Кіріспе
Американдық психолог және академик Джон Кертис Гоуэн (21 мамыр 1912 – 2 желтоқсан 1986) – балалар мен дарынды жандардың шығармашылық қабілеттерін, Э. Пол Торранспен бірге зерттеген психолог.
John Curtis Gowan (May 21, 1912 – December 2, 1986) was a psychologist who studied, along with E. Paul Torrance, the development of creative capabilities in children and gifted populations.
Өмір
Джон Кертис Гоуэн 1912 жылғы 21 мамырда Бостон қаласында дүниеге келген. 1929 жылы Массачусетс штатының Брэйнтри қаласындағы Тайер академиясын бітірген Джон Гоуэн төрт жылдан кейін Гарвард университетіне түсіп, бакалавр дәрежесін алған кезде 17 жаста болды. Одан кейін математика бойынша магистр дәрежесін алды, сосын Индиана штатының Калвер қаласына көшіп, 1941 жылдан 1952 жылға дейін Калвер әскери академиясында кеңесші және математика пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. UCLA-дан докторлық диссертациясын қорғап, Калифорния мемлекеттік университетінің Нортридж қаласындағы филиалының құрылтайшы профессорларының қатарына енді, онда 1953 жылдан 1975 жылға дейін білім беру психологиясынан сабақ берді, содан кейін зейнеткерлікке шықты. 1957 жылы кеңестік "Спутник" ғарыш аппаратының ұшырылып, ғарыш кеңістігінде басымдыққа ие болғаннан кейін доктор Гоуэн дарынды балаларға қызығушылық таныта бастады. Келесі жылы ол "Дарынды балалардың ұлттық қауымдастығын" құрды. 1975 жылдан 1979 жылға дейін осы ұйымның атқарушы директоры және президенті болды, ал жылдар бойы дарынды балалар, мұғалімдерді бағалау, балалардың дамуы және шығармашылыққа қатысты 100-ден астам мақала мен он төрт кітап жазды. Нортридж қаласында жұмыс істеген кезінде кампус кеңесшілерін даярлау бағдарламасын жасады, 1973 жылы үздік профессор атанды, сондай-ақ Сингапур университетінде, Жаңа Зеландиядағы Крайстчерч қаласындағы Кентербери университетінде, Гавайи университетінде және Коннектикут штатының колледжінде кеңесші, зерттеуші, Фулбрайт бағдарламасының лекторы және қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол Америка психологиялық қауымдастығының мүшесі және Шығармашылық білім беру қорының әріптесі болды. Білім беру психологиясы саласындағы жұмысынан, әсіресе дарынды балаларға қатысты зерттеулерінен бөлек, ол адамның шығармашылығымен байланысты психикалық (немесе психоделикалық) құбылыстарға да қызығушылық танытты. Осы саладағы еңбектері Альдус Хаксли мен Карл Юнгтың еңбектерінен шабыт алды. Шығармашылық және дарынды балалар саласындағы жұмысының нәтижесінде доктор Гоуэн Жан Пиаже мен Эрик Эриксонның еңбектеріне негізделген, бірақ мансап және отбасы құру сияқты ересектердің қалыпты жетістіктерінен асып, ерекше дамудың пайда болуы мен тұрақтанып, сананың мистикалық күйлеріне жететін ақыл-ой дамуының моделін жасады. Ол өзінің "Транс, өнер және шығармашылық" (1975) атты классикалық еңбегінде барлық қол жетімді саналық күйлерді және олардың рухани және эстетикалық көріністерін сипаттады. Сонымен қатар, ол Абрахам Маслоу анықтағандай, өзін-өзі іске асыруға арналған тестті, "Нортридж даму шкаласы" деп атады. Доктор Гоуэн 1986 жылғы 2 желтоқсанда дүние салды. Оның бірінші некесінен туған егіз балалары – Нью-Йорк штатының Олбэни қаласында тұратын Джон Гоуэн-младший және Аляска штатының Анкоридж қаласында тұратын Энн Гоуэн-Карри, жеті немересі және екінші әйелі Джейн Томпсон Гоуэн оны сағынды. Оның құдасы Камерон Скотт Мэтисон оның естелік жиынында ән шырқады, онда оның достары мен әріптестері қатысты.
Шығармалары
Доктор Гован 100-ден астам мақаланың және он төрт кітаптың авторы немесе авторларының бірі болды, оның ішінде:
Шығармашылық және оның білім беруге қатыстылығы 1967 ж. Ең қабілеттілерді оқыту 1971 ж. Ерекше балаларды бағдарлау 1972 ж. Шығармашылық тұлғаның дамуы 1972 ж. Психоделикалық тұлғаның дамуы 1974 ж. Транс, өнер және шығармашылық 1975 ж. Күшейіп келе жатқан тәртіп амалдары 1980 ж. Шығармашылық: оның білім беруге қатыстылығы, 2-басылым 1981 ж. Даңққа оранып 1982 ж.