Кіріспе
Юлиан күнтізбесіне негізделген бейресми дәстүрлі мереке
Ескі Жаңа жыл немесе Православ Жаңа жылы – Юлиан күнтізбесі бойынша Жаңа жылдың басталуы ретінде тойланатын бейресми дәстүрлі мереке. 20 және 21 ғасырларда Ескі Жаңа жыл Григориан күнтізбесі бойынша 14 қаңтарға сәйкес келеді. Бұл дәстүрлі Жаңа жылды мерекелеу кейде «Православтық» деп аталады, себебі ол Ресей мен Шығыс Еуропа елдерінің үкіметтері Юлиан күнтізбесін қолданған кездерге саяхаттайды, ал бұл күнтізбе Шығыс Православие шіркеуінің кейбір діни басқармаларында бүгінге дейін қолданылады. Шығыс Православие шіркеуінің діни жылдық циклы шындығында қыркүйек айында басталады.
Солтүстік Македония
Солтүстік Македониядағы мереке Ескі Жаңа жыл немесе Василица (Василица), "Әулие Василий" деп аталады. 13 қаңтардың кешінде адамдар үйлерінің сыртына, өздерінің аудандарының орталығына жиналып, үлкен от жағып, бірге ішіп-жеп, тамақтанады. Дәстүрлі македониялық музыка орындалады. Үйде отырғандар үшін үйде пісірілген піттей тамақты ішіне монета салып жеу дәстүрі бар. Кім монета тапса, сол адамға жыл бойы сәттілік келеді деп есептеледі. Әлемнің түкпір-түкпіріндегі македониялықтар да бұл мерекені тойлайды, әсіресе Австралияда, Канадада және Македония православие шіркеуінің жандары бар АҚШ-та.
Ресей
Ресейдің Совет Федеративтік Социалистік Республикасы 1918 жылы Григорий күнтізбесін ресми қабылдағанымен, Ресей Православ шіркеуі Юлиан күнтізбесін пайдалануын жалғастырды. Жаңа жыл екі күнтізбе бойынша да тойланатын мерекеге айналды. Грегорий күнтізбесін қолданатын көптеген елдердегідей, Ресейде де Жаңа жыл 1 қаңтарда мемлекеттік мереке ретінде тойланады. Бұл күні қуанышпен тойлау, көңіл көтеру, әсем әрі көбінесе мол дастарқандар мен басқа да мерекелік шаралар жиі ұйымдастырылады. Бұл мереке ерекше, себебі ол Жаңа жылды қарсы алудың діни емес дәстүрлерін, христиан православиесінің Рождество мезгіліндегі әдет-ғұрыптарымен, мысалы, Рождествомен үйлестіреді. Юлиан күнтізбесі бойынша Жаңа жылды әлі де бейресми түрде тойлайды және Жаңа жылды екі рет тойлау дәстүрі кеңінен таралған: 1 қаңтар (Жаңа Жаңа жыл) және 14 қаңтар (Ескі Жаңа жыл). Көптеген адамдар үшін бұл Жаңа Жаңа жылға қарағанда мерекелік көңіл-күйі азырақ, бірақ отбасылық мереке ретінде сағынышпен тойланады, ол Жаңа жылдық мерекелік айналымды (7 қаңтардағы Шығыс православиелік Рождествоны қоса) дәстүрлі мол дастарқан, ән салу және мерекелік ішімдіктермен аяқтайды. Дереккөздің сенімділігі жоқ: жаңарту күні=қаңтар 2018
Шотландия
Шотландияда дәстүр бойынша Ескі Жаңа жыл 12 қаңтарда тойланады. 20-шы ғасырдың бірінші жартысында шотландтық гэль қауымының көп бөлігі бұл мерекені сақтап келген, және бүгін де Оңтүстік Уист және Эрискейде Oidhche Challaig, ал Гленфинненде Oidhche Challainn деп атап өтеді. Сондай-ақ, Шотландияда Морейширдегі Бургед теңіз жағалау қаласы "Клавидің өртелуі" арқылы Ескі Жаңа жыл қарсаңында тойланады. Бұл аймақта да Ескі Жаңа жыл 12 қаңтарда тойланады.
Сербия
Сербияда және сербтер арасында Ежелгі Жаңа жылды көбінесе Сербияның жаңа жылы деп атайды, кейде православиелік жаңа жыл, ал сирек – Юлиандық жаңа жыл. Сербия Православ шіркеуі (оның ішінде Косово), Босния және Герцеговина, Черногория және Хорватияда дәстүрлі түрде өз мерекелерін және тойларын Юлиан күнтізбесі бойынша атап өтеді. Әдетте, бұл күні қалалық әкімдіктің немесе Белградтағы Ұлттық Парламенттің алдында бір концерт ұйымдастырылады, ал Сербия Православ шіркеуі сауыттар дайындап, халық жиналатын Киелі Сава шіркеуінен аспанға көтереді. Басқа қалаларда да осындай тойлар ұйымдастырылады. Ресторандар, клубтар, кафелер мен қонақүйлер әдетте толығымен брондалады және жаңа жылдық тойларды тамақ пен тікелей музыкамен өткізеді. Ең қызығы, мұндай тойлар Кум Гуаун қаласында да кеңінен тойланады. Кум Гуаунда каленниг жинау тойдың маңызды бөлігі болып табылады. Жергілікті балалар бастауыш мектептен босатылып, үйден-үйге барып, дәстүрлі валли тіліндегі әндер орындайды. Бұрын үй иелері балаларға қыс айларында азық-түлік берген, бірақ соңғы жылдары оларға тәттілер мен ақша сыйлайды. Қонақтарды құрметтеп, сыйламаған тұрғындарға «llond y tŷ o fwg» – яғни, бір жылдық бақытсыздық күтетіні айтылады. Мерекелік шаралар Хен Галанға дейінгі түнде де өтеді, ал ІІ санаттағы Дюфрин Армс (жергілікті жұртшылықта Бесси деп белгілі) жергілікті тойлардың орталығы болып табылады.
The Serbian Orthodox Church, with traditional adherence in Serbia (including Kosovo), Bosnia and Herzegovina, Montenegro and Croatia, celebrates its feasts and holidays according to the Julian calendar. This time, usually one concert is organized in front of either City Hall or the National Parliament (in Belgrade), while fireworks are prepared by the Serbian Orthodox Church and fired from the Church of Saint Sava, where people also gather. Other cities also organize such celebrations. Restaurants, clubs, cafes, and hotels are usually fully booked and organize New Year's celebrations with food and live music. and most notably in Cwm Gwaun. In the Cwm Gwaun, the collecting of calennig is a major part of the celebrations. Local children are absented from primary school to travel from house to house singing traditional Welsh language songs. In return, the householders would originally give the children food to help through the winter months but in recent years the children are given sweets and money. Residents who did not welcome and reward the visitors were thought to get a "llond y tŷ o fwg" , meaning a year of bad luck. Festivities are also held the night before Hen Galan, with the Grade II listed Dyffryn Arms (known locally as Bessie's) a centre for local celebrations.
Басқа елдер
Ежелгі Жаңа жыл дәстүрі Палестинада, Иорданияда, Арменияда, Беларусьте, Өзбекстанда, Босния мен Герцеговинада (көбінесе сербтер арасында), Грузияда, Әзірбайжанда, Қазақстанда, Черногорияда, Украинада (Маланка) және Швейцарияда (балама Сильвестр ретінде) сақталып келеді. Солтүстік Африка берберлері (Мароккодан Ливияға дейін) дәстүрлі түрде Жаңа жылды «бербер күнтізбесі» бойынша тойлайды, ол юлиан күнтізбесіне өте жақын. Күнтізбелік қателіктердің болуына байланысты, кейбір аймақтарда «берберлердің Жаңа жылы» 14 қаңтарда емес, 12 қаңтарда тойланады. Тамил тілінде сөйлейтін аймақтарда осы күні Тай Понгал мерекесі тойланады, ол күннің оңтүстікке қарай жылжуын аяқтап, солтүстікке қарай қозғала бастаған күніне сәйкес келеді.
Өнер саласында
Ескі Жаңа жыл дәстүрі орыс өнерінде көрсетілген; драматург Михаил Рощин 1973 жылы «Ескі Жаңа жыл» деп аталатын комедиялық драма жазды, ол көп жылдар бойы қойылды. Ол сондай-ақ, 1980 жылы Сергей Никитиннің музыкасы және Борис Пастернак өлеңдерімен жасалған телефильм сценарийін жазды. Фильмді «Мосфильм» студиясы түсірді.