Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилиялық университеттерге түсу емтиханы
Brazilian university entrance examination
Вестибуляр (vestíbulo, "кіреберіс залы") – бұл конкурстық емтихан және бразилиялық университеттер студенттерді қабылдау үшін пайдаланатын негізгі және кең таралған жүйе. Вестибуляр әдетте қарашадан қаңтарға дейін, ақпан немесе наурыз айларында оқу жылы басталар алдында өтеді, бірақ кейбір университеттер оны әр семестрде өткізеді. Емтихандар көбінесе бірнеше күнге созылады, әдетте екі күн, және әр күні әртүрлі пәндер тексеріледі.
The Vestibular (from vestíbulo, "entrance hall") is a competitive examination and is the primary and widespread entrance system used by Brazilian universities to select the students admitted. The Vestibular usually takes place from November to January, right before the start of school year in February or March, although certain universities hold it every semester. The exams often span several days, usually two, with different disciplines being tested each day.
Құрылымы
Бразилияның бірнеше университеті FUVEST (Сан-Паулу университетінің емтиханы) үлгісін ұстанады, ол екі кезеңге немесе "фазаға" бөлінеді. Бірінші кезең 90 көп таңдаулы сұрақтан тұрады, оның ішінде португал тілі, португал әдебиеті және бразилия әдебиеті; математика, тарих, география, биология, физика, химия және шетел тілі. Жауаптар жауап парағына белгіленеді және кейіннен автоматты оптикалық оқырман арқылы бағаланады. Кейбір оқу орындары бірінші кезең үшін шекті балл белгілейді. Одан төмен балл жинаған студенттер автоматты түрде іріктеуден өтеді және екінші кезеңге өтпейді, тіпті үміткерлердің ең көп саны жетпеген жағдайда да, бірақ кейбір оқу орындары үміткерлердің көпшілігі шектен төмен балл жинаған сирек жағдайларда ерекшелік жасайды. Кейбір университеттерде Vestibular тек бір кезеңді емтиханнан тұруы мүмкін, онда әрбір сынақтан алынған балл студенттің таңдаған курсына байланысты салмақ коэффициенттерімен реттеледі. Мысалы, Бразилиядағы PUC (Бразилиядағы ең беделді жеке университеттердің бірі ретінде танымал) вестибуляры 45 көп таңдаулы сұрақтан, химия және биология бойынша бір жазбаша сұрақтан, математика және физика бойынша бір сұрақтан, тарих және география бойынша бір сұрақтан, сондай-ақ студенттің берілген тақырып бойынша жазған эссесінен тұрады. Бәрі бір күні ішінде орындалады. Тағы бір мысал – Маккензи, елдегі ең жақсы жеке университеттердің бірі: оның вестибуляры 60 көп таңдаулы сұрақтан және студенттің жазған эссесінен тұрады. Кейбір әскери инженерлік колледждерде, мысалы, ITA және IME, Vestibular тек математика, физика, химия, португал және ағылшын тілдерінен емтихандарды қамтиды. Бұл емтихандар көбінесе жазбаша түрде болады және математикалық олимпиадалардың сұрақтарына үлкен әсер ететін басқа университеттердің осы пәндер бойынша қарапайым вестибулярлық емтихандарына қарағанда студенттерден көбірек білімді талап етеді. Ал гуманитарлық бағытталған оқу орындарында, мысалы, ESPM, тек португал, ағылшын, тарих, география, математика және мәдениет пәндері ғана қарастырылады. Бұл студенттің емтиханға дайындалған кезде колледждің қызығушылығын тудыратын пәндерге назар аударуы үшін жасалады. Университетке түсушілер вестибулярға тіркелген кезде мамандықтарын таңдауы керек және олар өз таңдауларын университет ішіндегі ішкі ауысудың өте бюрократиялық процесі арқылы ғана өзгерте алады. Кейбір ерекшеліктер бар, мысалы, кейбір университеттердегі инженерлік мамандық үш немесе төрт семестрден кейін ғана таңдалады. Мысалы, Сан-Паулу университетінің политехникалық мектебінде студенттер вестибулярға тіркелген кезде мамандықтарын таңдайды, бірақ екі семестр оқығаннан кейін және бос орындар болған жағдайда, ішкі ауысу жүйесі арқылы мамандықтарын (тек политехникалық мектепте ұсынылатын курстар арасында) кез келген уақытта өзгерте алады, бұл жүйе әдеттегіден өте ұйымдасқан және қолжетімді. Соңғы онжылдықтарда жоғары сапалы және тегін мемлекеттік университеттерге деген үлкен сұранысқа қарағанда бос орындардың саны әрдайым аз болды. Бәсекелестік осылайша медицина сияқты ең ізделісті мамандықтарға бір орынға 150-ден астам үміткерді іріктеуге дейін жетеді.
Several Brazilian universities follow the FUVEST (University of São Paulo's entry exam) pattern, which is divided into two stages or "phases". The first stage consists of 90 multiple choice questions, including subjects such as Portuguese Language, Portuguese Literature and Brazilian Literature; Math, History, Geography, Biology, Physics, Chemistry and Foreign Language. The answers are marked on an answer card, and they are graded afterwards by an automated optical reader. Some institutions establish a cutoff score for the first stage. Students who score below that are automatically eliminated and do not proceed to the second stage, even if the maximum number of candidates has not been reached, although some schools make exceptions in the rare case of most candidates scoring below the cutoff. In some universities, the Vestibular may include only a single stage exam where the scores for each subject tested are adjusted by weights depending on the student's course choice. For example, on the Brazilians unities of PUC (known as one of the most prestigious private universities in Brazil) has a Vestibular consisting of 45 multiple choice questions, one written question about Chemistry and Biology, one about Maths and Physics, and another about History and Geography, in addition to a student written essay on a provided theme. All of that is done in one single day. Another example is Mackenzie, considered one of the best private universities in the country: its Vestibular consists of 60 multiple choice questions and a student written essay. In some military engineering colleges such as ITA and IME, the Vestibular includes exams in Math, Physics, Chemistry, Portuguese and English only. Those exams are mostly write in and demand more from the students when compared to ordinary Vestibular exams of the same subjects by other universities, being heavily influenced by mathematics competitions questions. In the other hand, colleges with a humanities focused curriculum, such as ESPM, only include Portuguese, English, History, Geography, Math and culture. This is done in order to let the student focus on the subjects of the college's interest while preparing for the exams. University candidates must choose their majors by the time they sign in for the Vestibular, and they cannot change their choice except through a very bureaucratic process of internal transfers within the university. Some exceptions exist, such as Engineering in some universities, where the engineering major is chosen only after a three or four semester period. In the Polytechnic School of the University of São Paulo, for example, students choose their majors by the time they sign in for the Vestibular, but they can change their major (only between the courses offered in the Polytechnic School) whenever they want, after two semesters taken, and as long as there are places available, by the internal transfer system, which instead of the usual, is very organised and accessible. Throughout the last decades, there has always been a gap between the few vacancies offered and the overwhelmingly high and growing demand for high quality and tuition free public universities. The competition goes as far as having more than 150 candidates per vacancy for the most sought after careers, such as medicine.
Шығу тегі
Вестибуляр негізінен жеңілтекшілік немесе үміткерлерді әділетсіз немесе оларға тиімді таңдаудың басқа да түрлерін болдырмау мақсатында енгізілген. 1996 жылға дейін, жаңа Білім беру заңы қабылданғанға дейін, заң бойынша таңдаудың жалғыз ресми әдісі деп есептелді.
The Vestibular was implanted primarily as a way to prevent nepotism or some other form of unfair or beneficial selection of candidates. It was considered by law the only authorized selection method until 1996, when the new Education Law was passed.
Сын
Vestibular әдетте студенттерді іріктеудің әділ және бейтарап жүйесі саналады, себебі тесттердің стандартизацияланған сипаты бар. Дегенмен, онымен байланысты кейбір даулы мәселелер де бар. Елдегі жоғары сыныптардың оқу бағдарламасын Vestibular талаптарына сәйкес стандарттау туралы сын-пікірлер айтылуда. Басқа да академиялық бағалау түрлері сияқты, Vestibular да қалыпты тесттерге тән шектеулерге ұшырайды, яғни стресс сияқты факторлардың әсері байқалады. Сонымен қатар, бұл бай отбасылардан шыққан және жеке мектептерде сапалы білім алған үміткерлерге артықшылық беретіндей көрінеді, мемлекеттік мектептердің білім беру жүйесі олармен салыстырғанда нашаррақ. Бірақ көптеген университеттердің басшылығы үміткердің қандай ортадан шыққаны маңызды емес дейді, себебі олардың Vestibular мақсаты – білімдеріне ғана сүйене отырып, ең үздік студенттерді іріктеу. Бұл мәселені азайту үшін, Минас-Жерайс Федералдық университеті сияқты кейбір университеттер орта және жоғары білімін мемлекеттік мектептерде алған студенттерге 10-15% бонус ұсынады. Сонымен қатар, «курсиньос» (бразилиялық сөз, әдетте «Vestibular курсы» деген мағынаны білдіреді) деп аталатын дайындық курстарында оқуға болады. Бұл – 9 айлық (қалыпты жылдық), 6 айлық (жартылай қарқынды) және 3 айлық (интенсивті) кезеңдерде жүзеге асырылатын Vestibular пәндерін қайта қарау. Мұндай курстар көбінесе ең беделді мектептерде ұйымдастырылады және жоғары сыныпты бітіргеннен кейін немесе оның соңғы жылында қосымша оқу ретінде тамамдалуы мүмкін.
While the Vestibular is generally considered to be a fair and unbiased system to select students due to the standardized nature of the tests, there are a few controversies surrounding it. There is some criticism to the alleged standardization of the high school curriculum for the whole country to match the Vestibular agenda. As with most types of academic evaluation, the Vestibular suffers from the same limitations as a regular test, that is, factors such as stress come into play. It also seems to favor candidates that come from a wealthier background, who had access to better and deeper education in private schools, as opposed to the comparatively poor public high school educational system, although many university boards claim that it doesn't matter which background the candidates have, since their Vestibular aims to select the best students based solely on their knowledge. To ease this problem, some universities such as the Federal University of Minas Gerais, provide a 10–15% bonus for students who received their middle and high education in public schools. There is also the alternative of taking classes at cram schools called cursinhos (a Brazilian word that usually means "Vestibular course"). Those are revisions of Vestibular subjects, given through periods of 9 months (the regular year long one), 6 months (the semi intensive one), and 3 months (known as intensive). These courses are given usually for the most prestigious schools and can be done after concluding high school or as a complement of the last year of it.
Растық квоталар
Бразилияда нәсілдік квоталар мен әлеуметтік квоталар өте даулы мәселе болып табылады. Оларды үкімет оқушылар арасындағы теңсіздікті азайту мақсатында енгізді. Сондықтан, жоғары білімін толығымен мемлекеттік мектептерде алған оқушылар квота алады. Сонымен қатар, африка және бразилияның жергілікті халықтарының ұрпақтары Вестибуляр емтиханындағы баллдарына белгілі бір пайыздық үстеме қосылады. Бұл шаралар қолдау көрсету саясаты деп есептеледі.
Racial quotas and social quotas are a very controversial subject in Brazil. They were implemented by the government as an attempt to minimize the gap between students. That way, students who had their high school education entirely at public schools get quotas. Also, African and Indigenous Brazilian descendants gain a small percentage of bonuses on their Vestibular. That is considered an affirmative action policy.
Сотқа шағымдану
2005 жылдың тамызында Universidade Federal do Paraná университетінде федералды сотқа бір студентке университетке қабылдану құқығы берілді, себебі ол квоталарын пайдаланған бірнеше бірінші курс студенттерінен Vestibular емтиханында жоғары ұпал жинады. 2012 жылы мемлекеттік мектептерден келген студенттерге квоталар берілген заң қабылданды. Федералды университеттер (мысалы, UFRJ, UNIFESP, UFPR, UFRGS) осы студенттер үшін бос орындардың жартысын бөліп қоюға міндетті. Сан-Паулу университеті сияқты мемлекеттік ұйымдар қазіргі таңда осы заңды орындауға міндетті емес. Дегенмен, Бразилиядағы мемлекеттік университеттердің көпшілігі әлеуметтік және нәсілдік квоталарды қабылдайды.
In August 2005, at Universidade Federal do Paraná, a student was granted by a federal court the right to be admitted at the university because she had a better score on the Vestibular than several other freshmen that took advantage of their quotas. In 2012 a law was approved that gave quotas to students who came from public schools. The federal universities (such as UFRJ, UNIFESP, UFPR, UFRGS ) will have to save half of the vacancies for those students. State owned establishments, such as the University of São Paulo, are not currently forced to abide by this law. In spite of this, the several majority of state owned universities in Brazil adopt the social and racial quotas.