1915 жылғы жерасты жәндіктерінің апатты шабуылы мен Ливан тауларындағы ашаршылық
1915 Ottoman Syria locust plague
1915 ж. Палестина, Ливан та Сирия аймағында жұмырқактар шабуылы болды. Азық-түлік тапшылығы күшейіп, халықтың ашаршылығына себеп болды. Тарихшы З. Фостер зерттеуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1915 жылдың наурыз айынан қазан айына дейін Палестина, Ливан тауы және Сирияның төңірегіндегі аймақтарда шегірткелердің шабуылы салдарынан барлық өсімдік дерлік жойылды. Бұл жағдай аймақтағы бұрыннан тозған азық-түлік қорын одан бетер қысылтып, Иерусалим тұрғындарының қиын жағдайын ушықтырды. Тарихшы Закари Дж. Фостер бұл шабуылдың Сирияның соңғы ондаған жылдарда көрген шабуылдарынан әлдеқайда ауыр болғанын айтады. Ол сондай-ақ, аймақтың негізгі азық-түліктері мен күнкөріс көздерінің көп бөлігі – жемістер, көкөністер, бақша дақылдары, мал азы және астықтың біршамасы шегірткелерге жем болғанын мәлімдеді. Ол былай деп жазды: "Шабуыл 1915 жылғы қысқы егістің (бидай мен арпаның) 10–15 пайызын азайтты, ал 1915 жылғы жазғы және күзгі егістің (жемістер мен көкөністердің) 60-ден 100 пайызға дейін, дақылға қарай толықтай құртты". Егістің жойылғандығы азық-түлік бағасының бірнеше рет өсуіне әкелді. 1915 жылдың 25 сәуірінде «Нью-Йорк Таймс» газеті бағаның өсуін былай сипаттады: «Ұн қапқа 15 доллар тұрады. Картоптың бағасы әдеттегіден алты есе жоғары. Қант пен мұнай табу мүмкін емес, ақша айналымы тоқтады». Оқиғаның салдарының бірі – Ливан тауындағы Ұлы ашаршылық болды, ол 1915 және 1918 жылдар аралығында Ливан тауының жартысына жуық халқының аштықтан және аурудан қаза табуына себеп болды.
From March to October 1915, swarms of locusts stripped areas in and around Palestine, Mount Lebanon and Syria of almost all vegetation. This infestation seriously compromised the already depleted food supply of the region and sharpened the misery of all Jerusalemites. Historian Zachary J. Foster argues that the scale of the attack was far worse than anything Syria had witnessed in many decades. He suggested further that a huge percentage of the region's major foodstuffs and sources of livelihood, including fruits, vegetables, legumes, fodder and a small but not insignificant amount of the cereals, were devoured by the locusts. "The attack diminished the 1915 winter harvest (wheat and barley) by 10–15 per cent", he noted, "and completely wrecked the 1915 summer and autumn harvests (fruits and vegetables), in ranges varying from 60 to 100 per cent, depending on the crop". The crop destruction resulted in several increases to the price of food. On 25 April 1915, The New York Times described the price increases. "Flour costs $15 a sack. Potatoes are six times the ordinary price. Sugar and petroleum are unprocurable and money has ceased to circulate." Among the consequences of the event was the Great Famine of Mount Lebanon, which led to the deaths of nearly one half of Mount Lebanon Mutasarrifate inhabitants from hunger and disease between 1915 and 1918.
Реакция
Сирия мен Арабияның Жоғарғы қолбасшысы болған Джемаль-паша шегірткелердің таралуы кезінде туған апаттың зардаптарын азайту мақсатында науқан бастады. Көптеген адамдар осы апатты тоқтату үшін дұға етудің және жалбарынудың қажет екеніне сенді, себебі шегірткелердің көбейгенін өздерінің күнәлары үшін Құдайдың жазасы деп есептеді. Індеттің дамуын бақылаған Рав А. М. Лунц: "Бадатц келесі күні Танит Циббур жариялауға және күнді селихот, дұға және жалбарынуға арнауға бұйрық берді. Бірнеше күннен кейін шегірткелер осы жерден кетіп қалды", – деді (Жаратылыс 12:7-9). Дегенмен, олар ұя салған уақыт ішінде жаңа личинкалармен көбейді. Ал 1915 жылғы шегірткелердің таралуы аштыққа себеп болды. Бұл аштық Ливан тауының жартысына жуық халқының қаза болуына әкелген саяси және экологиялық факторлардың бірігуінен туындады. Мутасаррифат – Осман империясының жартылай тәуелсіз бөлімшесі және қазіргі Ливан мемлекетінің алдағысы.
Djemal Pasha, who was the Supreme Commander of Syria and Arabia at the time of the locust infestation, launched a campaign to limit the devastation of the incident. Many people believed that prayer and petition were required to end the plague, as they viewed the swarm of locusts as a punishment from God for their sins. Rav A. M. Luntz, who observed the development of the infestation said that the "Badatz decreed that on the following day there should be a Taanit Tzibbur and the whole day should be one of selichot, prayer and petition. After a few days the locusts left the Land", as locusts do after they have finished feeding. However, in the amount of time they nested there, the locusts replenished themselves with new larvae. and by the locusts infestation in 1915. The famine was caused by a convergence of political and environmental factors that lead to the death of half of the population of Mount Lebanon Mutasarrifate, a semi autonomous subdivision of the Ottoman Empire and the precursor of modern day Lebanon.