Кіріспе

Оңтүстік Африкада туған антрополог Майер Фортес FBA FRAI (25 сәуір 1906 – 27 қаңтар 1983) – Ганадағы Талленси және Ашанти халықтары арасындағы зерттеулерімен әйгілі Оңтүстік Африкада туған антрополог. Алғашында психология мамандығын алған Фортес, туыстық қатынастар, отбасы және ата-бабаларға табынуды құрылымдық-функционалдық тұрғысынан талдағанда "адам" ұғымын пайдаланды, осы арқылы Африканың әлеуметтік құрылымын зерттеуде жаңа стандарт белгіледі. Оның танымал "Эдип және Әйүп Батыс Африка дінінде" (1959) кітабы оның екі қызығушылығын үйлестіріп, салыстырмалы этнологияның үлгісін көрсетті. Ол сонымен қатар, бірінші туған балалар, патшалық билік және болжау мәселелері туралы көптеген еңбектер жазды.

Өмір

Фортес антропологиялық білімін Лондон экономика мектебінде Чарльз Габриэль Селигменнен алды. Фортес сонымен қатар Бронислав Малиновский мен Реймонд Фертпен тәжірибе жинады. А. Р. Рэдклифф Браун, сэр Эдмунд Лич, Одри Ричардс және Люси Мейр сияқты замандастарымен бірге Фортес қоғамды талдау үшін эмпирикалық деректерге негізделген, күшті функционалистік көзқарастарды ұстанды. Оның Е. Эванс Притчардпен бірлескен "Африканың саяси жүйелері" (1940) атты еңбегі африкалық саяси антропологияның ерекше белгісіне айналған сегментация және теңдестірілген оппозиция принциптерін қалыптастырды. Франкофондық Батыс Африкада жұмыс істегеніне қарамастан, Фортестің саяси жүйелерге қатысты жұмысы басқа британдық антропологтарға, әсіресе Макс Глюкманға үлкен әсер етті және отарлық Орталық Африкадағы жұмыстың қиындықтарына баса назар аударатын Манчестер мектебінің қалыптасуына ықпал етті. Фортес өмірінің көп бөлігін Кембридж университетінде оқырман болып өткізді және 1950–1973 жылдары Уильям Уайз атындағы әлеуметтік антропология профессоры болды. 1963 жылы Фортес Рочестер университетінде Льюис Генри Морган атындағы алғашқы лекцияны оқыды, ол антропология саласындағы ең маңызды жылдық лекциялық цикл деп есептеледі. Фортес 1964 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды, 1965–1967 жылдары Ұлыбритания және Ирландия Корольдік антропология институтының президенті болды және 1977 жылы Институттың ең жоғары наградасы – Хаксли ескерткіш медалімен марапатталды. Ол сондай-ақ Америка философиялық қоғамының сайланған мүшесі болды.

Голодомор куәлігі

Мейер Фортес жақын досы Джерри Берманмен хат алмасып тұрды, ол 1930 жылдардың басында КСРО-да азаматтық инженер ретінде жұмыс істеп, ашаршылықты жеке хаттарында тіркеп қалды. 2021 жылы Фортестің немересі бұл хаттарды Киевтегі Голодомор геноциді ұлттық мұражайына тапсырды.

Таңдалған библиография

1940 жылы. Африкалық саяси жүйелер (редактор, Э. Э. Эванс Притчардпен бірге). Лондон мен Нью-Йорк: Халықаралық Африка институты. 1945 жыл. Талленси тайпасының кландық қатынастарының динамикасы. 1949 жыл. Талленси тайпасы арасындағы туыстық байланыстар желісі. 1959 жыл. Батыс Африка дініндегі Эдип және Әйүп. 1969 жыл. Туыстық және әлеуметтік рет. 1970 жыл. Уақыт және әлеуметтік құрылым. 1970 жыл. Әлеуметтік құрылым (редактор). 1983 жыл. Ережелер және қоғамның қалыптасуы.