Кіріспе

Музыкалық аспап – жолбарыс пішіндес ежелгі қытайлық соққы аспабы.

Ю (竽; пиньинь: yú) – ежелгі Қытайда қолданылған еркін қамыспен дыбыс шығаратын желді аспап. Ол шенгке ұқсас, бамбуктан, ағаштан немесе лақтан жасалған жел жинағышқа бірнеше бамбук құбыры бекітілген. Әр құбырда бамбуктан жасалған еркін қамыс болады. Шенг төртінші және бесінші интервалдардағы гармониялық дыбыстарды бір мезгілде шығару үшін қолданылса, ю мелодиялық желілермен ойналады. Бұл аспап ежелгі Қытай сарайларында көптеп (кейде үлкен санымен) қолданылған (сондай-ақ Корея мен Жапонияға экспортталған), бірақ қазір қолданылмайды.

Тарих

Ю қазір қолданыстан шыққанмен, көптеген қытай тілінде сөйлейтін адамдар оны "Làn yú chōng shù" деген мақал арқылы біледі, яғни "қажетті білімі мен дағдысы болмаса да лауазымға тағайындалу". Бұл мақал Нанго (南廓) атты адам туралы оқиғадан шыққан. Ол Ци мемлекетінің (Шаньдун провинциясы) билеушісі Цы патшасы Сюаньванның (宣王, б.з.д. 319–300 жж.) сарайлық оркестріне ю ойнаушы ретінде қосылған. Адам шындығында бұл аспапта ойнауды білмесе де, оркестрде кемінде 300 ю ойнаушы бар екенін білгендіктен, ол ойнағандай болып, музыкант жалақысын алуға сенімді болды. Патша қайтыс болғаннан кейін, Нангоның әлдеқандай білімі жоқ екені ашыққа шықты. Патшаның ұлы Минван (泯王, б.з.д. 300–283 жж.), әкесінен кейін таққа отырып, музыканттарды бірге емес, жеке-жеке орындауын сұрады. Ойынға түсер алдындағы түні Нанго аспаптық шеберлігі туралы жалған айтқаны үшін жазаланудан қорқып, патша сарайынан қашып кетіп, ешқашан қайтып оралмады.