Жас Арыстан: Екінші дүниежүзілік соғыс драмасы

Кіріспе

1958 жылғы фильм

"Жас арыстандар" – Эдвард Дмитрік режиссерлік еткен, Марлон Брандо, Монтгомери Клифт және Дин Мартиннің басты рөлдерде ойнаған 1958 жылғы американдық эпикалық Екінші дүниежүзілік соғыс драмасы. Фильм қара-ақ түспен және CinemaScope форматында түсірілді, ал 20th Century Fox компаниясы тарапынан кинотеатрларда көрсетілді. Фильм Ирвин Шоудың 1948 жылғы осы аттас романы негізінде жасалған.

Сюжет

Неміс шаңғышы Кристиан Дистл Адольф Гитлер Германияға жаңа өркендеу мен әлеуметтік мүмкіндіктер әкеледі деп үміттенеді, сондықтан соғыс басталғанда ол әскерге қосылып, лейтенант болады. Париждегі полиция қызметіне қанағаттанбағандықтан, ол ауысуды сұрайды және Солтүстік Африка майданына жіберіледі. Ол соғыстың капитаны мен оның әйеліне тигізген әсерін көріп, олардың мінез-құлқынан жиренеді. Майкл Уайтекр мен Ноа Акерман АҚШ әскеріне шақырылғанда дене бітіміне тексеруден өтеді және бір-бірімен дос болады. Майкл шоу-бизнесте жұмыс істейді және американдық әлеуметтік беделді Маргарет Фримантлмен романтикалық қарым-қатынаста болады. Ол 1938 жылы Бавария Альпінде саңғы нұсқаушысы Кристианмен танысқан, ол онда саңғы демалысын өткізген. Оның нанымына көңілі толмаған Маргарет Жаңа жыл қарсаңында оны тастап, Майклға оралады. Ноа кішкентай дүкенде сатушы болып жұмыс істейді және Майкл ұйымдастырған кешке қатысады, онда ол Хоуп Плоуманмен танысады. Ноа Хоупқа ғашық болып, оған үйленгісі келетінін айтады. Хоуп Ноаны Вермонттағы туған жеріне шақырады, онда оны әкесімен таныстыруды жоспарлайды. Соңғы сәтте Хоуп әкесіне Ноа еврей екенін айтады. Оның әкесі еврей күйеу баласын қабылдауға дайын емес – ол ешқашан еврейді көрген емес. Ноамен сөйлескеннен кейін Хоуптың әкесі оны мақұлдайды. Ноа мен Майкл бір күні әскерге шақырылып, бірге жаттығудан өтеді. Олардың командирі мен взводтағы бірнеше сарбаз Ноаға зұлымдық көрсетіп, оған деген қарсылығын білдіреді. Ноа оларға қарсы тұрып, олардың құрметін жеңіп алады, тіпті ол олардан әлдеқайда кішкентай болса да, жекпе-жектен ауыр жарақат алады. Бірақ әскери шенеуніктер Ноаның жағдайын түсініп, командирді сотқа береді. Майкл Лондонға жіберіледі. Кристиан соғыстың өз отандастарына тигізген зиянын жек көреді, бірақ қақтығыстағы рөлінен қашып құтыла алмайды. Ол әріптес сарбаздарының Отан атынан жасаған істерін жек көреді, бірақ міндетін соңына дейін орындауға бел буады. Ауыр жарақат алған капитанын ауруханада көріп келгенде, ол оған штык әкелуге алданып, содан кейін капитанның әйелінен оның өзіне қол жұмсағанын біледі. Атағының арқасында Майкл соғыстың көп бөлігін Лондондағы қауіпсіз жұмыста өткізеді, соғыс қимылдарынан алыс. Маргарет оны ұялтып, соғысқа қатысуға итергеннен кейін, ол ерікті түрде майданға баруға шешім қабылдайды. Ол бұрынғы бөліміне Германиядағы соғыстың соңғы күндерінде қайта қосылады. Ол сол жерде Ноамен кездеседі. Ноа өзінің өмірін қауіпке тігіп, арнайы сарбазды құтқару үшін каналды жүзіп өтеді. Сол сарбаз лагерьде оны мазалағандардың бірі болып шығады. Кристиан концлагерьге тап болғанда және командирдің жаппай қырып-жою туралы айтқанын естігенде үшінші рейхтің шынайы бетін көреді. Көп ұзамай лагерь Майкл мен Ноаның қатысуымен американдық әскерлер тарапынан азат етіледі. Жақын жердегі қала әкімі американдық журналистер мен фотографтар келгенше лагерьті «тазалау» үшін өз сайлаушыларының жұмыс тобын ұсынады. Бірақ түрмеде отырған раввин Гриннен діни қызмет өткізуге рұқсат сұрағанда және мэр наразылық білдіргенде капитан Грин оны қатаң сөккен. Ноа лагерьге қаншалықты әсер еткенін көріп, Грин оған серуендеуге бұйырады және Майклды өзімен бірге жібереді. Жақын жерде, шаршап, тойған Кристиан ашуланып айқайлайды және ағаш түбінде автоматты қаруын сындырып тастайды. Бұл дауыс Майкл мен Ноаның назарын аударады, олар неміс сарбазын көріп, Майкл Кристианды атып өлтіреді. Олар оның өлімін үнсіз бақылап, кейін лагерьке қайта оралады. Соғыстан кейін, бостандыққа шыққан Ноа метро стансасынан шығады. Хоуп олардың пәтеріндегі терезеден оны келе жатқанын көреді және оның қызын көтеріп, оны күтіп отырады, ол отбасын құшақтап алу үшін баспалдақпен жоғала жетеді.

German ski instructor Christian Diestl is hopeful that Adolf Hitler will bring new prosperity and social mobility to Germany, so when war breaks out he joins the army, becoming a lieutenant. Dissatisfied with police duty in Paris, he requests to be transferred and is assigned to the North African campaign front. While there, he sees what the war has done to his captain and the captain's wife, and he is sickened by their behavior. Michael Whiteacre and Noah Ackerman befriend each other during their U. S. Army draft physical examination. Michael is in show business and romantically involved with American socialite Margaret Freemantle, who dated ski instructor Christian in 1938 while both were in the Bavarian Alps, where she spent her skiing vacation. Upset by his convictions, she left him on New Year's Eve and returned to Michael. Noah works as a junior department store clerk, and attends a party that Michael throws, where he meets Hope Plowman. Noah falls in love with Hope, declaring that he wants to marry her. Hope invites Noah to her provincial hometown in Vermont, where she intends introducing him to her father. At the last moment, Hope tells her father that Noah is Jewish. Her father is unprepared for the idea of having a Jewish son in law — he has never known a Jew. After speaking with Noah, Hope's father approves of him. Noah and Michael enter the Army on the same day, and attend basic training together. Their commanding officer and some of the men in their boot camp platoon bully Noah and demonstrate antagonism toward him. Noah gains their respect by standing up to them, even though he's much smaller and is badly hurt in fistfights with some of them. Military authorities, however, discover Noah's put upon situation and court martial the officer. Michael is posted overseas to London. Christian is conflicted, hating what the war has done to his fellow Germans, but unable to escape from his role in the conflict. He despises what his fellow soldiers have done in the name of the Fatherland, but is determined to fulfill his duty to the end. While visiting his seriously wounded captain in a hospital, he is duped into bringing him a bayonet. He later learns from the captain's wife that he committed suicide with it. Thanks to his fame, Michael spends most of the war in a safe job in London, nowhere near the fighting. He finally decides to volunteer for combat after Margaret shames him into action. By pulling strings, he rejoins his old outfit at the front, in Germany, in the final days of the war. He reunites with Noah there. Noah risks his own life during combat by swimming across a canal to save a fellow soldier. The soldier is one of the men who abused him in boot camp. Christian discovers the reality of the Third Reich when he stumbles upon a concentration camp and hears the commander talk about the mass exterminations. Shortly afterwards, the camp is liberated by American forces, which include Michael and Noah. The mayor of a nearby town offers working parties of his constituents to "clean up" the camp before American reporters and photographers arrive. He is roughly rebuffed by Captain Green after an imprisoned rabbi asks Green for permission to hold a religious service and the mayor protests. Seeing how Noah is affected by the camp, Green instructs him to take a walk and sends Michael with him. Nearby, dazed and tired, Christian screams in rage, breaking apart his machine pistol on a tree stump. The noise draws the attention of Michael and Noah, and seeing the German, Michael shoots Christian. They silently watch him die, then quietly walk back to the camp. After the war, a discharged Noah emerges from a subway station. Hope is at a window in their apartment and notices him coming, and lifts up their baby daughter for him to finally see, and he ascends the stairs quickly to embrace his family.

Өндіріс

Фильм кассалық табысқа ие болды және серіктесі Джерри Льюиспен ажырасқаннан кейін Мартиннің қайта оралуына мүмкіндік берді. Бастапқыда Мартиннің рөлін Тони Рэндалл ойнауға тиіс болған, бірақ таланттар агенттігі MCA режиссер Дмитрикке Рэндалды ауыстыруды ұсынғаннан кейін ол басқа актермен алмастырылды. Клифт бастапқыда Мартинге қарсы болды, бірақ «О, еркектер! О, әйелдер!» фильмінде Рэндалды көргеннен кейін пікірін өзгертті. Мартин бұрынғы фильмінің сәтсіздігінен кейін рөлге қатысу үшін 20 000 доллар алды, бұл сол кездегі түнгі клубтардағы бір апталық өнер көрсетуінен түскен табыстан кем болды. Бұл өзгеріс Брандо, Клифт және Мартинді өкілдік ететін MCA компаниясының Twentieth Century Fox компаниясына Брандо мен Клифттің қатысуын тоқтату арқылы қысым көрсеткені туралы әңгімелерге әкеп соқты. Нәтижесінде Мартин керемет пікірлер алды және актерлік карьерасында жеке жетістікке жетті. Бұл Брандо мен Клифт бірлесіп түскен жалғыз фильм болды. Дегенмен, олар бірде-бір сахнада бірге көрінбейді (Мартин мен Клифттің Брандоның қайтыс болған кейіпкерінің денесі үстінде тұрған сахнасында үш актер де бір кадрда емес, ал Мартин мен Клифттің сахнасы Брандоның сахнасынан бөлек түсірілді). Фильмді Аль Лихтман продюсерлік еткен, ол фильм шығар алдында қайтыс болды. Ол BAFTA сыйлығының «Үздік фильм» номинациясына ұсынылды. Сонымен қатар, 1959 жылы ол үш «Оскар» сыйлығына – «Үздік операторлық жұмыс», «Үздік дыбыс» (Карлтон У. Фолкнер) және «Үздік музыка» номинацияларына ие болды. Фильм Шоудың романының түпкілікті сюжетіне маңызды өзгерістер енгізді. Фильмдегі нұсқада неміс сарбазы Кристиан елінің нацистік үкіметімен алданып, адал адам ретінде бейнеленеді, оның орнына азғырылып, бұзылған жоқ. Романның кейіпкері өзінің басынан өткен оқиғалармен қатаңданып, соңына дейін өкініш білдірмейді, ал фильмдегі нұсқада ол көбірек көңілі толады және соңғы сахналарда өз ісінен бас тартады. Тағы бір маңызды айырмашылық – романның соңғы қақтығысында Кристиан екі американдық сарбазға шабуыл жасап, бірінші болып Нояны атып өлтіреді, содан кейін Майкл оны өлтіреді; ал фильмде Кристиан, концентрациялық лагерьдегі қорқынышты көріністерге куә болғаннан кейін қаруын тастап, екі сарбаздың жолына келіп, көз алдында атып өлтіріледі. Босли Кроутер 1958 жылы The New York Times газетінде жариялаған мақаласында фильмнің экрандық нұсқасы романнан «көркем» екенін және онда «бір неміс пен екі американдық арасында ешқандай айқын моральдық айырмашылық жоқ» екенін жазды. Шоудың өзі фильмдегі өзгерістерге, әсіресе Брандоның Кристианды жақсы көрумен бейнелеуіне және Нұхтың кітапта кездесетін антисемитизмін азайтуына наразы болған.

The film became a box office success and was the key to Martin's comeback in the wake of his split with partner Jerry Lewis. Tony Randall originally had Martin's role, but was replaced after talent agency MCA suggested to director Dmytryk to replace Randall. Clift at first was opposed to Martin, but changed his mind after seeing Randall in Oh, Men! Oh, Women!. Martin, after the failure of his previous movie, accepted $20,000 to star, which was less than he made in a single week of nightclub appearances at the time. The change provoked a mild controversy with rumors circulating that MCA, which represented Brando, Clift, and Martin, had bullied Twentieth Century Fox, threatening to withhold Brando and Clift. Martin ended up receiving splendid reviews and launched a very successful solo career as an actor. This was the only film that Brando and Clift made together. However, they do not appear in any scenes together (the scene with Martin and Clift standing over the body of Brando's dead character does not have all three actors in the same frame and Martin's and Clift's scene was filmed at a different time than that of Brando's). The picture was produced by Al Lichtman who died shortly before its release. It was nominated for a BAFTA Award for Best Film. It was also nominated in 1959 for three Academy Awards for Best Cinematography, Best Sound (Carlton W. Faulkner), and Best Music. The film made some major changes to the original story of Shaw's novel. In the film version, the character of the German soldier Christian is portrayed more sympathetically as a decent man who is deceived, rather than seduced and corrupted, by his country's Nazi rulers. Although the novel's character is increasingly hardened by his experiences and unrepentant to the end, in the film version he grows ever more disillusioned and renounces his cause in the final scenes. Another major difference is that in the novel's final confrontation, Christian ambushes the two American soldiers, firing first and killing Noah and then being killed in turn by Michael; in the film, Christian, having thrown away his weapon after witnessing the horrors of a concentration camp, stumbles dazedly into the path of the two GIs and is shot dead on sight. As Bosley Crowther wrote in The New York Times in 1958 in a review of the film, the screen version is "prettier" than the novel and in the former, there is "no noticeable moral difference between the one German and two Americans". Shaw himself is said to have disliked the changes to his novel in the film version, in particular Brando's sympathetic portrayal of Christian and the playing down of the anti Semitism that Noah encounters in the original book.

Кассалық жинақ

Фильм кассада сәтті болды. Ол АҚШ кассасында "Квай өзеніндегі көпір" фильмінен кейін екінші орынмен ашылды, Variety басылымының іріктеген қалаларынан 420 000 доллар табыс тапты. Содан кейін АҚШ және Канададағы кинотеатрлар бойынша жалға алудан 4 480 000 доллар түсті.