Кіріспе
Таспақұйрықтар туысы Тестудо, Жерорта теңізі таспақұйрықтары, Солтүстік Африка, Батыс Азия және Еуропада таралған таспақұйрықтар туысы. Көптеген түрлері табиғатта жоғалу қаупінде, негізгі себебі – қоныс орындарының жойылуы.
Testudo, the Mediterranean tortoises, are a genus of tortoises found in North Africa, Western Asia, and Europe. Several species are under threat in the wild, mainly from habitat destruction.
Өмірбаян
Олар 7,0-ден 35 см-ге дейін ұзындығы және 0,7-ден 7,0 кг-ға дейін салмағы бар кішкентай тасбақалар.
Жұптасу
Testudo spp. – көп жұптасатын жандар, олар көп еркекті жұптасу жүйесін қолданады. Жұптасу еркектің әйелді көбейісуге мәжбүрлеуі үшін механикалық, иістік және дыбыстық көрсетілімдерді қамтитын ұсыну ритуалын қамтиды. Көрсетілімдер еркектер үшін өте шығынды, әсіресе әйелдер көбінесе ұсынудан қашады. Аталық оны қуалайды, көп энергия жұмсайды, соққылау және тістеу сияқты күрделі көрсетілімдер жасайды. Әйелдер осы көрсетілімдер арқылы еркектің генетикалық сапасын бағалай алады; тек сау еркектер ғана шығынды ұсыну ритуалдарын орындай алады, бұл төзімділік бәсекелестігін көрсетеді. Бірақ бірнеше еркекпен жұптасудың тікелей емес пайдасы бар. Көп еркекті жұптасу жүйесі әйелге ұрықтанудың кепілдігін, ұрпақтың әртүрлілігін және жұмыртқалардың жоғары сапалы еркекпен ұрықтандырылуын қамтамасыз ететін сперматозоидтар арасындағы бәсекелестікті ұсынады. Бұл "жақсы гендер" гипотезасына сәйкес келеді, онда әйелдер сапалы еркекпен жұптасу арқылы ұрпақтары арқылы тікелей емес пайда алады, "еркектің әйелдің сәйкестігіне қосқан үлесі тек [оның] гендерімен шектеледі" (Cutuli, G. et al., 2014). Жұптасу реті ұрықтың әкесіне әсер етпейді, сондықтан әйелдің бірнеше еркекпен жұптасуға бейімділігі және сперматозоидтарды сақтау қабілеті сперматозоидтар арасындағы бәсекелестікті қамтамасыз етеді және әйелдің құпия таңдауын көрсетеді. Дегенмен, кейбір түрлер мөлшерлік сәйкестік көрсетеді, мысалы, T. marginata, онда ірі еркектер ірі әйелдермен, ал кішкентай еркектер кішкентай әйелдермен көбейеді. Бұл сперматозоидтар тірі қалады және егер әйел көбейтілген маусымда еркекке кездеспесе, ол жиналған сперматозоидтармен жұмыртқаларын ұрықтандыра алады. Сперматозоидтарды сақтау бірнеше әкесі бар ұрықтарға да алып келуі мүмкін; Testudo spp. әйелдерінде бұл жиі кездеседі. Әйелдер бір көбейтілген маусымда бірден төртке дейін ұрық туа алады. Жыныстық диморфизм, көп жұптасу, ұзақ мерзімді сперматозоидтарды сақтау және күрделі ұсыну ритуалдары – бұл Testudo туысында жұптасу таңдауына, сперматозоидтар арасындағы бәсекелестікке және әйелдің құпия таңдауына әсер ететін факторлар.