Кіріспе

Польшалық заманауи суретші (1968 жылы туған)

Жоанна Ражковская (1968 жылы туған) – 1990-шы жылдары Польша өнер саласына келген польшалық заманауи суретші. Оның ең танымал туындысы – "Иерусалим даңғылынан сәлем" деп аталатын, Варшава қаласының Иерусалим даңғылына орнатылған 15 метрлік (50 фут) биіктіктегі жасанды пальма ағашы. Бұл инсталляцияны Варшава заманауи өнер орталығы ұйымдастырған (13 желтоқсан 2002 – 13 желтоқсан 2003). Сол кезде пальма Варшаваның айрықша символына айналды, себебі ресми көрме аяқталғаннан кейін оны алып тастамай, Варшава президентінің қорғауына алды. Екі жылдан кейін суретші мен достары оны жаңартқанша, ол ұмытылып, жапырақтары түсіп қалды. Ол әлі де қала орталығында тұр. 2007 жылдың жазында пальма толыққанды жаңартылып, ауа райына төзімді және күтіміне оңай болып өзгерді (табиғи пальмалардың ерекшелігінен айырмашылығы, оның жапырақтарын уақыт-уақытпен қолмен алмастыру қажет).

Өмір

Польшаның Бидгощ қаласында туған Жоанна Ражковская, Польшаның Краков қаласындағы Көркемсурет академиясында суретшілік (1988–1993) және Краков қаласындағы Ягеллон университетінде өнер тарихы (1988–1993) мамандықтары бойынша оқыды. Сонымен қатар, ол АҚШ-тың Нью-Йорк штатының мемлекеттік университетінде студиялық семестр бағдарламасын аяқтады (1994–1995).

Жұмыс

Ражковская өз қызметінің мәнін басқа адамдармен қарым-қатынас құру деп сипаттайды. Ол көбінесе кездесу үшін жағдай жасап қана қояды, оны ашық тәжірибеге ұшырады. Ол әдетте көптеген адамдарды қатысушы ретінде шақырады, және өз жұмысында өзі де қатысады. Мысалы, "Кереметке кепілдік берілген" жобасында оның денесі басқа адамдармен символдық түрде тұтынылған.

Иерусалим даңғылынан сәлем

Иерусалим даңғылынан сәлем. Варшаваның орталығында орнатылған 15 метрлік (50 фут) биіктіктегі жасанды пальма ағашы – Ражковскаяның 2001 жылдың көктемінде Артур Жмиевскимен Израильге саяхаттағаннан кейін жасаған инсталляциясы. Бұл – Израильдің пейзаждарын Варшаваның Иерусалим даңғылымен үйлестіруге жасалған әрекет. Өзінің аты мен тарихы арқасында бұл көше көрерменді Израильге қайтарады. Басқаша айтқанда, пальма ағашы поляк тіліндегі кең таралған идиомалық тіркеске сілтеме жасайды ("palma odbija" – сөзбе-сөз: "пальма ағашы бүршік жарады / қайта секіреді"), ол ойға келмейтін, жалпы түсінікке сыймайтын, қалыпты ойлау жолынан шығып, жай ғана ақымақтыққа саятын нәрсені білдіреді. Екінші жағынан, Варшава орталығында пальма ағашының болуы, қалыпты қабылданған ойлаудың шын дүниеге сай келмейтінін көрсетеді.