Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тормодус Торфеус (Thormodr Torfason, Thormod Torfæus, немесе Þormóður Torfason) (1636—1719) — 27 мамыр 1636 жылы Исландиядағы Энеги қаласында туған, Копенгаген университетінде білім алған исландтық тарихшы. Өмірінің көп бөлігін Норвегияның Кармой қаласында өмір сүріп, жұмыс істеді. 1667 жылы Исландияның корольдік антикварі болып тағайындалды, ал 1682 жылы Дания королі Кристиан V оны Дания Корольдігінің корольдік тарихшысы етіп тағайындады. Ол бірнеше исландтық еңбектерді дания тіліне аударды және Historia Vinlandiæ Antiquæ (1705); Grœnlandia Antiqua (1706); және Historia Rerum Norvegicarum (төрт том, 1711) кітаптарының авторы болды. 1711 жылы Торфеустың Historia rerum Norvegicarum (Норвегия тарихы, латын тілінде жазылған) төрт томдық фолиода басылып шықты. Бұл Снорри Стурлусонның «Хеймскрингла» еңбегінен бергі Норвегия тарихының алғашқы толық сипаттамасы болды. Еңбек Норвегия тарихын, оның ең ерте замандарынан бастап 1387 жылға дейін қамтиды. Жұмыстың негізгі назары – және күші – көне, орта ғасырлық тарихқа бағытталған. Торфеус орта ғасырлық көне норвег сагаларының көптеген қолжазбаларына ие болды және оларды бастапқы материал ретінде пайдалануда алғашқылардың бірі болды. Ол осы көне норвег әдебиетін біртұтас латынша тарихқа өңдеді. Сонымен қатар, ол орта ғасырлық және соңғы кездердегі латын тіліндегі көптеген тарихи әңгімелерге сүйенді. Осылайша, еңбек орта ғасырлық көне норвегиялық сага дәстүрі мен қазіргі континенталды латын мәдениетінің аралас негізінде құрылған. Оның бейімделуі арқасында бұл норвегиялық әдеби дәстүр кең жұртшылыққа, соның ішінде дания-норвег және еуропалық оқырмандарға таныс болды. Келесі ғасырда Норвегияның ежелгі тарихы туралы жазылған барлық еңбектер дерлік Торфеустың еңбегіне негізделді. Людвиг Холберг бұл еңбекті «бұрын-соңды жарық көрген ең әсерлі және керемет тарихтардың бірі» деп бағалады. Торфеус 1719 жылдың 31 шілдесінде Кармойдағы Стэнгеландта қайтыс болды. Қазіргі уақытта Норвегия мемлекеті қаржыландыратын жоба оның барлық еңбектерін норвег тіліне аударуды жүзеге асырып жатыр.
Thormodus Torfæus (Thormodr Torfason, Thormod Torfæus, or Þormóður Torfason) (1636—1719) was an Icelandic historian, born 27 May 1636 at Engey, Iceland and educated at the University of Copenhagen. He lived and worked for most of his life in Kopervik, Karmøy, Norway. In 1667 he was appointed royal antiquary of Iceland, and in 1682 King Christian V of Denmark appointed him Royal Historian of the Kingdom of Denmark Norway. He translated several Icelandic works into the Danish language and was the author of Historia Vinlandiæ Antiquæ (1705); Grœnlandia Antiqua (1706); and Historia Rerum Norvegicarum (four volumes, 1711). In 1711, Torfæus's Historia rerum Norvegicarum (history of Norway, written in Latin) was published in four folio volumes. It was the first comprehensive presentation of Norwegian history since Snorri Sturluson's Heimskringla. The work covers Norwegian history, from its earliest beginnings until 1387. The focus – and the strength of the work – lies in the older, medieval history. Torfæus had at his disposal a number of medieval Old Norse saga manuscripts, and he was a pioneer in using these as source material. He reworked this Old Norse literature into a coherent Latin history. As well, he built on a large amount of historical narratives in Latin, both medieval and more recent. Thus, the work is based on a mixed foundation of medieval Old Norse saga tradition and contemporary continental Latin culture. Through his adaptation this Norse literary tradition became known to a large public – Dano Norwegian as well as European. What was written during the next century about older Norwegian history was almost invariably based on Torfæus's work. Ludvig Holberg praised the work as "one of the most impressive and wonderful histories ever to have seen the light." Torfæus died on 31 July 1719 in Stangeland, Karmøy. A Norwegian state funded project is currently in the process of translating all of his work into Norwegian.
Отбасы
Торфеустың ата-анасы исландиялық губернатор Торфи Эрлендссон (1598–1665) және Тордис Бергсвейсдоттир (1602–1669) болды. Торфеус екі рет үйленген, 1.) 9 шілде 1665 жылы Ханс Габриельсен Квинесдал мен Софидің қызы, жесір Анна Хансдаттермен (1620–1695 ж. 16 желтоқсан); және 2.) 1709 жылы кеңесші Ханс Педерсен Гаммель мен Мари Клаусдаттердің қызы Анне Хансдаттер Гаммельмен (шамамен 1660–1723).
Torfæus' parents were Icelandic governor Torfi Erlendsson (1598–1665) and Tordis Bergsveinsdóttir (1602–69). Torfæus was married twice, 1.) on 9 July 1665, with the widow Anna Hansdatter (1620–16.12.1695), daughter of Hans Gabrielsen Kvinesdal and Sofie; and 2.) in 1709 with Anne Hansdatter Gammel (c. 1660–1723), daughter of councilman Hans Pedersen Gammel and Marie Clausdatter.