Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Lovćenac – Сербияның Воеводина автономдық облысының Солтүстік Бачка ауданындағы Мали Иджош муниципалитетіне қарасты ауыл. Бұл ауыл Сербиядағы черногориялықтардың де-факто астанасы ретінде белгілі және 2011 жылғы халық санауы бойынша 3161 адам тұрады.
Lovćenac is a village located in the Mali Iđoš municipality, in the North Bačka District of Vojvodina, Serbia. The village is known as the de facto capital of Montenegrins in Serbia, and has a total population of 3,161 people (2011 census).
Атауы
Сербия тілінде бұл ауыл Ловћенац (Ловћенац) деп, неміс тілінде Секич (бұрын сирек Винкельсберг) деп, ал венгр тілінде Сегегедь (Szeghegy) деп аталады. Сербия тіліндегі бұрынғы аты Секич (Секић) болған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Черногориялық қоныс жайлаушылар бұл ауылды Черногориядағы Ловчен тауының құрметіне Ловћенац деп атады. Ауылдың түпнұсқа венгр аты Сегегедь (Szeghegy) болса да, венгрлер атаудың серб нұсқасын Szikics және Szekics түрінде, ал немістер Sekitsch түрінде де қолданды. Неміс тілінде өте сирек кездесетін тағы бір атау – Винкельсберг.
In Serbian, the village is known as Lovćenac (Ловћенац), in German as Sekitsch (in the past rarely Winkelsberg), and in Hungarian as Szeghegy. Its former name in Serbian was Sekić (Секић). After the World War II, the village was named Lovćenac by the Montenegrin settlers after Mount Lovćen in Montenegro. The original Hungarian name of the village was Szeghegy, but Hungarians also used Serbian version of the name in the forms Szikics and Szekics, as well as Germans in the form Sekitsch. One very rare alternative German name was Winkelsberg.
Тарих
Осман-Габсбург соғыстарының жылдар бойы жалғасуынан кейін, Мария Тереза мен Иосиф II билігі тұсында қираған Паннония алқабын қайта қоныстандыру саясаты жүргізілді. Бачка аймағын «Дунай швабтары» (нем. Donauschwaben) деп аталатын, негізінен протестант дінге ескен этникалық неміс колонистері мекендеді, 1786 жылы Секич ауылын құрды. Ауылдың экономикасы мен тұрмысы көбінесе егіншілік, сауда, мал шаруашылығы, жүзім шаруашылығы және сыра қайнатудан тұрды. 1849 жылы ауыл сыртында, венгр революциясы мен тәуелсіздік соғысының бір бөлігі ретінде Хегиес шайқасы (кейде Сегеги деп те аталады) болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Австро-Венгрия империясының құлауынан кейін Секич Серб, хорват және словендер патшалығының (кейін Югославия деп аталды) құрамына кірді. Бұл саяси өзгеріс этникалық немістерді Сербиядағы ең ірі азшылықтардың біріне айналдырды, олардың саны шамамен 330 000 адамды құрады, бұл жалпы югослав халқының шамамен 5% -ына тең еді. 1936 жылы Жазғы Олимпиаданың оттық эстафетасы Секич арқылы өтті. 1941 жылғы сәуір соғысы кезінде венгр әскерлері Секичке еніп, Бачканы Венгрия Корольдігіне қосып алды. «Халықтық немістер» деп жарияланған ауыл тұрғындарына жаңа билік тараптан көз жұмды, бірақ Ваффен-СС қатарына міндетті түрде шақыру жүргізілді. Секич сонымен қатар «Kinderlandverschickung» бағдарламасы аясында қала балаларын қабылдады. Соғыстан кейін немістер жеңілген неміс әскерімен бірге елден кетуге мәжбүр болды. Қалғандары түрме лагерьлеріне қамалды. 1948 жылы лагерьлер таратылғаннан кейін, қалған югослав немістерінің көпшілігі экономикалық себептермен Германияға эмиграциялады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауылды Черногориядан және Босниядағы Влашич тауынан келген қоныс аударушылар мекендеді. Монтенегролықтар ауылды Ловчен тауының құрметіне қайта атады және қазіргі таңда халықтың көп бөлігін құрайды.
After years of Ottoman Hubsburg conflicts a policy of repopulation of the devastated Pannonian Basin was pursued during the reign of Maria Theresa and Joseph II. Ethnic German (predominantly Protestant) colonists known as Danube Swabians (German: Donauschwaben) settled the Bačka region, establishing the village Sekitsch in 1786. The economy and life of the village generally consisted of farming, trading, livestock breeding, viticulture and brewing. In 1849 the Battle of Hegyes (occasionally known as Szeghegy) was fought on the outskirts of the village as part of the Hungarian revolution, and war of independence. Following World War I and the collapse of the Austro Hungarian Empire, Sekitsch became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later renamed Yugoslavia). This political shift caused ethnic Germans to become one of the largest minorities in Serbia, numbering approximately 330,000 people, or almost 5% of the total Yugoslav population. In 1936 the Summer Olympics torch relay passes through Sekitsch. During the April War of 1941 Hungarian troops entered Sekitsch, subsequently annexing the Bačka to the Kingdom of Hungary. As declared Volksdeutsche the villagers were tolerated by the new authority, though mandatory conscription in the Waffen SS was conducted. Sekitsch also harboured urban children as part of the Kinderlandverschickung program. Following the war Germans left the country, together with the defeated German army. Those who remained were interned into prison camps. After camps were disbanded in 1948, most of the remaining Yugoslav Germans emigrated to Germany because of economic reasons in the next decades. After World War II, the village was colonized by settlers from Montenegro and Mt. Vlašić, Bosnia. The Montenegrins renamed the village in honor of Mt. Lovćen and account for the majority of the population.
Этностық топтар
Ловченак ауылының көп бөлігін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары (әсіресе 1945-48 жылдар аралығында) осы елді мекенге қоныс аударған черногориялық колонизаторлардың ұрпақтары құрайды. Черногориядан шыққан тегі бар адамдар басым көпшілікті құрайды, олардың көпшілігі өздерін этникалық черногориялықтар деп есептейді, ал қалғандары сербтер деп жариялайды. 1950-ші және 60-шы жылдары Влашич тауы мен Орталық Боснияның Травник айманынан келген, Влашичани деп белгілі босниялық сербтердің тағы бір кіші тобы Ловченакқа қоныстанды.
The village of Lovćenac is predominantly inhabited by descendants of Montenegrins colonists who settled the village in the years following WWII (especially between 1945 48). Those claiming ancestry from Montenegro form the majority, with most espousing an ethnic Montenegrin identify whilst others declare as Serb. Another smaller group of Bosnian Serbs known as Vlašićani, deriving from villages on Mt. Vlašić and the Travnik area of Central Bosnia settled in Lovćenac during the 1950s and 60s.
Мәдениет
Ауылдың мәдени өмірінде Ловченақтың алуан түрлі болмысын және дәстүрлерін сақтауға, оларды дамытуға ұмтылатын бірнеше қоғамдар бар. Сербиядағы черногориялық қауымдастықтың орталығы саналатын ауылда Сербияның "Крсташ" черногориялық қауымдастығы, "Петр Петрович Ньегош" мәдени-көркем қоғамы және "Принцеза Ксения" черногориялық мәдени-ағарту қоғамы орналасқан. 2013 жылдан бері Влашич тауынан шыққан босниялық серб ұрпақтары "Влашич" туған жер қауымдастығы аясында бірігіп отыр. Спортта Ловченақтың "Ньегош" футбол клубы өкілдік етеді, оның құрамында баскетбол және каратэ секциялары да бар. Секич мұражайында бір кезде гүлденген Дунай швабтары қауымдастығының артефактілері мен тарихи құжаттарының шағын жинағы сақталған. 20 ғасырда түрлі қауымдастықтар мен клубтардағы қатысу кеңейді, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін футбол ең танымал ойынға айналды, сол кезде Sekitsch Sport Club құрылды. Неміс халқы үшін ең маңызды жылдық шара – евангелистік шіркеудің Кирхвейх мерекесі болды. Бүгінде Ловченақ ауылының көп бөлігі Шығыс православие дінін ұстанады, ал қауымның рухани қажеттіліктерін Сетиньедегі Серб православие шіркеуі (СПК) қамтамасыз етеді. 2008 жылы канондық мойындалмаған Черногория православие шіркеуі (ҚКП) шіркеу салуға негіз салды, бірақ СПК-ның наразылығына байланысты құрылысы кейінге шегерілді. Дегенмен, ҚКП Ловченақтағы черногориялық этностық қауымдастықтың белсенді мүшесі болып қала береді.
Village cultural life features several societies which strive to maintain and celebrate the diverse identity and traditions of Lovćenac. Being the epicentre of the Montenegrin community in Serbia, the village is home to the Association of Montenegrins of Serbia "Krstaš", alongside the Cultural Arts Society "Petar Petrović Njegoš" and the Montenegrin Cultural and Educational Society "Princeza Ksenija". Since 2013 the Bosnian Serb descendants of Mount Vlašić have assembled within the Native Association "Vlašić". In sports Lovćenac is represented by Football Club Njegoš, which also features basketball and karate sub branches. A modest collection of artefacts and historical content of the once thriving Danube Swabian community is located in the Sekitsch Museum. Community engagement in various associations and clubs had developed in the 20th century, with football becoming the most popular pastime following WWI when Sekitsch Sport Club was founded. The most important annual event for the ethnic German's was the annually celebration of the Evangelical Church Kirchweih. The majority of Lovćenac villagers today are of the Eastern Orthodox faith, with the Saint Peter of Cetinje Serbian Orthodox Church (SPC) servicing the spiritual needs of the community. In 2008 the canonically unrecognized Montenegrin Orthodox Church (CPC) laid foundations to build a church but construction was postponed due to protests from the SPC. Nevertheless the CPC remains an active party within the Montenegrin ethnic community of Lovćenac.