Шекарасыз Социологтар: Адам құқықтары мен қоғамдық игіліктерді қорғау жолындағы халықаралық қозғалыс

Кіріспе

2001 жылы Мадридте құрылған «Шекарасыз әлеуметтанушылар» (SSF) – космополиттік әлеуметтануды дамытатын үкіметтік емес ұйым, ал оның қызметі қоғамдық әлеуметтану саналады. Ұйымның Бразилия, Чили, Италия, Испания, АҚШ, Канада және Иранда белсенді бөлімшелері бар. Испания және АҚШ бөлімшелерінің әрқайсысы халықаралық мүшелерге ие. Әр бөлімше тұрақты түрде жиналады және ұлттық әлеуметтану конференцияларында сессиялар ұйымдастырады, сонымен қатар оған қосылған, сарапшылар қарауынан өтетін онлайн журнал бар.

Шолу

Топтың басты педагогикалық мақсаты – жаһандық мүдделерді қамтитын социологиялық бағдарламаны дамыту болып табылады. Оның эпистемологиялық негізі – адам құқықтары мен ұжымдық игіліктер (тұрақты табиғи ресурстар мен қатысу демократиясы сияқты) бір ұғымның екі жағы екендігінде. Социологтар ретінде, топ адам құқықтарын қоғамдық институттар, жұмыс орындары және басқа да әлеуметтік құрылымдар арқылы ілгерілетеді. Олар лайықты еңбек, әлеуметтік қамсыздандыру, білім алу, тұрғын үй, азық-түлік қауіпсіздігі, денсаулық сақтау, мәдени, нәсілдік, діни және жеке басының, сексуалдық бағыттарының құқықтарын қорғауға ұмтылады. Адам құқықтары гендерлік теңдікті де қамтиды, сондай-ақ балалар, қарттар, мүгедектер, қысымға ұшыраған этникалық және нәсілдік азшылықтар, көшпенділер және жергілікті халықтар сияқты осал топтарға ерекше қорғау қажет екенін білдіреді. Бұл принциптер 1948 жылғы Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясынан, онда «адамзаттың барлық мүшелерінің ішкі қадір-қасиеті» және «тең және ажырамас құқықтары» мойындалған, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымының білім, ғылым және мәдениет саласындағы келісімдері мен декларацияларынан алынған. Адам құқықтары тұрақты орта, ашық заңдар мен үкімет, табиғи ресурстар, интернет және ақпарат желілері, әділ сауда, азық-түлік тәуелсіздігі (шаруалар мен балықшылардың өз ресурстарын басқару құқығы) және қатысу демократиясы сияқты ортақ (ұжымдық) игіліктерді дамыту және қорғау арқылы іске асырылады. Шын мәнінде, адам құқықтары өзі де ортақ игілік болып табылады, өйткені олар бөлінбес және барлық адамды қамтиды. Топтың ұстанымы утопиялық деп есептеледі, ал «Шекарасыз социологтар» осы дағдарыстық жағдайда мұның қажет екенін айтады: соғыстар, азаматтық қақтығыстар, қоршаған ортаның құлдырауы, эпидемиялар және жаһандық Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы экономикалық теңсіздік. Бұл пессимистік көзқарас назардан тыс қалдыратын және «Шекарасыз социологтар» тобының баса назар аударатыны – әлемде өзара байланыс пен ынтымақтастық күшейіп келеді және бұл ұлттық мемлекеттерден гөрі қарапайым адамдардың қабілеттері мен ептілігіне негізделген.

The group's central pedagogical aim is to develop a globally inclusive sociological curriculum. Its epistemological premise is that human rights and collective goods (including sustainable natural resources and participatory democracy) are two aspects of the same concept. As Sociologists, the group advances human rights by working through communities, societies, the workplace, and other social institutions. They advance the right to decent employment, social security, education, housing, food security, health care, the rights to cultural, racial, religious, and to an identity and sexual preference. Human rights also includes gender equality and the principle that vulnerable groups need special protections, including children, the aged, the disabled, oppressed racial and ethnic minorities, migrants, and indigenous peoples. These principles are drawn from the Universal Declaration of Human Rights (1948) that recognizes "the inherent dignity" and "the equal and inalienable rights of all members of the human family," from various United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization's treaties and declarations on culture. Human rights are realized with the advance and protection of common (collective) goods, including a sustainable environment, transparent laws and government, natural resources, the internet and information grids, fair trade, food sovereignty (the rights of farmers and fishers to manage their own resources), and participatory democracy. Indeed, human rights are themselves common goods because they are indivisible and inclusive. The group's framework is considered utopian, and Sociologists Without Borders takes the view that this is necessary in a world in crisis: wars, civil strife, diminishing environmental resources, epidemics, and the growing economic gap between the Global North and the Global South. What this pessimistic account leaves out, and what Sociologists without Borders stresses, is that there are growing interdependencies and solidarities around the world and these draw less from nation states than they do from the capabilities and resourcefulness of ordinary people.

SSF ой-сараптама тобы

2008 жылдың 25 шілдесінде SSF US Chapter адам құқықтарына қатысты мәселелерді анықтау және олармен күресуге үміттене отырып, алаңдаған социологтар, басқа да әлеуметтік ғылымдар өкілдері, ҮЕҰ, үкіметтер, ғалымдар, студенттер, белсенділер, журналистер және осы мәселелерге ден қойғысы келетін жеке тұлғалар арасындағы ой-пікір алмасу үшін онлайн-платформаны іске қосты. Қазір бұл платформаны "The Development Cafe" басқарып, ол SSF-тен тәуелсіз "Global Sociology Network" ретінде жұмыс істейді.

2010 жылы Аризона бойкоты

Аризона штатының SB 1070 заңына жауап ретінде SSF Аризона губернаторы Ян Брюерге заңды кері қайтару туралы петиция жолдады: "SSF Аризона штатының SB1070 заңының нәсілдік белгілеу және кемсіту нысаны болып табылатынына сенімді, себебі полиция қызметкерлері сыртқы түріне, фенотиптеріне, тіліне және акценттеріне сүйене отырып, АҚШ азаматтары мен тұрғындарына, оның ішінде SSF мүшелеріне және басқа әлеуметтанушыларға қажетсіз мазалауға немесе ұстауға алып келетін шешімдер қабылдауы мүмкін". SSF Аризонадағы мемлекеттік және жеке сектордағы ұйымдарды бойкоттауды бастады және өз мүшелерін штатқа сапарламауға үндіді.