Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық суретші, ең танымал туындысы – «LEGO концентрациялық лагері» атты даулы туындысы. Збигнев Станислав Либера (7 шілде 1959 ж. туған) – Польшадағы Пабианица қаласында туған поляк суретшісі. Либераның туындылары поп-арт және сындық өнер стильдеріне жатады және олар көбінесе саяси және әлеуметтік мәселелерге пікір білдіру үшін қолданылады. Бүгінгі күнге дейін Польшаның ең танымал суретшілерінің бірі саналатын Либера 1996 жылы «LEGO концентрациялық лагері» деп аталатын, лего кірпіштерінен жасалған нацистік концентрациялық лагерьті бейнелейтін даулы туындысымен әйгілі. Бұл туынды көптеген дауларды тудырды, соның ішінде Lego Group заңдық шаралармен қорқытқан. Либера өмірінің көп бөлігін Польшада өткізіп, Торуньдегі Николай Коперник университетінде оқыды. «Жақын ритуалдар» (1984).
Polish artist best known for his controversial artwork named LEGO Concentration Camp
Zbigniew Stanisław Libera (born 7 July 1959) is a Polish artist, born in Pabianice, Poland. Libera's artworks are considered to fall under the styles of pop art and critical art, and are frequently used to comment on political and social issues. Considered one of the most renowned Polish artists to date, Libera is best known for his controversial 1996 artwork named LEGO Concentration Camp, depicting a Nazi concentration camp made out of Lego bricks. The artwork attracted much controversy, including The Lego Group threatening legal action. Libera spent much of his life in Poland and studied at the Nicolaus Copernicus University in Toruń. Intimates Rites 1984
LEGO концентрациялық лагері
Либера ең танымал туындысы – 1996 жылы жасалған LEGO концентрациялық лагері. Модельдер, фотосуреттер, қаптамалар және жинақталмайтын бөліктер мыңдаған долларға сатылып, бүкіл әлемдегі мұражайлар мен өнер галереяларында көрсетіліп келеді. LEGO концентрациялық лагері қазір Варшавадағы Заманауи өнер мұражайының меншігінде және онда қойылған.
Libera is best known for his artwork LEGO Concentration Camp, created in 1996. The models, photographs, packaging, and puzzle pieces have since been purchased for thousands of dollars and displayed by museums and art galleries worldwide. LEGO Concentration Camp is currently owned and displayed by the Museum of Modern Art in Warsaw.
Қабылдау
LEGO концентрациялық лагері көп назар мен дау-дамай тудырды, негізінен оның тақырыбы және LEGO тобының балаларға арналған ойыншықтар шығаратын, беделді компания ретіндегі имиджі себеп болды. Либераны Польша павильонының кураторы және мүсінші Ян Станислав балалар ойыншықтарын тиісінше пайдаланбағаны үшін сынады. Польша павильоны Либераны өзінің туындыларын әйгілі Венеция биенналесінде көрсетуге шақырды; алайда Станислав Либераға LEGO концентрациялық лагерін көрмеге қоспауды бұйырды. Нақты сын LEGO тобының өзінен келді, олар Либераның туындысын дау мен назар ортасында болу үшін жасады деп санайды. LEGO тобы сондай-ақ, Либераға құрылыс блоктарын берген кезде оның ниеттерін білмегендерін, егер Либера олардың өнімдерін пайдаланып концентрациялық лагерь ғимараттарын жасауды жоспарласа, оған кірпіштерді бермес едіктерін мәлімдеді. 1997 жылдың 24 ақпанында LEGO тобы ресми баспасөз хабарламасын жариялап, Либераның жұмысын "қобалжулы және қынжырлы" деп бағалап, осы өнер туындысын демеушілік етуден бас тартты. Либера сынға қарсы тұруға тырысып, ол ешқашан LEGO концентрациялық лагерін балаларға ойыншық ретінде ұсыну ниеті болмағанын, туындыны жасауда тек көркемдік мақсатты көздегенін айтты. Ол суреттегі мақсаттың – нағыз әлемдегі қасіретті жағдайды және балаларға көрсетілетін идеалды әлемді салыстыру екенін түсіндірді. Нью-Йорктегі еврей мұражайы Либераның туындысын қолдайды, себебі ол "еврей тарихындағы маңызды оқиға" және маңызды мәдени көзқарастарды көрсетеді. Яһуди мұражайындағы Левинтал көрмесінің кураторы Джоан Салл да Либераның өнерін қолдайды, ол бұл туындының ирониялық көзқарасты шеберлікпен көрсететінін, зиянсыз балалар ойыншығы арқылы тарихтың қайғылы сәтін бейнелейтінін айтады. Салл Либераның туындысындағы айқын ирония Холокосттың тек еврей тарихы ғана емес, сонымен қатар әлемдік тарих екенін көрсетеді деп санайды.
LEGO Concentration Camp attracted much attention and controversy, mostly due to its subject matter and The Lego Group's identity as a respected toy company that produces child friendly products. Libera was criticised by the curator of the Polish Pavilion and sculptor Jan Stanislaw for the inappropriate use of children's toys. The Polish Pavilion invited Libera to display his works in the famous Venice Biennale art exhibition; however, Stanislaw told Libera not to include LEGO Concentration Camp in the display. Notable criticism came from The Lego Group itself, who believed Libera created the piece intending to be the centre of debate and attention. The Lego Group also stated they were unaware of Libera's intentions when they provided him with the building blocks, and said that if they were aware Libera was going to make concentration camp buildings using their products, they would not have given him the bricks. On 24 February 1997, The Lego Group released an official press release on the issue, declaring that they believe Libera's work to be "disturbing and deplorable", and refusing to take ownership for sponsoring the artwork. Libera made consistent attempts to combat criticism, stating that it was never his intention to provide a LEGO Concentration Camp to children as a toy and that he only had artistic intent in making the work. He clarified that the meaning behind the artwork was to highlight the contrast between the horrors of the real world, and the perfect world presented to children. The Jewish Museum in New York supports Libera's piece as it represents a "pivotal event in Jewish history" and important cultural attitudes. Joan Sall, curator of the Levinthal exhibition in the Museum of Judaica, also supports Libera's artwork, arguing that it cleverly demonstrates an ironic point of view, where an otherwise innocuous children's toy is used to show a destructive moment in history. Sall argues that the clear irony of Libera's artwork signifies that the Holocaust is not just Jewish history, but world history.
Видео түсіру
Либераның суретші ретінде танымал болуы 1980-ші жылдары Еуропада Intimate Rites (1984) видеосынан бастау алған видеосериясын шығарғаннан кейін, одан соң How to Train Little Girls (1987) және Mystical Perseverance (1984–1990) видеолары жарық көрді. Бұл видеолар Либераның тақырыбына байланысты туған даулы мәселелердің нәтижесінде Еуропада кең танылды; ауруханалар мен өлім. Intimate Rites Либераның әжесінің өмірінің соңғы жылдарында бастан өткерген емдеулердің әсерінен туған деп есептеледі, мысалы, оны жуындыру, қасықпен тамақтандыру және оның қысымдарын ауыстыру. Mystical Perseverance да Либераның әжесі мен оның аурудың салдарынан баяу нашарлауынан туған ерекше әрекеттерінің ықпалында болған деп айтылады. How to Train Little Girls – жыныстық рөлдер сияқты әлеуметтік нормаларға қатысты саяси тұжырым.
Libera's rise to fame as an artist began in the 1980s in Europe when he released a video series beginning with Intimate Rites (1984), followed by How to Train Little Girls (1987), and Mystical Perseverance (1984–1990). These videos became popular in Europe as a result of the controversial topic Libera based them on; hospitals and death. Intimate Rites is allegedly influenced by the treatments that Libera's grandmother endured in her later life, such as being showered, being spoonfed, and having her diapers changed. Mystical Perseverance is said to have also been influenced by Libera's grandmother and her strange actions that came about as a result of her slow deterioration due to illness. How to Train Little Girls is a political comment on societal norms, such as sexual roles.
Фотография
Либера 2002-2003 жылдары «Позитивтер» деп аталатын фотосуреттер сериясын жасады, оған 1939 жылы Гданьскі шекаралық тосқауылды қиратып жатқан Вермахт әскерлерінің суреттері, 1972 жылы Вьетнам соғысы кезінде Транг Бангтан қашқан вьетнамдық қыз және азат етілген концлагерь тұтқындары кірді. «Позитивтер» сериясы – Либераның травма туралы ой-пікірлерін бейнематериалдарымен салыстырылатын тәсілмен жеткізуге жасаған тағы бір әрекеті болды. «Mistrzowie» (2004; ағылш. Masters) – Либераның тағы бір фотосуреттер сериясы, онда оның деңгейіндегі басқа суретшілермен жасалған сұхбаттар жарияланған газеттер мен журналдардың бөліктері бейнеленген. Француз жазушысы Реймонд Руссельдің 20 ғасыр басындағы шығармаларының ықпалымен «La Vue» (2004-2006) – жылтыр журнал беттері арасындағы кеңістіктерді түсірген фотосуреттер сериясы.
Libera created a series of photographs named Positives (2002 2003), which includes photos of Wehrmacht soldiers destroying a border barrier in Gdańsk in 1939, a Vietnamese girl escaping Trảng Bàng during the Vietnam War in 1972, and prisoners of a liberated concentration camp. The Positives series was another attempt for Libera to comment on trauma, in a similar vein as his videography. Mistrzowie (2004; English: Masters) is another photography series by Libera that captures sections of published newspapers and magazines that feature interviews with other artists in his league. Influenced by early twentieth century French writer Raymond Roussel, La Vue (2004 2006) is a photography series taken of the spaces between glossy magazine pages.
Басқа жұмыстар
1995 жылы Либера «Kens Aunt» атты туындысын шығарды, ол Барби қораптары сияқты жиырма бес данадан тұратын қаптама дизайны мен көпіршікті пленкадан жасалған. Оны Чикаго қаласындағы Заманауи өнер мұражайы сатып алып, көрмеге қойды. «Kens Aunt» сияқты, Либера «Eroica» деп аталатын тағы төрт қораптан тұратын жиынтық жасады, онда құлдардың мүсіндеріне негізделген кішкентай әйел фигуралары бейнеленген.
In 1995, Libera released a piece titled Kens Aunt, consistent of twenty five copies of a Barbie box like packaging design and bubble wrap. It was purchased and displayed by the Museum of Contemporary Art in Chicago. Similar to Kens Aunt, Libera created another four box set titled Eroica, which featured tiny female figures based on models of slaves.
Жеке өмір
Збигнев Либера қазір Варшавада тұрып, жұмыс істейді.
Zbigniew Libera currently resides and works in Warsaw.