Кіріспе

Бладнох – Шотландияның оңтүстік-батысындағы Галлоуэйдің Машарс аймағындағы Вигтаунширдегі өзен. Оның ең алғашқы сипаттамаларының бірін Лохнаудан сэр Эндрю Агню және сэр Дэвид Данбар Эндрю Симсонның 17 ғасырда жазылған «Галлоуэйдің толық сипаттамасы» еңбегінің қосымшасында келтіреді. Онда олар былай деп жазады:
«Блейдзенох Пеннингхемнің таулы аймақтарынан басталып, солтүстіктен оңтүстікке қарай ағады. Ол Лохмабари арқылы өтеді (онда үстінде үйі бар кішкентай арал бар) және бірнеше суларды қабылдайды; ең маңыздысы – Тарф суы, ол Артфилдтен, Люс Мүйістерінде бастау алып, Крейгфол үйінің астында Блейдзенохқа құяды. Блейдзенох шығысқа бұрылып, бастауынан 32 шақырым (20 миль) жүрген соң Вигтаун шығанағына құяды, Балдон жерінен жоғарырақ жақта.»

Курс

Бладнох өзені Кирккован ауданындағы Лох Мейберриден басталып, оңтүстікке қарай Полбеге дейін ағады. Оңтүстікке қарай саяхаты барысында ол Карсериган сортабы арқылы өтіп бара жатқанда Реох Бэрн өзенімен қосылады. Саяхатын жалғастыра отырып, ол Isle na Gower аралынан өтеді және Hopeless Howe мен Barfad арасындағы орманды жердің шекарасына айналады. Ұзақ өтпей оған Қара күйік өзені қосылады. Осы тұста өзеннің шығыс жағында Барнли плантациясы орналасқан. Өзенді баспалдақтар арқылы кесіп өтуге болатын бір жолды жол Марк оф Шеннантонды Кіші Элдригпен байланыстырады. Осы тұстан кейін өзен Broad Wheel тұсында қысқа уақытқа кеңейеді. Оңтүстікке қарай саяхатын жалғастыра отырып, оны A75 тас жолымен кесіп өтетін Шеннантон көпірі күтеді. Содан кейін Линн орманына, Линн де Бархуза сарқырамасына жетеміз. Одан кейін өзен Бархуза шаруашылығынан өтіп, Бархуза диірменіне ағады. Симсонның мәліметінше, 1684 жылы осы аймақта Бладнох пен Тарф өзендерінде лосось аулауға арналған аулар болған. Бархуза диірменінде Крейклау иелерінің балық аулау құқығы болған. Бархуза диірмені – гранит, винстон және шиферден салынған, Т пішіндес екі қабатты құрылыс, қазіргі уақытта қирап жатыр. Диірменнің дөңгелегі ғимараттың қабырғасына орналасқан. Дөңгелектің тек ағаш білігі ғана сақталған. Есіктің үстіндегі дата тасында 1827 жыл деп жазылған, бірақ бұл диірмен, әрине, одан да ертерек диірменнің қайта құрылысы, мүмкін, Глайсниктің ескі орнымен байланысты, бір кезде Кречлаудың қуатты Гордон отбасы тұрған жер. Кирккоуэннен Вигтаунға және Кирккоуэннен Минигаффқа Глайсник арқылы өтетін негізгі жол осы диірменнен оңтүстікке қарай өзеннен өтеді. Ринг шаруашылығының шығысындағы ордада әлі де баспалдақ тастар бар. Кирккоуэннің шығысында Бладнох өзені Тарф суымен қосылады. Осы тұстан екі миль төменде Грейнг иесінің балық аулау құқығы болған, "оның астында, бірнеше жерлерде аталған өзенде, Киркиннер жағындағы Дерейгилл иесі, ал Вигтаун жағындағы Торхаус иесі, балық аулауға арналған бірнеше орындар бар, екеуі де иелердің тең үлесі бар; және кейбір жылдары олар бірге балық аулайды және балықтарын тең бөліседі". Дәуіт патшаның тұсында (1124–1153) Темплер ордені (1118 жылы құрылған) Галлоуэйге енгізілді. Бұл орденнің салт аттылары ақ киім киіп, шапандарына қызыл крест тағып жүрді. Олар қонақжайлылық қонақүйлерін өздерінің бір қызметі ретінде басқаратын, ал қонақүйлердің бірі Вигтауннан Портпатрикке және Ирландияға дейінгі негізгі жолдың қиылысында орналасқан Бладнохтың Шпитталының жанында болған. Далриглден оңтүстікке қарай шамамен бір мильдей жерде, Киркиннер ауданында Малзи суы Бладнохқа құяды. Ұзақ өтпей өзен Торхаус диірменіне жетеді, ол алғашқы диірмендердің бірі, ол шаруашылықпен біріктіріліп, астық ұнтақтап шығарған. Өзенмен жұмыс істейтін 19 ғасырдағы диірменнің бөлігі әлі де көрініп тұр. Өзен жағасындағы осы жерге жақын жерде жүн фабрикасы болған шөп терісі зауытының қираған жері орналасқан. 1792 жылы ол Англияға экспорттауға арналған "пладинка мен фланель" жасау үшін 40 жұмысшыны жұмысқа орналастырды. Мұның астындағы бөгет ұн тарту зауытының оңтүстігінде орналасқан. Ньюмилнс Вигтауннан батысқа қарай 3 шақырым жерде орналасқан. Бұл өзен жағасына салынған үш қабатты, Т пішіндес шағын диірмен. Ғимарат толығымен қиратылған, қазір ол дүкен және мал төлеу орны ретінде пайдаланылады. Дөңгелек орнының арғы жағында ағаштан жасалған білік пен құйма темірден жасалған дөңгелектің қалдықтары бар. Оның диаметрі 5 метр, ені 2 метр болатын. Өзеннің диірмен бөлігіндегі қазіргі жалғыз өнеркәсіп – бұрынғы Торхаус астық диірменінің орнындағы қазіргі заманғы форель шаруашылығы. Ол 1970 жылдары ашылған. Бұл диірмендерден кейін өзен Котланд пен Киру плантациялары арқылы өтеді. Сэмюэл Робинсон осы тұстағы көріністі өзеннің он бес миль (24 км) бойындағы ең әдемі деп сипаттаған. Осы егістіктерден кейін өзен Лингхор деп аталатын үлкен тоғанға түседі. Ол 18 ғасырдан бері Шотландияның ең жақсы лосось тоғандарының бірі ретінде белгілі. Бұрын Бладнох кремерінің бөлігі болған ғимараттар өзеннің оңтүстік жағында ескі фордтың жанында тұр. Бұл жерден өзен бірнеше кең қисықтармен ағып, Вигтаун портынан өтеді. Сол жерден ол Вигтаун шығанағына құяды.