Кіріспе
Шай жиынтығы немесе шай сервизі – шай дайындау және ішкізуге арналған үйлесімді шай ыдыстары мен қосымша құралдардың жиынтығы. Шай жиынтығының дәстүрлі құрамы әртүрлі қоғамдар мен мәдениеттерде өзгеше болуы мүмкін.
a collection of teaware and utensils
A tea set or tea service is a collection of matching teaware and related utensils used in the preparation and serving of tea. The traditional components of a tea set may vary between societies and cultures.
Қытай
Шай жиынтығының танымал тарихы Қытайда Хан әулеті кезінде (б.з.д. 206–220) басталады. Осы кезде шай ыдыстары фарфордан жасалған және екі стильде болған: солтүстік ақ фарфор және оңтүстік ашық көк фарфор. Бұл ежелгі шай жиынтықтары қазіргі кезде жиі қолданылатын крем немесе қант салмалы ыдыстар емес, керісінше, дәмделген немесе қарапайым шай жапырақтарын салуға арналған, содан кейін үстіне су құйылатын ыдыстар болған. Бұл ыдыстар көп мақсатты қолданылып, түрлі тағамдар пісіруге пайдаланылған. Осы кезеңде шай көбінесе емдік мақсатта қолданылған, күнделікті ләззат үшін ішілмеген. Шай құмырасы Сун әулеті (960–1279 жж.) тұсында дамыған деп есептеледі. Археологиялық қазба жұмыстары кезінде Исин шай құмырасының қалдықтары сақталған көне пеш табылған. Қытайда «Зи Ша Ху» деп, ал АҚШ-та «Пурпур құм» деп аталатын Исин шайнектері, ең танымал шайнектердің бірі болып саналады. Олар Цзянсу провинциясындағы шағын қаланың атымен аталып, ондағы темір кенінің ерекше құрамы шайнектердің бірегей түсіне себеп болған. Олар глазурьсіз күйдіріліп, әртүрлі улонг шайларын демдеуге қолданылған. Саздың кеуектілігіне байланысты, шай құмырасы бір түрлі шайды үнемі пайдалану арқылы бірте-бірте жетілдірілген. Осылайша дәмдеу Исин шайнектерін пайдаланудың маңызды себебі болған. Сонымен қатар, шеберлер жануарлардың бейнесін бейнелейтін әдемі ыдыстар жасаған. Сун әулеті қоңыр, қара және көк түсті жарқыраған глазурьмен жасалған тамаша қыш шай құмыралары мен шай кеселерін де шығарған. Қытайлықтар бағалаған көбікті тәтті шайға айналдыру үшін бамбуктан жасалған шайқұрыш қолданылған.