Кіріспе

Статистикада Фано факторы, вариация коэффициенті сияқты, санау процесінің дисперсиясын өлшеуге арналған шама. Ол бастапқыда ион детекторларындағы Фано шуын өлшеу үшін қолданылған. Ол итальян-американдық физик Уго Фаноның құрметіне аталған. Белгілі бір уақыттан кейінгі Фано факторы келесідей анықталады:

мұндағы – стандартты ауытқу, ал – белгілі бір уақыттан кейін санау процесінің оқиғаларының орташа саны. Фано факторы шу-сигнал қатынасының бір түрі ретінде қарастырылуы мүмкін; ол бірнеше кездейсоқ оқиғадан кейін күту уақыты кездейсоқ айнымалысын қаншалықты сенімді бағалауға болатынының өлшемі. Пуассон санау процесі үшін санаудағы дисперсия орташа санауға тең, сондықтан .

Интерпретация

Санның таралуы ретінде қарастырылғанда, Фано коэффициенті шамамен шыңның еніне сәйкес келеді. Сондықтан Фано коэффициенті көбінесе жатсымаған процестің болжамсыздығы ретінде түсіндіріледі.

Мысал: Тұрақты кездейсоқ айнымалы

Ұсталу уақыттары тұрақты болғанда, сонда егер онда жаңарту процесін өте болжамды деп түсіндіреміз.

Мысал: Poisson санау процесі

Кез келген уақыт аралығында оқиғаның болу ықтималдығы барлық уақытқа бірдей болса, онда тоқтау уақыттары экспоненциалды таралымға ие болуы керек, нәтижесінде Пуассон санау процесі пайда болады, он үшін .

Нейробиологиялық зерттеулер

Фано факторы нейробиологияда нейрондық импульстардың өзгергіштігін сипаттау үшін қолданылады. Бұл контексте, оқиғалар – нейрондық импульстар, ал ұстау уақыты – Inter Spike Intervals (ISI). Көбінесе Фано факторының лимит анықтамасы қолданылады, ол үшін:

мұндағы – ISI-нің вариациялық коэффициенті. Кейбір нейрондардың ISI үлестірімдері әртүрлі екені анықталды, яғни санау процесі енді жаңару процесі емес. Оның орнына, Марков жаңару процесі қолданылады. Егерде тең ауысу ықтималдығына ие екі Марков күйі болса, онда жоғарыдағы лимит қайтадан жақындайды:

мұндағы – сәйкес күйдің ISI-нің орташа мәнін көрсетеді. Көптеген зерттеулер тұрақты Фано факторын қарастырса да, соңғы жұмыстар тұрақты емес Фано факторына ие нейрондарды зерттейді. Бұл жағдайда, тұрақты емес Фано факторларына негізгі Пуассон процесінің жылдамдығына шу мен сызықтық емес элементтерді қосу арқылы қол жеткізуге болады.