Кіріспе

Total Control Racing (TCR) – 1970 жылдардың соңында Ideal компаниясы ұсынған ойыншық бренді, слот машиналарын еске түсіретін, шамамен HO масштабты (және кіші масштабты жартылай тіркемелі жүк көліктерін) ойыншықтар жиынтығы, бірақ ойын жолында ұялар болмады.

Сипаттама

Пластик жолдың ені 2 мм (0,08 дюйм) болатын үш металл жолақтан тұратын жолақтар болды, олар көліктің астындағы екі латунь жапсырмадан тұратын конфигурациямен жанасып, қуатты қамтамасыз етті. Латунь жапсырмаларын пайдаланушы екі түрлі конфигурацияның біріне орналастыра алатын. Көліктің қандай конфигурацияға орнатылғанына байланысты, қуатты беретін үш металл жолақтың қайсысынан екісі қолданылатыны және, демек, екі контроллердің қайсысы қай көлік үшін арналғаны анықталатын. Пластмассадан жасалған жолда мұндай екі жолақ болды, ал көліктер контроллердегі қосқышты басқанда жолақты ауыстыра алатын. TCR жиынтығында "кедергі жасайтын көліктер" болды, бұл баяу жылдамдықпен қозғалатын көлік, одан екі жарысқа қатысушы да соқтығысудан сақтануы керек еді. Matchbox Powertrack сияқты, кейбір көліктерде шамдар болды. Алғашқы жиынтықта 4 Formula 5000 көлігі болды. Жолдың ені екі көлікті қатар қоюға жеткілікті болды және екі жағында да жолдың жиектері көтеріліп, көліктердің жолдан шығуына жол бермеді. Бір немесе екі ғана көлікті басқаруға болады. Оларды пайдаланушы сонымен қатар ауыстырмалы қосқышы бар басқару контроллері арқылы басқаратын. Қосқыш жоғарыға жылдырылғанда көлік жолдың ең шеткі жолағымен, төменге жылдырылғанда ең ішкі жолағымен жүретін. Осылайша, пайдаланушы қарсыласын дұрыс уақытта жолақты ауыстыра отырып, шын мәнінде басып өте алатын. Қалған екі көлік "кедергі жасайтын көліктер" болды, олар триггерлік контроллерлердің бірі немесе екеуі басылғанда жолды айналып өтетін. Кедергі жасайтын көліктер жарыс көліктерінен баяу болды және алдыңғы доңғалақтары солға немесе оңға бұрылу үшін бекітілген. Бұл кедергі жасайтын көлікті салыстырмалы түрде оңай басып өтуге немесе жақындаған кезде (жарыста айналма көлік сияқты) автоматты түрде жолдан шығаруға мүмкіндік берді. Бірінші буын көліктердің принципі бойынша, жол ауыстырғыш ауыстырылғанда, көліктің моторы кері бағытта жұмыс істейтін, қуатты тек артқы дөңгелектің біріне жіберіп, бір дөңгелектің қозғалысы көлікті (көтерілген жиектің қарсы) бір немесе басқа жолақтарда жүруге мәжбүрлейтін. Кейіннен, күрделі TCR көліктерінің ұрпақтары моторын кері бұрып, алдыңғы доңғалақтың басқару механизмін солға немесе оңға бекіту арқылы басқарылды. Бұл көліктер екі артқы дөңгелектің екеуіне де қуат берді және бұрынғы ұрпақтарға қарағанда әлдеқайда жоғары өнімділікке ие болды. Егер TCR көлігін нақты өлшемге дейін ұлғайтсақ, ол тура жолда шамамен 350 миль/сағат жылдамдықпен, ал бұрылыста одан да аз жылдамдықпен жүретін. Бастапқы жиынтықта тек екі түрлі рельс бөлігі болды: 15 дюймдік тік бөлік және 90 градус бұрылыс. Кейінгі жиынтықтарға 45 градус бұрылыстар мен 10 дюймдік тік бөліктер қосылды. Күрделі жиынтықтарда 4 жолақты тік бөлік болды, ол сізге екінші жолға немесе пит-жолға шығуға мүмкіндік беретін, центрифугалық күштің жылдам қозғалатын көлікке жолдың электрондық қуат жолақтарынан сыртқа шығуға және бұрыстың сыртына орналасқан кеңейтілген бөлікке жүруге мүмкіндік беретін бұрылыс және Dukes Of Hazzard TCR жиынтығынан пандус пен секіргіш болды. TCR көліктерінің кейінгі нұсқаларында тіркемелі жүк көліктері, жедел жәрдем машиналары, құм арабалары, жүк көліктері, гокарттар және көптеген автомобильдердің көшірмелері, сондай-ақ кино, теледидар және автожарыстардан танымал көліктер болды. Көрініп тұрғанындай, көптеген автомобиль компаниялары мен танымал брендтер TCR лицензиясын алды. Көліктердің әр түрлі нұсқалары бірдей шасси мен қуат беру жүйесінде орналасқан. Ойыншық ретінде қолданылғанда, TCR үш фактормен шектелді. Көліктердің жылдамдығы, жақсы жұмыс істеген кезде, басқа көлікті басып өту мүмкіндігі өте төмен болды. Көліктердің барлығы әр бұрышта ең шеткі жолаққа лақтырылды. Осыған байланысты, овалды жолдың ең шеткі жолағы әрқашан жүгіру үшін ең жылдам жолақ болып табылады. Бұл жарысқа қатысатын көліктердің бір жолақты, көбінесе алдыңғы және артқы жағын пайдаланатынын білдірді. Қарсыласты басып өту үшін тура жолақты ауыстыру көліктер бір жиын электр жолақтарынан жолға шығып, екіншісіне қарай бұрылғанда, жылдамдықтың салыстырмалы түрде төмендеуіне әкелді. Бұл әсердің нәтижесінде қарсыластардың ең баяуларынан басқасының бәрін, тіпті маңызды тура бойда да, басып өту мүмкін болмады. (Соңырақ 45 градус бұрылыстар қосылды, бұл барлық көліктерді тура жолдың басында ең ішкі жолаққа орналастыру арқылы асып өту нүктелерін жасауға мүмкіндік берді. Көліктер табиғи түрде бірден сыртқы жолаққа ауысатын болғандықтан, жолақты ауыстыруды ауыстырып, машинаны тікелей жолақтың ішіндегі жолақта ұстап, содан кейін орталықтандырылған күшпен қарсыластың алдындағы келесі бұрыштың сыртына лақтырып жіберуге болады. Одан кейін маневрді жолақты ауыстыру контроллеріне ауысу арқылы аяқталады, содан кейін оң жаққа қарай қайта жүруге болады). Жолдың сыртқы жағында жоғарылатылған жиек болғандықтан, көлік ешқашан жылдамдықтан жолдан шықпайды. Бұл TCR-ге Scalextric-тің тоқтау/қосылу, айналып кеткен көлікті іздеу сипатын болдырмады (әсіресе жас қолдарда), бірақ TCR жарысына ерекше дағдылар қажет болмады және ең жылдам көліктің пайдаланушысы әрқашан жеңіске жететін. (Жылдамдықты теңеушілер мен қуат күшейткіштері ойынды теңестіру үшін кейінірек қолжетімді болды). Көліктердің өзі (әсіресе кейінгі ұрпақтар) салыстырмалы түрде нәзік болды және тек жолдың тазалығы мен жалпы көлік тозуының тар шегінде ғана дұрыс жұмыс істейтін. Көліктердің астындағы латунь жапсырмалары немесе табандары оңай түсіп, тез тозатын. TCR көлігінің бүкіл шассисі көп сағат бойы қолданылғаннан кейін иіліп, жолға сүйреліп, өнімділігін жоғалтатын. Шаң мен түктер жылжымалы бөліктердің айналасында шассидің ішінде жиналатын, өнімділіктің күрт төмендеуіне әкелетін. Шиналар, табандар мен моторлардың бәрі қысқа өмірге ие болды және жиі күтім мен ауыстыруды қажет етті. Бұл жоғары жылдамдықпен жүретін, тұрақты үйкеліске және бірнеше сағат бойы жол жиектерінің соққысына ұшырайтын ойыншық үшін күтпеген нәрсе болмауы мүмкін. Көптеген қосалқы бөлшектер қолжетімді болды, бірақ қымбат. Көліктердің өзі сирек ұзаққа соқты (әсіресе баланың қолында), бірақ жол бөліктері бүгінге дейін бұзылмайды.

Қайтарып алу

Өнім 1980-ші жылдардың ортасында нарықтан алынып тасталды (TCR-ді ойын автоматтарындағы жарыс жүйесі ретінде қайта жасауға жасалған қысқа ғана әрекеттен кейін, ол барлық бұрынғы машиналармен және жолдармен үйлесімсіз болды). TCR осы және басқа да себептермен ең көрнекті бәсекелесі Scalextric-тен кейін сәтсіздікке ұшыраған болуы мүмкін. TCR машиналары спичекалық қорапшаның мөлшерінде және Scalextric машиналарынан әлдеқайда кішкентай болды. Бұл бір бөлмеде (салыстырмалы түрде) көбірек жол салуға мүмкіндік берді. TCR балалар қауіпсіздігінің жаңа ережелеріне де ұшырады. Жүйе барлық машиналарды дұрыс жүргізу үшін кемінде 2 амперді қажет етті. 1970-ші жылдардың басында шыққан бастапқы жиынтықта клиентке 1/2 амперлік трансформатор берілді, ол тоқтаған немесе "жолдан шығып кеткен" машинаны жөндей беруге тырысқан балаларға электр тогының соққысын тигізгені туралы хабарлар болды. Осыған жауап ретінде Ideal 1970-ші жылдардың ортасында трансформаторды 1/4 амперлік трансформаторға ауыстырды; бұл бір машинаны жүргізуге тіпті жеткіліксіз болды, ал ойыншылар 2 машинаны және тоқтату машиналарын қолданғанда, машиналарды осындай төмен ампермен дұрыс жүргізуге қажетті ырғақты сақтау өте қиын болды. Бұл өзгерістен кейін өнімнің сатылымы күрт төмендеді. Tyco-ның алғашқы басқару жиынтықтарында (1978) да осындай мәселе болды. 1990-шы жылдары Tyco жүйені жаңартты. Олар Ideal компаниясынан «TCR» құқықтарын сатып алып, кернеуді төмендетіп, амперді арттырып, балалар қауіпсіздігі заңдарын айналып өте алды. Бұл клиентке 1/2 амперді қайтарды, 3 жыл бойы Tyco «TCR» деп аталған басқаруды жаңартуға тырысты, бірақ ол кеңінен таралмады, тоқтаулар мен жолдан шығулар үнемі проблема тудырды. Бұл жүйелерді жарыс жиынтығына қажетті 2-2,5 амперлік толық қуатты беретін арнайы қуат көздерімен істеткенге дейін олардың толық артықшылықтары байқалады. Ұлыбританияда ампер мәселесі сәл өзгеше болып көрінеді, мысалы, Zig Zag Jam Raceway жиынтығында 3/4 амперлік қуат блогы болды. 3-ші буын машиналары бар жиынтықтар да бар, мысалы, кейінірек шыққан Crossfire, бұл жиынтықта 20 вольт 20 VA, яғни 1 амперге тең «күшейтілген» қуат блогы бар. TCR жиынтықтары қазір интернет аукциондарында жинаушылар арасында танымал заттарға айналды. Көптеген қосалқы бөлшектер түпнұсқа қаптамасында, сондай-ақ толық жиынтықтар, жеке машиналар және жолдардың кішкентай бөліктері коллекционерлерге сатылады.

Темалық емес автокөліктер

Жасалған/моделі Шасси Бояулау машинаның нөмірі Сеттерде көрсетілген Ливерс Жам машинаның жарықтары Бөлшектерінің саны Сурет Буынтты жүк көлігі Ақ кабина, капоттан артқа қызыл жолақтармен, күміс прицеп Иә N/A BMW Mk 3 Қызыл бағанасы бар ақ, қанаттарында көк жолақ, капоттағы жарнама 28 Иә N/A BMW MK2,MK3 Көбінесе қызыл, ақ есіктер және артқы доңғалақ аркалары. 90 Иә N/A Chevrolet Chevelle Mk2 Күміс және қара Иә N/A Corvette MK2 Күміс, капотта қара шахматтағы өрнек, бүйінінде "Green Bios" жазуы Ешқайсысы жоқ N/A Datsun 280 ZX Mk2 Көк, қанаттарында қызыл және ақ жолақтар 33 Pioneer Иә N/A Dodge Magnum Жарқыраған машина Mk1 Сары, қанаттарының айналасында әлсіз көк жолақ 33 Ешқайсысы жоқ Иә N/A Dodge Magnum Mk2 Қызыл шатыр, орта бөлігі ақ, сары бағаналар 23 HEMI Иә N/A Dodge Magnum (Ұлыбританияда шығарылмаған) Mk1 Көк қанаттар, қызыл капот 34 Ешқайсысы жоқ Иә N/A Dune Buggy Mk3 Сары, қызыл спойлер және капот Ешқайсысы жоқ N/A Ferrari Testarossa Қызыл 3 Ешқайсысы жоқ N/A Indy Jam Mk2 Қара, ортасынан ақ жолақ 19 Indy Jam Circuit Ешқайсысы жоқ N/A Indy Jam Mk2 Қанаттарында қызыл және ақ жолақтар 1 Indy Jam Circuit Ешқайсысы жоқ N/A Indy Jam Mk2 Ақ, жүргіштің оң жағында сары жолақ 8 Indy Jam Circuit Ешқайсысы жоқ N/A Indy Jam Қара 8 Indy Jam Circuit Union N/A Indianapolis 5000 Көк, қанаттарында қызыл және ақ жолақтар 8 Ешқайсысы жоқ N/A Jeep Қызғылт сары, қара шатыр Ешқайсысы жоқ N/A Lancia Stratos Ақ 3 Ешқайсысы жоқ Иә N/A McLaren F1 MK3 Қызыл және ақ Ешқайсысы жоқ N/A Berlingo Қызыл және көк, сары спойлер 9 Ешқайсысы жоқ N/A Mustang (Rat Trap) Mk1 Көк, сары жолақтар 55 Иә 5A 1885 N/A Pantera MK1,MK2 Ақ, капот пен шатырда көк және қызыл жолақтар 25 Жарықтандырылған Jam Speedway Иә Иә 3497 5 N/A Pinto (Rat Trap) MK1 Қызыл, ақ және көк 77 Иә N/A Chevrolet Camaro Z 28 MK3 Машинаның ортасынан өтетін қызыл ақ жолақ 88 Ешқайсысы жоқ Иә N/A Porsche MK3 Сары, қанаттарында көк және ақ жолақтар 36 Michelin Спойлердегі жарнама N/A Porsche MK2 Қара, шатырынан өтетін қызыл және сары жолақ 88 Иә N/A Peugeot 205 Көк, қанаттарында қызыл және ақ жолақтар 2 немесе 4 Peugeot Turbo 16 Ешқайсысы жоқ N/A Pickup Сары, қара капот және шахматтағы өрнекпен жабылған шатыр Ешқайсысы жоқ Иә N/A Полиция машинасы MK3 Ақ, қара есіктер, шатырында қызыл шамдар Ешқайсысы жоқ N/A Pontiac Trans Am Firebird MK2,MK3 Сары, капотта қызыл құс суреті Жоқ N/A Racing Rig MK1 Қызыл N/A Porsche Жарқыраған машина MK2 Сары, капотта қызыл жолақтар 77 Иә N/A Жүк көлігі / Цисерна Көк, қанаттарында қызыл және ақ жолақтар Ешқайсысы жоқ N/A Triumph TR7 Сары, қанаттарында көк және ақ жолақтар 7 N/A Triumph TR7 Mk1 Ақ, қанаттарында көк жолақтар және көк шатыр 7 (Сары) N/A Triumph TR7 Күміс 7 N/A Chevrolet Super Nova Қызғылт сары, көк капот 231 Ешқайсысы жоқ Иә Иә N/A Lancia Stratos MK1,MK2 Сары 3 Жарықтандырылған Jam Speedway Ешқайсысы жоқ Иә Иә N/A Pantera MK1,MK2 Ақ, көк капот, сары және қызыл қанаттар 11 Жарықтандырылған Jam Speedway Ешқайсысы жоқ Иә Иә N/A Фургон Қара, артқы панельдегі суреттермен қатар қызыл және ақ жолақтар N/A

Теледидар/фильм тақырыбындағы көліктер

Көлік шассиі Фильм/Телешоу Көлік нөмірі Көлік суреті Босс Хоггтің көлігі Ақ машинасы, қара капотымен және есікте шериф белгісі, шатырында полиция шамдары. "Хаззард герцогтары" N/A Босс Хоггтің көлігі Ақ машинасы, есігінде шериф белгісі, шатырында полиция шамдары. "Хаззард герцогтары" Иә N/A Ли генерал Оранжевый түсті, шатырында Конфедерация туы және есіктерде 01 нөмірі. "Хаззард герцогтары" Иә N/A Pontiac Trans AM Mk2 Қара, есіктерде Knight 2000 қызыл түсте. "Knight Rider" Қызыл орталық шам Жоқ Иә N/A