Кіріспе

Ағылшын фольклорындағы қорқынышты кейіпкері Қара Аннис (сонымен қатар Қара Агнес немесе Қара Анна деп те аталады) – ағылшын фольклорындағы қорқынышты тұлға. Ол көк беті бар, темір тырнақтары мен адам етін (әсіресе балаларды) жеуге құштар қарт әйел немесе сиқыршы ретінде суреттеледі. Ол Лестерширдің ауылдарын мазалап, Дэйн төбелеріндегі үңгірде, кіреберісінде үлкен емен ағашы бар жерде тұрады. Ол түнде күдіксіз балалар мен қозыларды іздеп шығып, оларды жеп, терілерін ағашқа іліп, беліне белдейтін етік жасап алады. Ол үйлерге қолымен кіріп, адамдарды ұрлайды деп есептеледі. Аңыз бойынша, ол темір тырнақтарымен құмтас тіктесінен үңгір қазып, сонда өзіне үй салып, оны "Қара Аннис" Боуэр Клоуз деп атаған. Ата-аналар балаларына, егер жақсы мінез танытпаса, Қара Аннис оларды ұстап алады деп ескертетін. Басқа дәстүрлерде, ол тістерін кешіргенде адамдар ести алады, бұл оларға есіктерін жабыстырып, терезеден алыс қалуға уақыт береді. Лестерширдегі шағын үйлер Қара Аннис тек бір қолын кіргізе алатындай етіп, кішкентай терезелермен салынған. Оның айқайы 8 километрдей қашықтықта естіледі, содан кейін үй иелері терезеге тері жамылып, үстіне қорғау үшін шөптер қоятын. Қара Аннис кейіпінің бірнеше мүмкін шығу тегі бар. Кейбіреулер, Т. С. Летбридж сияқты, оның шығу тегі кельт мифологиясында екенін айтады. Дональд Александр Маккензи 1917 жылғы "Крит мифтері және грекшеге дейінгі Еуропа" кітабында, аңыздың бастауы ежелгі Еуропаның ана құдайынан басталатынын, оның балаларды жейтін болғанын айтады. Ол Қара Аннисті индиялық Кали, гэльдік Муилеартеах және Кайлеах Беареге ұқсас деп сипаттайды. Археологиялық аңшылық дәуірінде, аңызға шабыттанған құдайға балалар құрбандықтары шарынылған болуы мүмкін, ал үңгірдің кіреберісіндегі емен ағашы жергілікті жиналыстардың ортақ орны болған. Хаттон, Скотттың естелігінің Қара Аннис бейнесіне жергілікті балаларды қорқыту үшін немесе протестанттық реформациядан туындаған анкориттерге қарсы сезімге байланысты бұрмаланғанын болжайды. Қара Аннис туралы қазіргі түсініктердің көп бөлігі Джон Хейриктың поэмасында кеңінен таралды, толық нұсқасы округтік фольклорда келтірілген, бірақ одан үзінді келтіріледі:

"Мәлім, адам жаны Қара Аннистің көзін көргенде
Қорқыныштан тітіркенді, оның қаһары қатты еді
Адам етімен тоңқан үлкен тырнақтары өсті
Қолдарының орнына, көк түсті беті
Оның жалаңаш белді қоршап тұрды
Адам құрбандарының жылы терілері"

"Олар үңгірді қорқынышпен қарады
Онда оның билігінің қорқынышты трофейлері ілінген
Аңыз бойынша, таста үлкен бөлмелер табылған
Шүйгін тастың астында тырнақтарымен қазылған"

Кедендік және іздер

Қара Аннис сондай-ақ сұрапыл мысық түрінде бейнеленген, ал аңыз ерте көктемде жергілікті дәстүрлі рәсімге әкелді. Бұл рәсім қыстың аяқталуын тойлау үшін оның алдындағы иттер тобына өлі мысықты сүйрейтін. Кэтрин Бриггстің айтуынша, бұл сүйреп аулау Пасха дүйсенбісінде (сонымен қатар Қара дүйсенбі деп те аталады) Аннис Боуэрінен Лестер қаласының әкімі үйіне дейін жүргізілген. Сүйрейтін жем – анис тұқымымен сіңдірілген өлі мысық. Бұл салт XVIII ғасырдың соңында тоқтатылған. Тағы бір дәстүр бойынша, Қара Аннис (Кешек Анна түрінде) Лестер қаласының астындағы жертөлелерде тұрған және жертөледен Дайн төбелеріне дейін созылатын жер асты жолы болған. 1837 жылы Лестер театрында "Қара Аннаның Боуэрі" немесе "Дэйн төбелерінің маньягы" атты пьеса қойылды. Сюжеті "Көк шошқа" тавернасының иесінің өлтірілуімен байланысты, онда Қара Анна Макбеттегі сиқыршылар сияқты рөл ойнады.