстік Кореяның қоғамдық кітапханалары онлайн және физикалық қорындарында көптеген тақырыптарды цензуралайды. Цензураға ұшыраған тақырыптардың мысалдары: сексуалдық мәселелер (оның ішінде осы тақырып туралы білім беру ақпараты), гомосексуализм, Солтүстік Корея туралы ақпарат, зорлық-зомбылық, үкіметке қарсы материалдар және саяси пікір-таластар. Оңтүстік Кореяның қоғамдық кітапханалары кітапхананың қоғамдық жиналыстар залын пайдалануға кімге рұқсат етілетініне қарай да ақпаратты цензуралайды. Егер адам немесе топ жоғарыда аталған тыйым салынған тақырыптарды талқылау үшін бұл залды пайдаланғысы келсе, оларға рұқсат берілмейді. Оңтүстік Корея армиясы смартфондарында "сыни қосымшалар" орнатылған әскерлерге қатысты шаралар қолданды; бұл ретте танымал корей подкасты, "Naneun Ggomsuda", үкіметке қарсы мазмұн деп белгілегендігі хабарланды.

Білім

2011 жылдың 15 ақпанында Гандонг Глобал университетінің профессоры Ли Мён Бакты және университет ректорын сынағандығы үшін жазаланды. 2020 жылы төрт оқытушы ішкі оқу тобында Солтүстік Корея кітаптарын иеленгені үшін қамауға алынды.

Интернет

Оңтүстік Кореяда интернет пен кеңжолақты байланыс салыстырмалы түрде жақсы деңгейде болғанымен, оның азаматтары тегін және сүзгісіз интернетке қол жеткізе алмайды. Оңтүстік Корея үкіметі онлайн контентті реттеуге қатысты кең ауқымды тәсіл ұстанады және сайлауға қатысты пікірлерге, сондай-ақ үкімет бүлдіруші немесе әлеуметтік зиянды деп санайтын көптеген веб-сайттарға айтарлықтай цензура қолданады. Мұндай саясат әсіресе интернеттегі анонимділік мәселесінде айқын көрінеді. 2011 жылы OpenNet Initiative Оңтүстік Кореядағы интернет-цензураны қақтығыс/қауіпсіздік саласында кең таралған, әлеуметтік салада іріктелген деп жіктеді, ал саяси немесе интернет құралдары саласында сүзгілеудің белгілері табылмады. Электрондық шекаралар қоры Корея байланыс стандарттары жөніндегі комиссиясын интернеттегі сөз бостандығын жақтаушының блогын цензуралауды ұсынғаны үшін сынады. 2004 жылдың қыркүйегінде Солтүстік Корея Kim Il Sung Broadcasting University веб-сайтын іске қосты. Сонымен қатар, Оңтүстік Корея IP-адрестерді блоктау арқылы Солтүстік Кореяға жақын деп саналатын кем дегенде 31 сайтты жапты. Твиттерде Солтүстік Кореяны мақтаған бір адам тұтқындалды. 2007 жылы көптеген блогерлер белгілі бір президенттік кандидаттарды сынағаны немесе оларды қолдағаны үшін полиция тарапынан цензураланып, тұтқындалды және олардың жазбалары жойылды. Кейіннен, 2008 жылы жаңа президенттік сайлауға дейін барлық ірі интернет-порталдар пайдаланушыларының жеке басын тексеруді талап ететін жаңа заң күшіне енді. 2012 жылы Оңтүстік Кореяның 51 жастағы жазушысы жеке блогында Солтүстік Кореяны мақтағаны үшін тұтқындалды. 2008 жылы Солтүстік Кореяға жақын материалдарды таратуы үшін 5 адам, ал 2011 жылы 83 адам қамауға алынды. 2011 жылы Оңтүстік Кореяда 300 хабарлама мен 6 бейнежазбаны Солтүстік Кореяны мақтайтын контент ретінде жариялағаны үшін бір адам тұтқындалып, 10 айға түрмеге кесілді. 2012 жылдың қаңтарында Оңтүстік Кореяның сөз бостандығын жақтаушысы Солтүстік Корея аккаунтынан ретвит жазғаны үшін тұтқындалды. Оңтүстік Кореяның 53 жастағы блогері коммунизмге қарсы ұлттық қауіпсіздік заңын жоюды талап еткені және Солтүстік Кореяны мақтағаны үшін тұтқындалып, бір жылға бас бостандығынан айырылды. "Адамгершілікке жатпайтын" сайттар, мысалы, рейтингсіз ойындар, кез келген түрдегі порнография (балалар порнографиясы ғана емес) және құмар ойындар да жабылады. Бұл сайттарға кіру әрекеттері автоматты түрде "Бұл сайт үкіметтік ережелерге сәйкес заңмен жабылған" деген ескерту бетіне бағытталады. Іздеу жүйелері кәмелетке толмағандарға жарамсыз деп саналатын кейбір кілт сөздер үшін жасты тексеруді талап етеді. 2021 жылы Оңтүстік Кореяның ең ірі мессенджерлік қосымшасы KakaoTalk үкіметтің және NetxHack.com-ның өтініші бойынша ашық чаттағы нақты уақыт порнографиялық клиптерді немесе 19+ бейнеклиптерді цензуралауды бастады. Оңтүстік Кореядағы ең танымал VPN-ті қарастыратын сайт, NetxHack.com, ондаған пайдаланушымен сынақтан өткізіп, жүйеде кемшіліктер бар екенін анықтады, тіпті G рейтингілі анимациядан алынған көріністер мен балаларға зиян келтірмейтін суреттер де цензураланды.

While South Korea has relatively good internet and broadband penetration, its citizens do not have access to a free and unfiltered internet. South Korea's government maintains a broad ranging approach toward the regulation of specific online content and imposes a substantial level of censorship on election related discourse and on a large number of websites that the government deems subversive or socially harmful. Such policies are particularly pronounced with regard to anonymity on the Internet. In 2011 the OpenNet Initiative classified Internet censorship in South Korea as pervasive in the conflict/security area, as selective in the social area, and found no evidence of filtering in the political or Internet tools areas. The Electronic Frontier Foundation has criticized the Korea Communications Standards Commission for proposing censorship of the blog of an internet free speech activist. In September 2004, North Korea launched the 김일성방송대학 website. Also, South Korea has banned at least 31 sites considered sympathetic to North Korea through the use of IP blocking. A man who praised North Korea on Twitter was arrested. In 2007, numerous bloggers were censored, arrested, and had their posts deleted by police for expressing criticism of, or even support for, certain presidential candidates. Subsequently, in 2008, just before a new presidential election, new legislation that required all major internet portal sites to require identity verification of their users was put into effect. A 51 year old South Korean novelist was arrested for praising North Korea on their personal blog in 2012. 5 South Koreans were arrested for distributing pro North material online in 2008 and 83 in 2011. In 2011 a South Korean was arrested for posting 300 messages and 6 videos of pro North content and sentenced for 10 months in jail. In January 2012 a South Korean freedom of speech activist was arrested for retweeting a tweet from a North Korean account. A 53 year old South Korean blogger was arrested for demanding abolishment of an anti communist National Security Law and for praising North Korea, he was sentenced to one year in prison. "Indecent" websites, such as those offering unrated games, any kind of pornography (not only child pornography), and gambling, are also blocked. Attempts to access these sites are automatically redirected to the warning page stating "This site is legally blocked by the government regulations." Search engines are required to verify age for some keywords deemed inappropriate for minors. In 2021, South Korea's largest messenger app, KakaoTalk, began censoring real time pornographic clips or 19+ video clips in open chat at the request of the government, and NetxHack. com, South Korea's most popular VPN reviewer, tested the system with dozens of users and found it to be flawed, with even scenes from G rated anime and photos that shouldn't be objectionable to children being censored.

Музыка

2010 жылдың қарашасында бір әйел аспаптық музыканың MP3 файлдарын иеленгені үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды, себебі әндердің атаулары Солтүстік Кореяны мақтау ретінде қарастырылды, тіпті музыканың өзінде сөздер болмағанмен. "Жастарда жыныстық сезімді қоздыратын немесе жыныстық сипаттағы" , "жастарды зорлық-зомбылыққа немесе қылмыс жасауға үндейтін" немесе "құмарлықпен зорлау сияқты зорлық-зомбылықты бейнелейтін және есірткіге құмарлық тудыратын" әндер Үкіметтік жастар комиссиясы тарапынан "жастарға орташа деңгейде зиянды" деп жіктеледі.

Хабар тарату

Корея байланыс комиссиясы – Оңтүстік Кореяда теледидар, радио және интернет желілерін реттейтін мемлекеттік орган. Ұлттық қауіпсіздік заңы, егер үкімет мұндай әрекет ұлттық қауіпсіздікке немесе демократияның негізгі құрылысына қауіп келтіреді деп шешсе, азаматтарға Солтүстік Корея радио бағдарламаларын үйлерінде тыңдауға тыйым салады. Мұндай тыйымдар көбінесе сақталмайды және жеке үйлерде Солтүстік Корея спутниктік телеарналарын қарау заңды. Ли Мён Бак үкіметі бұқаралық ақпарат құралдарына ықпалын арттырды деген айыптар бар, оның аясында бұрынғы президенттік көмекшілер мен кеңесшілер журналистердің наразылығына қарамастан, ірі медиакомпаниялардың маңызды лауазымдарына тағайындалды. Олар өз эфирінің тәуелсіздігін сақтауға тырысты. Ли әкімшілігі кезінде шамамен 160 журналист үкімет саясатын сынаған мақалалары үшін жазаланды. 2012 жылдың басында Мунхва хабар тарату корпорациясы, Корея хабар тарату жүйесі және YTN қызметкерлері арасындағы наразылықтар Оңтүстік Корея қоғамында цензура сияқты Ли Мён Бак үкіметінің медиа саясатының әсеріне қатысты алаңдаушылықты тудырды. Оңтүстік Кореяда жапондық медиаға цензура 1990 жылдардан бері едәуір жеңілдетілді, бірақ 2017 жылға дейін жапон теледидары мен музыкасын эфирде тарату үкіметтің Байланыс комиссиясының рұқсатымен шектелді. Жапон музыкасы мен фильмдерін тарату үшін бүкіл елдегі медиакомпаниялар алдын ала рұқсат алуға тиіс.

Фильмдер

Оңтүстік Кореядағы киноцензураны екі негізгі кезеңге бөлуге болады: диктатура кезеңі және жаңа әскери режимнің күшті бақылау кезеңі. Соңғы жылдары сексуалдық сахналар режиссерлер мен Корея медиа рейтингтік кеңесі арасындағы негізгі мәселеге айналды. Экранда шашылған түк және ер немесе әйел жыныс мүшелерін көрсетуге, цифрлық тұрде бүркемеленбесе, рұқсат етілмейді. Сирек жағдайларда, өте зорлық-зомбылық, арсыз тіл немесе есірткі қолданудың белгілі бір бейнелеуі де мәселе тудыруы мүмкін. Кореяда бес деңгейлі рейтингтік жүйе бар: G (барлығына арналған), PG 12 (12 жастан асқандарға), PG 15 (15 жастан асқандарға), R 18 (18 жастан асқандарға) және «Шектелген».