Кіріспе
1918 жылдан 1959 жылға дейін Үндістанның Хайдарабад мемлекетінің ресми валютасы
Хайдарабад рупиясы (көбінесе "Османия Сикка" деп белгілі) 1918 жылдан 1959 жылға дейін Хайдарабад мемлекетінің валютасы болды. 1950 жылдан бастап ол үнді рупиясымен қатар қолданыста болды. Үнді рупиясы сияқты, ол да 16 аннаға бөлінді, әр анна 12 пайдан тұрды. Монеталар 1 және 2 пай, сондай-ақ 1/2 анна номиналында мыстан (кейінірек қоладан), 1 анна номиналында купро-никельден (кейінірек қоладан) және 2, 4, 8 анна мен 1 рупия номиналында күмістен шығарылды. Хайдарабад 1948 жылы Үндістан Доминионына, ал 1950 жылы Үндістан Республикасына қосылғаннан кейін өз банкноттарын шығаруға рұқсат алған жалғыз үнді князьдік мемлекеті болды.
Тарих
Хайдарабад үкіметі жеке банкирлерді қағаз ақша шығаратын банк компаниясын құруға бірнеше рет әрекеттенді. Алайда, британдықтар Үндістан князьдік мемлекеттерінің қағаз валюта шығаруына қарсылық көрсетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде күмістің өте тапшылығы және Хайдарабадтың британдық соғысқа жасаған үлесі 1918 жылы Хайдарабад валютасы туралы заңға сәйкес ₹10/ және ₹100/ номиналындағы қағаз ақшаны қабылдауға алып келді. Бұл валюта Османия Сикка (OS) деп аталды. 1919 жылы бір және бес рупиялық банкноттар, ал 1926 жылы мың рупиялық банкноттар шығарылды. Нашиктегі «Үнді валюталық ноталар баспасы» құрылғаннан кейін, Хайдарабад банкноттары сонда басыла бастады. 1942 жылы Хайдарабад үкіметі Хайдарабад мемлекеттік банкін құрды, оның міндеттерінің бірі OS басқару болды. Хайдарабад 1948 жылға дейін өз монеталарын соғуды жалғастырды, ол кезде Низам жаңа Доминионға қосылудан бас тартқаннан кейін Үндістан мемлекетті басып алды. 1950 жылы жергілікті валютамен қатар, 7 Хайдарабад рупиясы 6 Үнді рупиясына тең болатын қатынас қолданылды. 1951 жылы Хайдарабад рупиясы шығарылуын тоқтатты және Үнді рупиясы негізгі айналымдағы валютаға айналды, бірақ Хайдарабад рупиясы 1959 жылға дейін алынып тасталған жоқ.
Банкноттар
Хайдарабадтың банкноттары 1918 жылдан 1953 жылға дейін шығарылды. Хайдарабадты билеген низам Мир Осман Әли хан болды. 1916 жылы шығарылған ноталар туралы да хабарлар келіп түскен. Ноталар Фасли дәуірі бойынша мерзімделген, сондықтан FE күніне 589 қоссаңыз, оны біздің заманымызға айналдыра аласыз. Олар урду тілінде басылған, ал валютаның құны урду, маратхи, телугу, каннада және ағылшын тілдерінде көрсетілген. 1932 жылы Францияның солтүстігіндегі Брест қаласының жанындағы Ушант аралынан 1922 жылы батып кеткен "Египет" кемесінен 5, 10 және 100 рупиялық номиналдағы, суға түскен, бірақ шығарылмаған Хайдарабад банкноттары табылған. Олардың көпшілігіне арнайы мөр басылып, сувенир ретінде сатылды. Бұл ноталар Англиядан, олар басылған жерден тасымалданып жатыр екен. Бұл ноталар нотафилистер үшін тарихи маңызға ие. Кейбір ноталар оларда көрсетілген күндерден сәл кейінірек басылған. Екі әріптен тұратын сериялық нөмір префиксі нотаның қай серияға жататынын анықтайды. 1939-53 жылғы шығарылымдардың кейбіреулерінде бір ғана сериялық нөмір префиксі сериялық код әрпіне ие. 1953 жылдың 1 шілдесінен 31 қазанына дейін қазынаға қайтарылған Хайдарабад мемлекетінің Хали Османия қағаз ақшасы, бір рупиялық ноталарды қоса алғанда, 8.05 крон (O. S.) және 28 қараша 1953 жылға дейін 18.42 крон (O. S.) құрады, оның ішінде рупия монеталары мен ұсақ монеталар бар.
Бірінші шығарылым (1916/18-19) Сэр Реджинальд Р. Клэнси
PS261. 1 рупия. ND. (1919) Қара түсті, шафран түсті фонға басылған. Арқасы ашық қоңыр. PS262. 1 рупия. ND. (1919) Екі түсті. PS264. 10 рупия. FE1327. (1916) Сары қоңыр және қара түсті, лила түсті фонға басылған. AB сериясы.
Екінші саны (1919-20) Фахр-уд-Дин Ахмад
PS263a. 5 рупия. FE1331 (1920 ж.). Жасыл түсті. IQ сериясы. Қолтаңбасы жоқ. Теңізден құтқарылған ақша белгісі (көбінесе арнайы мөрмен). Қолданылмаған. PS265a. 10 рупия. FE1331 (1920 ж.). Сары-қоңыр және қара түсті, лила түсті фонда. AI сериясы. Қолтаңбасы жоқ. Теңізден құтқарылған ақша белгісі (көбінесе арнайы мөрмен). Қолданылмаған. PS266a. 100 рупия. FE1331 (1920 ж.). Көк және қара түсті, қоңыр фонда. PS сериясы. Қолтаңбасы жоқ. Теңізден құтқарылған ақша белгісі (көбінесе арнайы мөрмен). Қолданылмаған.
Үшінші саны (1921-1936 жж.) Хайдер Наваз Жунг
PS263b. 5 рупия. FE1337. (1926 ж.). Жасыл. LX сериясы. PS263c. 5 рупия. FE1346. (1935 ж.). Жасыл. MC сериясы. PS265b. 10 рупия. FE1333. (1922 ж.). Сары-қоңыр және қара түсті, лила түсті фонда. AN сериясы. PS265c. 10 рупия. FE1338. (1927 ж.). Сериясы белгісіз. PS265d. 10 рупия. FE1339. (1928 ж.). BK сериясы. PS265e. 10 рупия. FE1342. (1931 ж.). BW сериясы. PS265f. 10 рупия. FE1344. (1933 ж.). Сериясы белгісіз. PS265g. 10 рупия. FE1346. (1935 ж.). CH сериясы. PS266b. 100 рупия. FE1339. (1928 ж.). Көк және қара түсті, қоңыр фонда. PY PZ сериясы. PS266c. 100 рупия. FE1339. (1928 ж.). QA сериясы. PS266d. 100 рупия. FE1334. (1923 ж.). PT сериясы. PS267. 1000 рупия. FE1340. (1929 ж.); FE1341. (1930 ж.). Қызыл және қара түсті, ашық жасыл фонда.
Төртінші саны (1936-38) Фахр-Яр Жунг (1-ші рет)
PS263d. 5 рупия. FE1347 (1936 ж.). Жасыл. MD ME сериясы. PS265h. 10 рупия. FE1347 (1936 ж.). Сары-қоңыр және қара, лилак фонға басылған. PS273a. 5 рупия. ND. (1938; 1940–41). Жасыл және көп түсті. PS274a. 10 рупия. ND. (1938; 1940–41). Ашық қоңыр және көп түсті. PS275a. 100 рупия. ND. (1938; 1940–41). Көк және көп түсті. QC сериясы.
Бесінші саны (1939) Мехди Яр Чжун
PS271a. 1 рупия. ND. (1939 ж.). Қоңыр және түрлі түсті. А сериясы. PS273b. 5 рупия. ND. (1939 ж.). Жасыл және түрлі түсті. PS274b. 10 рупия. ND. (1939 ж.). Ашық қоңыр және түрлі түсті. PS275b. 100 рупия. ND. (1939 ж.). Көк және түрлі түсті. QF және QH, QJ сериялары.
PS273b. 5 rupees. ND. (1939). Green and multicoloured. PS274b. 10 rupees. ND. (1939). Light brown and multicoloured. PS275b. 100 rupees. ND. (1939). Blue and multicoloured. Series QF and QH QJ.
Алтыншы саны (1940-41) Фахр-Яр Жунг (2-ші рет)
PS271b. 1 рупия. ND. (1940–41) жылдары. Қоңыр және көп түсті. B M сериясы.
Жетіінші саны (1941-1945 жж.) Сэр Малик Ғұлам Мұхаммед
PS271c. 1 рупия. ND. (1941–45 жылдар). Қоңыр және түрлі түсті. B X сериясы. (екі қол қоюшы). PS273c. 5 рупия. ND. (1941–45 жылдар). Жасыл және түрлі түсті. PS274c. 10 рупия. ND. (1941–45 жылдар). Ашық қоңыр және түрлі түсті. PS275c. 100 рупия. ND (1941–45 жылдар). Көк және түрлі түсті. QN және QP сериялары.
Сегізінші саны (1945) Лиакуат Юнг (1-ші рет)
PS271c. 1 рупия. ND. (1945 ж.). Қоңыр және түрлі түсті. B X сериясы. (екі қол қоюшы). PS275d. 100 рупия. ND. (1945; 1946–47 жж.). Көк және түрлі түсті. QS сериясы.
Тоғызыншы саны (1945-1946 жж.)
PS271d. 1 рупия. ND. (1945–46 жж.). Қоңыр және түрлі түсті. S W сериясы. PS272b. 1 рупия. ND. (1945–46 жж.). PS273d. 5 рупия. ND. (1945–46 жж.). Жасыл және түрлі түсті. PS274d. 10 рупия. ND. (1945–46 жж.). Ашық қоңыр және түрлі түсті. PS275e. 100 рупия. ND. (1945–46 жж.). Көк және түрлі түсті. QY сериясы.
PS272b. 1 rupee. ND. (1945–46). PS273d. 5 rupees. ND. (1945–46). Green and multicoloured. PS274d. 10 rupees. ND. (1945–46). Light brown and multicoloured. PS275e. 100 rupees. ND. (1945–46). Blue and multicoloured. Series QY.
10-шы саны (1946) Захед Жунг
PS271e. 1 рупия. ND. (1946). Қоңыр және көп түсті. X Y сериясы. PS272c. 1 рупия. ND. (1946).
PS272c. 1 rupee. ND. (1946).
Он бірінші саны (1946-47) Лиакват Юнг (екінші рет)
PS272a. 1 рупия. ND. (1946–47 жж.). Қоңыр және түрлі түсті. Z және AB сериялары. PS273e. 5 рупия. ND. (1946–47 жж.). Жасыл және түрлі түсті. PS274e. 10 рупия. ND. (1946–47 жж.). Ашық қоңыр және түрлі түсті.
Он екінші саны (1947-48) Моин Наваз Жунг
Бұл мәселе тарихи маңызға ие, себебі ол Хайдарабадтың Британ Достастығында конституциялық монархия болып тәуелсіздікке ұмтылған шақырған уақытта шығарылды. PS272d. 1 рупия. ND. (1947–48) жылдары. Қоңыр және көп түсті.
Он үшінші саны (1948-49) Д.Р.Прадхан
Бұл Хайдарабад Низам үкіметінен азат етілгеннен кейін және «Поло» операциясының нәтижесінде Үндістан Доминионының құрамына күштеп енгізілгеннен кейінгі алғашқы шығарылым болды. PS272e. 1 рупия. ND. (1948–1949 жж.). Қоңыр және көп түсті.
Он төртінші саны (1950) С.В.С. Рао
Бұл Үндістан республика болып жарияланғаннан кейін (1950 жылдың 26 қаңтары) шыққан алғашқы нөмір. PS272f. 1 рупия. ND. (1950). Қоңыр және көп түсті.
Он бесінші саны (1950-1953) Доктор Г.С. Мелкоте
PS272g. 1 рупия. ND. (1950–53). Қоңыр және көп түсті.