Формалды эпистемология: Әдістер, теориялар және қолданылуы
Formal epistemology
Формалды эпистемология: шешім қабылдау, логика, ықтималдық теориясы арқылы білімді модельдеу. Зерттеулер философия, информатика және экономиканы қамтиды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресми эпистемология шешімдер теориясы, логика, ықтималдықтар теориясы және есептеу теориясының формалды әдістерін пайдаланып, эпистемологиялық қызығушылық тудыратын мәселелерді модельдеуге және олар туралы ой жүргізуге арналған. Бұл саладағы зерттеулер философия, компьютерлік ғылым, экономика және статистика сияқты бірнеше академиялық салаларды қамтиды. Ресми эпистемологияның назарындағы басты мәселелер дәстүрлі эпистемологиядан шамалы өзгеше: білімді талдау, күмәнділік және негіздеме мәселелеріне қарағанда, белгісіздік, индукция және сенімді өзгерту тақырыптарына көбірек мән беріледі.
Formal epistemology uses formal methods from decision theory, logic, probability theory and computability theory to model and reason about issues of epistemological interest. Work in this area spans several academic fields, including philosophy, computer science, economics, and statistics. The focus of formal epistemology has tended to differ somewhat from that of traditional epistemology, with topics like uncertainty, induction, and belief revision garnering more attention than the analysis of knowledge, skepticism, and issues with justification.
Тарих
Ресми логика мен ықтималдықтар теориясының пайда болуынан бері (немесе одан да ертерек), формалды бағытталған эпистемологтар еңбек етіп келсе де, олардың бірігіп, жалпы ғылыми атаумен ұйымдасуына жақында ғана мүмкіндік туды. Бұл танымалдылықтың өсуі Бренден Фительсон мен Сахотра Саркардың 2004 жылдан бастап жыл сайын өткізілетін Формалды Эпистемология семинарларын ұйымдастыруымен, сондай-ақ Винсент Ф. Хендрикс ұйымдастырған 2002 жылдан бергі PHILOG конференцияларымен (Философиялық логика және оның қолданыс желісі) байланысты болуы мүмкін. Карнеги Меллон университетінің философия факультеті жыл сайын логика және формалды эпистемология саласындағы жазғы мектепті өткізеді. 2010 жылы факультетте Формалды Эпистемология орталығы құрылды.
Though formally oriented epistemologists have been laboring since the emergence of formal logic and probability theory (if not earlier), only recently have they been organized under a common disciplinary title. This gain in popularity may be attributed to the organization of yearly Formal Epistemology Workshops by Branden Fitelson and Sahotra Sarkar, starting in 2004, and the PHILOG conferences starting in 2002 (The Network for Philosophical Logic and Its Applications) organized by Vincent F. Hendricks. Carnegie Mellon University's Philosophy Department hosts an annual summer school in logic and formal epistemology. In 2010, the department founded the Center for Formal Epistemology.
Бейестің эпистемологиясы
Бейестің эпистемологиясы – формалды эпистемология саласындағы маңызды теория. Оның тамыры Томас Бейстің ықтималдықтар теориясы саласындағы еңбегінде жатыр. Ол сенімдердің біртіндеп қалыптасатыны және сенімдердің күші субъективті ықтималдықтар арқылы сипатталатыны туралы идеяға негізделген. Осылайша, олар рационалдылық нормалары болып табылатын ықтималдықтар теориясының заңдарына бағынады. Бұл нормаларды кез келген уақытта сенімнің рационалдығын анықтайтын статикалық шектеулерге және рационалды агенттердің жаңа деректер алғанда сенімдерін қалай өзгерту керектігін анықтайтын динамикалық шектеулерге бөлуге болады. Осы принциптердің ең ерекше Бейестік түрі голланд кітаптарында кездеседі, олар агенттердің иррационалдығын ықтимал оқиғалардың қайсысы болса да агентке зиян келтіретін ставкалар тізбегі арқылы көрсетеді. Бейестер осы негізгі принциптерді әртүрлі эпистемологиялық тақырыптарға қолданды, бірақ Бейестік дәстүрлі эпистемологияның барлық мәселелерін қамтымайды. Мысалы, ғылым философиясындағы растау мәселесіне, егер дәлелдеме осы теорияның дұрыс болу ықтималдығын арттырса, онда ол теорияны растайды деген тұжырыммен, Бейестің шарттылық принципі арқылы қарауға болады. Ықтималдық тұрғысынан үйлесімділік ұғымын анықтау үшін түрлі ұсыныстар жасалды, әдетте екі ұсыныстың үйлесімділігі олардың бірігу ықтималдығы олардың бір-біріне қатысы болмаған жағдайдағы ықтималдығынан жоғары болса делінеді. Бейестік тәсіл әлеуметтік эпистемология саласында да жемісті болды, мысалы, куәлік мәселесі немесе топтық сенім мәселесін қарастыруда. Бейестік әлі де толық шешілмеген түрлі теориялық қарсылықтарға тап болып отыр.
Bayesian epistemology is an important theory in the field of formal epistemology. It has its roots in Thomas Bayes' work in the field of probability theory. It is based on the idea that beliefs are held gradually and that the strengths of the beliefs can be described as subjective probabilities. As such, they are subject to the laws of probability theory, which act as the norms of rationality. These norms can be divided into static constraints, governing the rationality of beliefs at any moment, and dynamic constraints, governing how rational agents should change their beliefs upon receiving new evidence. The most characteristic Bayesian expression of these principles is found in the form of Dutch books, which illustrate irrationality in agents through a series of bets that lead to a loss for the agent no matter which of the probabilistic events occurs. Bayesians have applied these fundamental principles to various epistemological topics but Bayesianism does not cover all topics of traditional epistemology. The problem of confirmation in the philosophy of science, for example, can be approached through the Bayesian principle of conditionalization by holding that a piece of evidence confirms a theory if it raises the likelihood that this theory is true. Various proposals have been made to define the concept of coherence in terms of probability, usually in the sense that two propositions cohere if the probability of their conjunction is higher than if they were neutrally related to each other. The Bayesian approach has also been fruitful in the field of social epistemology, for example, concerning the problem of testimony or the problem of group belief. Bayesianism still faces various theoretical objections that have not been fully solved.