Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Философиялық ұғым: Аффект (латынша affectus немесе adfectus) – Барух Спинозаның философиясында қолданылған және Анри Бергсон, Жиль Делеуз және Феликс Гуатари дамытқан ұғым, ол денелік немесе тәндік тәжірибеге баса назар аударады. Психология және басқа салаларда эффект сөзі өзге мағынаға ие. Спиноза үшін, оның «Этика» еңбегінің екінші және үшінші бөлімдерінде талқыланғандай, әсерлер – сезімдер мен эмоциялармен байланысты (бірақ олармен толыққандай синоним емес) сана мен дене күйлері. Оның айтуынша, олардың үш негізгі түрі бар: ләззат немесе қуаныш (laetitia), ауырсыну немесе қайғы (tristitia). Жиль Делеуз, Феликс Гуатари және олардың аудармашысы Брайан Массумидің кейінгі философиялық қолданылуы, Спинозадан тікелей алынған болса да, Спинозаға қарағанда әсер мен дәстүрлі эмоциялар арасындағы айырмашылықты күшейтіп көрсетеді. Әсерді ұғып, түсіну қиын, себебі Спиноза айтқандай, "аффект немесе сананың құштарлығы [animi pathema] – шатасқан идея", ол тек дененің тіршілік күшін арттыру немесе азайту арқылы сезіледі. «Аффект» термині гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардағы «аффективтік бұрылыс» деп аталатын құбылыстың орталық ұғымы болып табылады.
the philosophical conceptAffect (from Latin affectus or adfectus) is a concept, used in the philosophy of Baruch Spinoza and elaborated by Henri Bergson, Gilles Deleuze and Félix Guattari, that places emphasis on bodily or embodied experience. The word affect takes on a different meaning in psychology and other fields. For Spinoza, as discussed in Parts Two and Three of his Ethics, affects are states of mind and body that are related to (but not exactly synonymous with) feelings and emotions, of which he says there are three primary kinds: pleasure or joy (laetitia), pain or sorrow (tristitia) Subsequent philosophical usage by Gilles Deleuze, Félix Guattari and their translator Brian Massumi, while derived explicitly from Spinoza, tends to distinguish more sharply than Spinoza does between affect and what are conventionally called emotions. Affects are difficult to grasp and conceptualize because, as Spinoza says, "an affect or passion of the mind [animi pathema] is a confused idea" which is only perceived by the increase or decrease it causes in the body's vital force. The term "affect" is central to what has become known as the "affective turn" in the humanities and social sciences.
Бергсон қаласында
Анри Бергсон "Материя және естелік" (1896) еңбегінде біз денемізді тек "сырттан" сезіну арқылы ғана емес, сонымен қатар "іштен" әсерлер арқылы да танимыз дейді.
Henri Bergson contends in Matter and Memory (1896) that we do not know our body only "from without" by perceptions, but also "from within" by affections (French: affections).
Делеузе мен Гуаттариде
"Аффект" және "аффекция" терминдері Жиль Делез бен Феликс Гуатаридің "Капитализм және шизофрения" еңбегінің екінші томы – "Мың аласа" кітабында кеңінен танымал болды. Аудармашы Брайан Массуми қолданылған терминологияға қатысты жазбаларында осы томдағы терминдердің мынадай анықтамаларын келтіреді: Ешбір сөз жекелеген сезімді (Делез бен Гуатаридегідей сезімталдық) білдірмейді. L'affect (Spinoza-ның affectus) – әсер ету және әсерге ұшырау қабілеті. Бұл – дененің бір тәжірибелік күйден екіншісіне өтуіне сәйкес келетін, ал осы дененің әрекет ету мүмкіндігінің артуы немесе азаюын көрсететін жеке тұлғаға дейінгі қарқындылық. L'affection (Spinoza-ның affectio) – бұл әрбір мұндай күй, ол әсер етілген дене мен екінші, әсер ететін дене арасындағы кездесуді білдіреді (дене түсінігі ең кең мағынасында, "ақыл-ойлық" немесе идеялық денелерді де қамтиды). Делеуздің пікірінше, әсерлер қарапайым аффекциялар емес, себебі олар өз субъектісінен тәуелсіз. Делеуздің сөзіне сүйенсек, суретшілер әсерлер мен қабылдауларды, "кеңістік-уақыт блоктарын" жасайды, ғылым функциялармен жұмыс істейді, ал философия – ұғымдарды құрайды.
The terms "affect" and "affection" came to prominence in Gilles Deleuze and Félix Guattari's A Thousand Plateaus, the second volume of Capitalism and Schizophrenia. In his notes on the terminology employed, the translator Brian Massumi gives the following definitions of the terms as used in the volume:
AFFECT/AFFECTION. Neither word denotes a personal feeling (sentiment in Deleuze and Guattari). L'affect (Spinoza's affectus) is an ability to affect and be affected. It is a prepersonal intensity corresponding to the passage from one experiential state of the body to another and implying an augmentation or diminution in that body's capacity to act. L'affection (Spinoza's affectio) is each such state considered as an encounter between the affected body and a second, affecting, body (with body taken in its broadest possible sense to include "mental" or ideal bodies). Affects, according to Deleuze, are not simple affections, as they are independent from their subject. Artists create affects and percepts, "blocks of space time", whereas science works with functions, according to Deleuze, and philosophy creates concepts.
Сезімталдық
1995 жылдан бері әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдардағы бірқатар авторлар әсер ету теориясын, тәжірибе салаларын (денелік тәжірибелерді қоса алғанда) түсінудің басым парадигмасынан тыс – реторика мен семиотикаға негізделген – жолдары ретінде зерттей бастады; бұл қозғалыс аффективтік бұрылыс деп аталды. Осының салдарынан, бұл тәсілдер ең кең ауқымды өзара әрекеттесулер мен кездесулерге, адамдық сезімталдықпен ғана шектелмейтін өзара әрекеттесулер мен кездесулерге қызығушылық танытады. Делеуз бен Гуаттаридің «Мың жазық» еңбегінің аудармашысы, канадалық саяси философ Брайан Массуми әсердің ықпалды анықтамаларын берді (жоғарыда қараңыз) және мәдени құрылымдардағы қозғалыс пен сезімнің ұмытылған маңыздылығы, сондай-ақ біздің нақты және виртуальді әлемдермен өзара әрекеттесуіміз туралы жазды. Географ Найджел Трифт өзі «бейнелеусіз теория» деп атаған нәрседе әсердің қандай рөл атқаратынын зерттеді. 2010 жылы Мелисса Грегг пен Грегори Дж. Сейгуорт «Әсер ету теориясы оқырманы» атты кітапты жариялады, ол әсер ету теориясы бойынша жазбалардың алғашқы жинағы болды. Мог Степлтон, Дэниел Д. Хутто және Питер Карратерс сияқты зерттеушілер әсер мен эмоция ұғымдарын зерттеу және дамыту қажеттігін көрсетті. Олардың пікірінше, бұл танымдық ғылымдағы денелілік парадигмасының, сананы зерттеудегі және ой философиясындағы дамуы үшін маңызды. Мог Степлтонның пікірінше, танымдық ғылымның «толыққанды денеленген» ғылым болуы үшін бұл қадам қажет.
Since 1995, a number of authors in the social sciences and humanities have begun to explore affect theory as a way of understanding spheres of experience (including bodily experience) which fall outside of the dominant paradigm of representation (based on rhetoric and semiotics); this movement has been called the affective turn. Consequently, these approaches are interested in the widest possible variety of interactions and encounters, interactions and encounters that are not necessarily limited to human sensibility. The translator of Deleuze and Guattari's A Thousand Plateaus, Canadian political philosopher Brian Massumi, has given influential definitions of affect (see above) and has written on the neglected importance of movement and sensation in cultural formations and our interaction with real and virtual worlds. Likewise, geographer Nigel Thrift has explored the role of affect in what he terms "non representational theory". In 2010, The Affect Theory Reader was published by Melissa Gregg and Gregory J. Seigworth and has provided the first compendium of affect theory writings. Researchers such as Mog Stapleton, Daniel D. Hutto and Peter Carruthers have pointed to the need to investigate and to develop the notions of affect and emotion. They hold that these are important in the developing paradigm of embodiment in cognitive science, in consciousness studies and the philosophy of mind. This step will be necessary for cognitive science, Mog Stapleton maintains, to be "properly embodied" cognitive science.