Кіріспе

NZR WB класы — Жаңа Зеландияда пайдаланылған танк локомотивтерінің класы. 1898 жылы Балдуин локомотивтер зауытында салынған, осы кластың он екі локомотиві 1899 жылдың алғашқы бес айында қызметке кірісті. 1935 жылдың соңына дейін сегізі қолдан алынып, ал қалған төртеуі 1950 жылдардың ортасына дейін жаңа қазандықтармен жұмыс істеді.

Тарих

1890 жылдардың соңында Жаңа Зеландияның ұлттық теміржол желісі қарқынды түрде кеңейіп, қолданыстағы бағыттардағы қызметтерге деген сұраныс артты. Дегенмен, локомотивтер паркі бұл сұранысты қанағаттандыруға жеткіліксіз болды, бұл себебі ұзақ дағдарыс тудырған экономикалық қиындықтарға байланысты еді. Жаңа Зеландия теміржол департаменті (NZR) WA классындағы локомотивтерді өз шеберханаларында жасаған, бірақ одан да көп локомотивтер қажет болғандықтан, шетелде іздеуге кірісті. Англиядағы жоғары бағалар мен жұмысшылардың ереуілдеріне байланысты 1898 жылы Пенсильвания штатындағы Болдуин локомотив зауытына WA класына ұқсас техникалық талаптарға сай он екі локомотив жасау туралы тапсырыс берілді. Локомотивтер жылдам жеткізіліп, 1899 жылдың қаңтар және мамыр айлары аралығында пайдалануға берілді. Алғашқыда WA класына жатқызылған, олар 1900-01 жылдары Жаңа Зеландияда бұрыннан жасалған локомотивтермен шатасуды болдырмау үшін WB класына қайта жіктелді.

Операция

Бастапқыда көпшілігі Вангануидің Шығыс қаласындағы депода орналасқан, бірақ екеуі Веллингтон мен Вестпортқа, ал біреуі Вангарейге жіберілді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін олар Вестпорт пен Вангарей арасында тең бөлінді. Алғашқы жылдары WB локомотивтері Вангануидегі негізгі базасынан барлық типтегі пойыздарды – атақты New Plymouth Mail жолаушылар экспресін, Нейпирге және Вайрарапа арқылы жүк пойыздарын, сондай-ақ Вангануиден Хауэра мен Палмерстон-Нортқа жолаушылар мен жүк тасымалдайтын жергілікті аралас пойыздарды жүргізді. Бірнеше жыл өткен соң, күштірек локомотивтер WB класын осы қызметтердің көпшілігінен ығыстырды, және олар Вестпорт пен Вангарейдегі өзге локомотивтерге қосылды. Оқшауланған Вестпорт учаскесіндегі басты жүк – теміржол арқылы қызмет көрсететін ішкі шахталардан тасылатын көмір болды, және WB локомотивтері бұл бағытта ондаған жылдар бойы жұмыс істеді, 1950 жылдары WW класымен ауыстырылғанға дейін. Қызмет істеген жылдары WB класы Вестпорттан таралатын желілерде жұмыс істеуге өте қолайлы деп есептелді, сондықтан төртеуі 1920 жылдардың ортасында күрделі жөндеуден өтіп, қызмет ету мерзімін ұзарту үшін жаңа қазандықтар алды.

Қайтарып алу

WB класының локомотивтерінің алғашқы тоқтатылуы 1920 жылдардың соңында болды, 1928 жылдың наурыз айында Уаңгарейдегі WB 301 локомотиві қызметтен шығарылғанда. 1932 жылдың соңына қарай Уаңгарейде орналасқан барлық алты WB локомотиві тоқтатылды – 290, 293, 295, 296, 297 және 301. Вестпортта жаңа қазандық алмаған екеуі де шамамен бір уақытта қызметтен шығарылды: WB 291 1931 жылдың желтоқсанында жұмысын тоқтатты, ал WB 294 1935 жылдың мамырында одан кейін тоқтатылды. 1943 жылы Вестпорт бөлімі ұлттық желіге қосылғанға дейін қалған төртеуінің жұмысы тұрақты болды; 1929-30 жылдары Вестпортқа жоғары кластағы WW локомотивтері енгізілгенімен, Stillwater – Westport желісі ашылғанға дейін олар WB локомотивтерін ауыстыруға жеткілікті мөлшерде келмеді. 1940 жылдары WB локомотивтерінің жұмысы айтарлықтай азайды, ал 1955 жылға қарай олар Вестпорттың локомотив депосындағы маневрлік локомотивтерге айналды. 1955 жылдың екінші жартысында WB 298 және WB 300 тоқтатылды, ал келесі жылы соңғы екеуі, 292 және 299, қызметтен алынды, бірақ олар ресми түрде 1957 жылдың қаңтарында ғана тоқтатылды. WB 300 локомотиві Дунединге бөлшектеуге сүйретілді, бірақ бұл экономикалық тиімді болған жоқ, ал қалған үшеуі өзен жағалауларын бекіту және эрозияны тоқтату үшін екі Вестленд өзеніне тасталды. WB 298 Вестпортта бөлшектелді, ал оның қазандығы Грейммут қаласының жанындағы Омотодағы «локомотивтер зиратында» тасталды, ал 1958 жылы WB 292 Седдонвиллге апалып, Коал-Крикке құлатылды. 1960 жылдың 1 қаңтарында WB 299 оған қосылды.

Сақтау

Саутленд аймағындағы Орети өзенінен K 88 локомотивін құтқару сияқты өзен төсектерінен локомотивтерді қалпына келтіруге шабыттанған Балдуин Бу Трасты, Сэддонвилл маңындағы WB 292 және WB 299 локомотивтерін қалпына келтіру үшін құрылды. Седдонвилл мен Мокихинуи кеніші арасындағы Седдонвилл тармағы 1974 жылы жабылды, ал 1980 жылдардың соңына қарай табиғат ескі жол төсегін жауып тастады және екі локомотивтің жатқан жерінен бір шақырымдай қашықтықта жол болмады. Дегенмен, жоспар жасалып, 1989 жылдың ортасында локомотивтер сәтті құтқарылды. Балдуин Бу Трасты екі локомотивті де толық жұмыс жасайтын күйіне келтіруді көздеп отыр. 292 және 299 нөмірлі локомотивтер Римутака иінді темір жолы мұра қорының Maymorn депосында қалпына келтірілуде. WB 292, Балдуин No. 16172, 1898 жылғы. WB 299, Балдуин No. 16175, 1898 жылғы.