Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марокко армиясының генералы (1931–1983)
Moroccan Army general (1931–1983)
Ахмед Длими (16 шілде 1931 жылы Заггота, Сиди Касем провинциясында туған – 25 қаңтар 1983 жылы Маракеште қайтыс болған) – Хасан II билігі тұсындағы марокколық генерал. 1972 жылы генерал Мохамед Оуфкирдің қазасынан кейін Хасан II-нің жақын серігіне айналды. Батыс Сахара соғысына жетекшілік етті және Ангола азамат соғысында маңызды рөл атқарды. 1975 жылы «Жасыл наурыз» кезінде генерал шеніне көтеріліп, Полисарио фронтына қарсы күрес жүргізген Оңтүстік аймақтағы Марокко қарулы күштерінің басшылығын қабылдады.
Ahmed Dlimi (b. 16 July 1931 in Zaggota, Sidi Kacem Province – d. 25 January 1983, Marrakesh) was a Moroccan General under the rule of Hassan II. After General Mohamed Oufkir's 1972 assassination, he became Hassan II's right hand man. He led the Western Sahara War and played a major role in Angolan Civil War. He was promoted to General during the Green March in 1975, and took charge of the Moroccan Armed Forces in the Southern Zone, where the military were fighting the Polisario Front.
Ерте өмір
Длими Заггота ауылынан, Шарда аймағындағы, әкімшілік тұрғыдан Сиди Касем провинциясының құрамына кіретін үйден шыққан. Оның әкесі Лахсен Длими француз отаршылдық билігіне хабаршы болған және француз барлау агенттігі SDECE-де төменгі лауазымды қызметкер болған. 1940 жылдардың соңында Лахсен Длимидің Мохаммед Оуфкирді отаршылдық әкімшілікке жұмысқа шақырғаны хабарланды. Кейін ол басқа министрдің қызы Босселхамға үйленді. Әкесі арқылы Ахмет Длими де Оуфкирмен туысқан. Оуфкирдің әйелі, полковник Ченнаның қызы Фатима Ченна, анасы арқылы Лахсен Длимимен туысқан. Алғашқы сот тергеуіне сәйкес, Ахмет Длими Бен Барка ұрланған кезде генерал Оуфкирмен бірге Парижде болған. Бұрынғы оппозиционер және тұтқын Али Бурекват Длимиді Бен Барканың өлтірілуіне қатысқандығы үшін тікелей айыптады. 1971 және 1972 жылдары жасалған екі сәтсіз төңкеріс талпырысынан кейін (соңғысы генерал Оуфкирдің көмегімен), Длимиге үлкен жауапкершілік жүктелді және генерал шеніне көтерілді. Ақырында ол Оуфкирді Хасан II-нің жақын серігі ретінде алмастырды.
Dlimi comes from a family originally from Zaggota, a village in the Chrarda region that is administratively part of Sidi Kacem Province. His father, Lahcen Dlimi, was an informant for the French colonial authorities and held a subaltern position in the French intelligence agency the SDECE. It was reported that it was Lahcen Dlimi who co opted Mohammed Oufkir for a job in the colonial administration in the late 1940s. Then married a daughter of another minister, Bousselham. Through his father Ahmed Dlimi was also related to Oufkir. Fatima Chenna, the wife of Oufkir and daughter of colonel Chenna, was related to Lahcen Dlimi through her mother. According to the first judicial investigation, Ahmed Dlimi was in Paris, along with General Oufkir, at the time of Ben Barka's kidnapping. Former dissident and prisoner Ali Bourequat has also directly accused Dlimi of taking part in Ben Barka's assassination. After two failed coup attempts in 1971 and 1972 (the latter of which involved the assistance of General Oufkir), Dlimi was entrusted with increasingly important tasks and promoted to the rank of General. He eventually replaced Oufkir as right hand man to Hassan II.
1975 жылдан кейін
1975 жылы Марокко Батыс Сахараны аннексиялағаннан кейін генерал Длими осы аумақта Марокко қарулы күштері штабының басшысы болды. Батыс Сахараны содан бері Марокко да, Рабатқа қарсы партизан соғысын бастаған Полисарио майданы да өздеріне қарастырды. 1980 жылы Длими аннексияланған Батыс Сахараны Полисарио шабуылдарынан қорғау мақсатында қабырға салуға бастама берді. Соның салдарынан Полисарио Алжирдегі Тиндуф базасына шегерілді. Ахмет Длими Марокконың басты әскери күші ретінде таныла бастады. Бірақ 1983 жылдың қаңтар айында ол Маракештегі сарайда патшамен кездескеннен кейін автокөлік апатында қаза тапты. Дегенмен, оның патша Хасан II-ге қарсы төңкеріс ұйымдастыруға тырысқандықтан немесе патшалыққа қауіп тудырғандықтан өлтірілген деген күдіктер де бар. Бұл теорияны 1983 жылдың наурыз айында 1972 жылғы сәтсіз төңкеріске қатысқаннан кейін Швецияға эмиграциялаған диссидент Ахмед Рами қолдады. Рами 1982 жылдың желтоқсанында Стокгольмде Длимимен құпия кездескенін және олардың 1983 жылдың шілдесіне жоспарланған Хасан II-ге қарсы төңкеріске дайындалып жатқанын мәлімдеді. Длими монархияны құлату ниетінде болған «Тәуелсіз офицерлер» тобының құрамында болды деп күдіктелді, бұл режимнің жемқорлығы мен адам құқықтарын бұзуын тоқтатуға бағытталған. Олардың мақсаты «Марокконың демократиялық араб ислам республикасын» құру және Полисарио майданымен келіссөздер жүргізу болды. Ахмед Рамидің сөзіне сүйенсек, 1983 жылдың қаңтар айының ортасында бірнеше жас әскери шенеуніктер тұтқындалды. Длими де тұтқындалып, патша сарайында сұраққа алынып, азапталды, ал оның қазасы автокөлік апаты ретінде көрсетілді. Длими АҚШ-тың ықпалына қарсы тұру үшін Франциямен жақындасуды жақтаған. Марокко сол кезде АҚШ-тың тығыз одақтасы болды. Хасан II 1977 және 1978 жылдары АҚШ-тың араласуын қолдау үшін Зайрге әскер жіберді, сондай-ақ 1970-жылдардың ортасынан бастап Анголадағы UNITA ұйымына көмектесті. Ол Мароккода ЦРУ өкілдігін ашуға келісім берді, ол Африкадағы маңызды орталықтардың біріне айналды. Хасан II 1981 жылы АҚШ қорғаныс министрі Каспар Вайнбергермен, мемлекеттік хатшы Аль Хейгпен, АҚШ Сенаты Сыртқы қатынастар комитетінің төрағасымен және ЦРУ директорының орынбасарымен кездесті.
After the Green March in 1975, during which Morocco annexed Western Sahara, a former Spanish colony, General Dlimi became head of staff of the Moroccan Armed Forces in this territory. Western Sahara was then claimed both by Morocco and by the Polisario Front, which initiated a guerrilla against Rabat. In 1980, Dlimi initiated the construction of a wall, stating it was to protect the annexed Western Sahara from the Polisario's attacks. The latter became increasingly restricted to its base, Tindouf, in Algeria. Ahmed Dlimi was increasingly viewed as the main military strongman of Morocco. However, in January 1983, he was killed in a car accident just after meeting the King in his palace at Marrakech. However, there are allegations that he was assassinated after attempting to organize a coup against King Hassan II, or that he was killed for having become too powerful, and a threat to the monarchy. The assassination theory has been supported by dissident Ahmed Rami in March 1983, who exiled himself to Sweden after the failed coup of 1972 in which he had taken part. Rami alleged that he had clandestinely met with Dlimi in Stockholm in December 1982, and that they were preparing a coup against Hassan II, due for July 1983. Dlimi was allegedly part of the "Independent Officers" who intended to overthrow the monarchy, in order to put an end to the regime's corruption and human rights violations. They aimed to establish a "Democratic Arab Islamic Republic of Morocco" and to negotiate with the Polisario Front. According to Ahmed Rami, several young military officers were arrested mid January 1983. Dlimi himself was also arrested, interrogated and tortured in the royal palace, before his death being set up as a car crash. Dlimi is said to have advocated a closer relationship to France in order to counter US influence. Morocco was at the time a very close ally of the United States. Hassan II had sent troops to Zaire in 1977 and 1978 to support US intervention, and also assisted UNITA in Angola since the mid 1970s. He had agreed to the setting up of a CIA station in Morocco, which became one of its key installations in Africa. Hassan II had visited US Secretary of Defense Caspar Weinberger and the State Secretary Al Haig in 1981, as well as the president of the US Senate Committee on Foreign Relations and the Deputy Director of the CIA.
Өлім
1983 жылғы қаңтарда автокөлік апатында қайтыс болды деп ресми түрде хабарланды, бірақ оның қасақана өлтірілгені туралы күмәндер де айтылды. Ол 1965 жылғы қарашада Мехди Бен Барканың өліміне кінәлі деп айыпталды. Длими қайтыс болғаннан кейін, тағы он бес офицер тұтқындалды, соның үшеуіне өлім жазасы берілді. Ахмет Длимидің денесін ешкімге көрсетілген жоқ.
He died in January 1983, officially in a car crash, although allegations have been made that he was assassinated. He was accused of being responsible for the death of Mehdi Ben Barka in November 1965. After Dlimi's death, fifteen other officers were arrested and three of them executed. No one was allowed to see Ahmed Dlimi's corpse.