Кіріспе

Жаңа Зеландияның әскери тарихы – Жаңа Зеландия тарихының бірнеше ғасырды қамтитын бір саласы. Маорилер шамамен мың жыл бұрын алғаш қоныстанған кезде жер мен ресурстар мол болды, бірақ елдің көтере алатын халқының санына жақындағанда соғыстар бастауға түсті. Алғашқыда ағаш және тас қарулармен жүргізілген бұл соғыстар еуропалықтар келгенге дейін үзіліс-құбылыспен жалғасты, олар өздерімен бірге мылтық сияқты жаңа қарулар әкелді. Ұлыбританияның отарлауы 19 ғасырда Жаңа Зеландия соғыстарына әкелді, онда отарлаушылар мен британ әскерлері және олардың маори одақтастары басқа маорилермен және аздаған пакехалармен шайқасты. 20 ғасырдың бірінші жартысында Жаңа Зеландияның барлық ұлт өкілдері Бур соғысында және екі дүниежүзілік соғыста Ұлыбританиямен бірге күресті. 20 ғасырдың екінші жартысы мен осы ғасырда Жаңа Зеландия Қорғаныс күштері бірнеше қақтығыста АҚШ-қа шартты көмек көрсетті. Жаңа Зеландия көпжақты бейбітшілік операцияларына да белсенді қатысты.

Маори соғысы 1808 жылға дейінгі

Джеймс Белич "Халықтарды құру" еңбегінде 1280 жылы Маорилердің Жаңа Зеландияға келгеннен кейінгі бірнеше ғасырларда соғыстардың сирек болғанын айтады. Соңында, тайпалық топтар арасында халық санының өсуі, жер және табиғи ресурстар үшін бәсекелестік, сондай-ақ азық-түлік қорларын қорғау қажеттілігі сияқты нақты себептермен соғыстар басталды. 16-шы ғасырда Маорилердің бекінілген ауылдарының, немесе "па" деп аталатын жерлерінің дамуы, Маори тайпаларының құнды егістік алқаптарын қорғау жөніндегі алаңдаушылығының күшеюін көрсетеді, осы алқаптардағы па-лардың 98 пайызы орналасқан. Бірнеше әскери науқандар мәдени себептермен де жүргізілді, көбінесе мана және уту ұғымдарымен байланысты. Кейбір қақтығыстар тайпалық топтың өзінің немесе жеке тұлғаның манасын арттыру немесе қорлау, жарақаттану немесе шегініс жасауға жауап ретінде жазалау қажеттілігінен туындады. Соғысқа қатысушылар әдетте қолға-қол үшін арналған тас немесе ағаш қаруларын қолданды. Жауынгерлер көбінесе таиаха сияқты ұзын сабы бар таяқпен және пату сияқты қысқа таяқпен қаруланған. Жауынгерлер әдетте тек кильт пен tātua киген, бірақ кейде найзаның соққыларынан қорғану үшін плащ киген. Соғыстар көбінесе taua деп аталатын соғыс жасақтары арқылы жүргізілді, олардың саны шағын топтан бірнеше жүз адамға дейін жете алатын. Ірі соғыс жасақтары көбінесе вака-тауа, яғни соғыс жасағының каноэсімен саяхаттады. Соғысқа қатысушылар қарсылас тайпаларды жаңылыстырып, олардың сақшыларын жібіткізіп немесе оларды па-дан шығару үшін жиі түрлі алдамшылықтарға барысқан. Шайқастар көбінесе жаз айларында, тайпалар егін жинауды аяқтағаннан кейін өткен. Шайқастан кейін жеңімпаздар жеңілген елдің тұтқындарын құл қылып алған, бірақ кейде тұтқындар өлтіріліп, желінген. Жеңілген елдің тағдыры екі топтың жақындығына байланысты болды. Кейде жеңімпаздар жеңілген топтың әйелдеріне үйленген, ал тайпалар бірігіп кеткен. Мылтықтар пайда болғанға дейінгі ең ірі шайқас 1807 жылғы Хингакака шайқасы болды, онда бірнеше мың жауынгер қатысты. Чатем аралдарында 16-шы ғасырдан 19-шы ғасырға дейін соғыстар болған жоқ, өйткені аралда тұратын Мориори тұрақты бейбітшілікке қол жеткізе алды. Тұрақты бейбітшілік бірқатар қақтығыстардан кейін орнатылды, жергілікті басшы Нунуку таунхуу соғысты тоқтатуды және адам өлтіру мен жеке жеуге тұрақты тыйым салуды жариялады. Атауына қарамастан, мылтықтар тайпалық қатынастарды түбегейлі өзгертпеді, Анжела Балара сияқты тарихшылар мылтық соғыстары кезіндегі көптеген қақтығыстар, аздап қиратушылық сипатта болса да, бәрібір орын алған болар еді деп атап көрсетті. Картоптың Жаңа Зеландияға әкелінуі аймақтағы соғыстардың қалай жүргізілгеніне әлдеқайда үлкен әсер етті. Картоптың пайда болуы көбірек адамдардың соғысуға мүмкіндік берді, өйткені картопты жинау оңай болды және дәстүрлі егілген дақылдарға қарағанда гектарына көбірек азық-түлік берді. Азық-түлік қоймаларындағы артық өнімдер соғысқа қатысушыларға соғыс жүргізу үшін үлкен қашықтыққа сапар шегуге мүмкіндік берді. Еуропалық кемелер соғыс жасақтарының саяхаттау мүмкіндіктерін де кеңейтті. Нгапухи тайпалық қақтығыста мылтықтарды қолданған алғашқы Маори тайпасы болды. 1807-08 жылдары Моремонуи шайқасында дәстүрлі қару-жарақпен қаруланған Нгати Ватауа әскери тобы мылтықпен қаруланған Нгапухи әскери тобын сәтті басып алды. Олар жеңілгенімен, Нгапухи вожді, Хонги Хика, мылтықтың қаншалықты күшті екеніне көз жеткізіп, көбірек мылтық жинау үшін жұмыс істеді. 1818 жылы Хонги Байлық шығанағы бойындағы ауылдарға шабуыл жасау үшін жеткілікті мылтық жинады. Алайда 1820-ші жылдардың ортасына қарай, Нгапухидің үстемдігі әлсіре бастады, өйткені олардың осы ауқымды науқандарды жүргізу үшін инфрақұрылымы болмады және басқа тайпалар оқ-дәрі соғысына бейімделе бастады. Дегенмен, Нгапухидің мылтықтарды жинауы және олардың кейінгі әскери науқандары күш тепе-теңдігін өзгертіп, аймақта қару-жарақ жарысын тудырды, өйткені қауіп төндірген тайпалар өз мылтықтарын жинап, өз аумақтарын қорғау үшін өз науқандарын бастады. Вайкато Тайнуи 1820-1830 жылдар аралығында Хоук шығанағы мен Таранакидің айналасындағы тайпаларға қарсы бірнеше науқандарды бастады, олардың аумағын солтүстік шабуылдан сәтті қорғады және Вайкатодан Нгати Тоа, Нгати Мару және көптеген Нгати Раукаваны қуып шығарды. Нгати Тоа және олардың одақтастары 1821 жылы Вайкато жағалауынан қуылғаннан кейін бірнеше науқанға кірісті. Те Раупараха бастаған Нгати Тоа Капитати жағалауына көшіп барды, бұл аймақ еуропалық саудаға жақын болғандықтан тартымды деп есептелді, және Муаупокодан Капитати аралын басып алды. Аймақтың тартымдылығы бірнеше шайқастарға әкелді, нәтижесінде 1824 жылы Вайоруа шайқасы болды, онда Нгати Тоа жеңіске жетті. Өзінің саудалық күшін кеңейткісі келген Те Раупараха Оңтүстік Аралдың тайпаларына және Чатем аралдарына қарсы бірнеше науқандарды бастады. Чатем аралдарына жасалған науқандар Мориори геноцидіне әкелді, онда 2000-ға жуық адам 1862 жылы 101 адамға дейін азайтылды. Бұл қақтығыстар 1830-шы жылдары басталды, өйткені тайпалық экономикалар 1820-ші жылдардағы ірі науқандарды қолдауға шамасы келмеді. Көптеген тайпалар да жақсы қаруланған, сондықтан жылдам және шешуші шайқастар мүмкін болмады. Қақтығыс кезінде 18 000-нан 20 000-ға дейін азаматтар мен жауынгерлер қаза болды деп есептеледі.

Уайрау Аффрей (1843)

Уайрау қақтығысы – Нельсон және Жаңа Зеландия компаниясымен Нгати Тоа тайпасы мен британдық қоныс аударушылар арасындағы ерте кездесу болды. 1839 жылы компания сатып алған жерлерге кірмеген аймақтардағы жерді зерттеуді тоқтату туралы Нгати Тоаның талаптарын компания орындаудан бас тартқаннан кейін, Те Раупараха сол аймаққа көшіп, жер зерттеушілердің тұрақтарын өртеп жіберді. Бұл мүмкіндікті пайдаланған Нельсон қоныс аударушылары Те Раупараха мен Те Рангихаеатаның өрт қойғаны үшін тұтқындалуын бұйрықтап, екеуін ұстау үшін қарулы топты жіберді. 1843 жылдың 17 маусымында қарулы топ Нгати Тоа тобына жетті. Екі тарап арасындағы шиеленіс тоғыз қоныс аударушы мен екі маоридің қаза болуына әкелген қақтығысқа ұласты. Дүрбелеңді шегіну кезінде тағы төрт қоныс аударушы қаза тапты, ал қалған тоғызы қолға түсіп, кейін жазаланды.

Жаңа Зеландия соғыстары (18451872)

Жаңа Зеландия соғыстары – 1845 жылдан 1872 жылға дейінгі кезеңде болған бірнеше қақтығыстар. Бұл қақтығыстарға бірқатар iwi Māori және үкіметтік күштер қатысты, соңғылары британдық және отаршыл әскерлер мен олардың Māori одақтастарынан құралды. «Жаңа Зеландия соғыстары» термині – бұл қақтығыстар сериясының ең көп таралған атауы, ол 1920 жылдың басынан бері қолданылып келеді. «Жер соғыстары» – бұл қақтығыстар сериясы үшін тағы бір танымал термин, себебі осы соғыстардың себептерінің бірі жер даулары болды. 1960 жылдардың соңынан бері қолданылатын басқа терминдерге англо-маори соғыстары, Жаңа Зеландия азамат соғыстары және тәуелсіздік соғыстары жатады. Māori тілінде бұл қақтығыстың атаулары – Ngā pakanga o Aotearoa («Жаңа Зеландия соғыстары») және Te riri Pākehā («ақтардың ашуы»). Британдық әскерлердің көп бөлігі 1866 және 1867 жылдары Жаңа Зеландиядан кетіп қалды, бірақ соңғы британдық полк 1870 жылға дейін елді тастамады. 1864 жылдан 1872 жылға дейін отаршыл күштер мен олардың Māori одақтастары, Māori пайғамбарлық көшбасшыларының ізбасарларымен шайқасты. Жаңа Зеландия соғыстарында 500-ден астам британдық және отаршыл әскері, сондай-ақ шамамен 250 kūpapa қаза тапқан деп есептеледі. Ал қарсы жақта шамамен 2000 адамның қаза болғаны хабарланады. Колониялық үкіметке қарсы күрескен Māori халқы көп мөлшерде жерін жоғалтты, олардың шамамен жартысы Корольдікке тәркіленді. Жерді тәркілеу үшін өтемақы төлеу 1990 жылдары ғана басталды.

Флагстафф соғысы (1845-1846)

Жаңа Зеландия соғыстарының алғашқы қақтығысы Хон Хеке бастаған Нгапухи және отаршылдық күштер, сондай-ақ Тамати Вака Нене бастаған Нгапухи арасындағы қақтығысқа дейін басталды. Қақтыстың себептерінің қатарында Жаңа Зеландияның астанасын Оклендке көшіру және Корольдің өкілеттіктерін асырып кеткені туралы Нгапухитің экономикалық алаңдаушылықтары болды. Хеке және оның жақтастары осыны көрсету үшін Корорарекадағы тудың тіреуін қиратты. Алайда, Вака Нене бастаған Нгапухинің басқа хапулары британдықтардың жағына шықты. 1845 жылғы наурыз айында Хеке Корорарекадағы британдық күштеріне шабуыл жасады, нәтижесінде пакеха тұрғындары елді мекеннен эвакуацияланды. Корорарекадан кейін британдық әскерлер колониядағы өзінің қатысуын күшейтіп, 58-ші (Рутландшир) жаяу әскер полкін жіберді және Оклендте ерікті жасақ құрды. Сәуір айында британдық әскерлер мен еріктілер Оклендтен британдық егемендікті қайта орнату үшін аттанды. Корорарекаға жеткеннен кейін британдық кемелер маорилердің жақын маңайдағы елді мекендерін бомбалады. Британдықтар мен Хеке жақтастары арасындағы алғашқы ірі шайқас – Пукетуту шайқасы, онда британдық күштер Хеке бекінісін басып алуға сәттілік таба алмады. Хеке шайқастан кейін Те Ауахуға шегінді, британдықтармен одақтасқан Нгапухи күштерін падан ығыстыруға тырысты, бірақ сәтті болмады. Шілдеде 600-нан астам британдық әскер Охаэавай маңындағы паға шабуыл жасады, бірақ кейін шегінді. 1846 жылғы қаңтарда британдық күштер Руапекапекадағы жаңа маори бекінісін бомбалады. Шабуылдан кейін Хеке Вака Ненемен бейбіт келісімге келісіп, қақтығысты аяқтады. Веллингтонға тауа жақындап келе жатқанын естіген Грей Ухангуиде әскери жағдайды жариялады және Те Ати Аваны оларды тоқтатуға шақырды, олар келісті. Содан кейін Грей Хатт аңғарындағы шабуылдарға жауапты деп санайтын Те Раупараханы тұтқындауға кірісті. Тамыз айында Нгати Тоа, Нгати Тама, Нгати Рангатахи және олардың одақтастары Пауатахануиге қарай шегінді, бірақ оларды британдық әскерлер мен олардың маори одақтастары Батл-Хилл шайқасында қуып жетеді. Британдықтар қуғын-сүргінін аяқтағаннан кейін Нгати Тоа, Нгати Тама, Нгати Рангатахи ақырында Порутаухаоға жетті. Осыған ұқсас жағдай Нью-Плимуттан оңтүстік-батысқа қарай орын алды, онда британдықтар қорған салды, ал Нгати Руануи және олардың жақтастары қорғанға қарап тұрған па салды. Британдық күштер ақырында Уайрека шайқасында паны басып алды, бірақ кейбір тарихшылар па қорғаушылары тастап кеткенін мәлімдейді. Британдықтар 1860 жылғы маусым айында Пукетакуэре па-да Те Ати Ава күштеріне шабуыл жасады, бірақ кейін ауыр шығынға ұшырағаннан кейін Вайтараға шегінді. 12 шілдеде британдық күштер шекарадан өтіп, Маори патшалығының жеріне кірді және көп ұзамай Вайкато өзені бойымен ілгеріледі. Алайда, маорилер британдық майдан шебінің артынан және Камеронтаун сияқты алдыңғы қоймаларға шабуыл жасады, бұл британдықтардың ілгерілеуін баяулатты. Уаикато маорилері бастапқыда Меремередегі паға шегінді, бірақ кейін британдықтар өзеннің арғы жағына түскеннен кейін оны тастап кетті. Британдықтар Нгаруавахияны басып алды, бұл Кингтианга күштеріне Патерангиді ортаға салып бекіністер салуға түрткі болды. Өзінің күштері бекіністі тек көп шығынмен ғана ала алатынын түсінген британдық командирі генерал-лейтенант Дункан Камерон, оның орнына қорғаныстың оңтүстік қанатын айналып өтіп, Рангиаовиа сияқты азық-түлік өндіретін ауылдарға жетуді жөн көрді. Британдықтарға достық қарым-қатынаста болған жергілікті маорилердің басшылығымен күш 1864 жылғы ақпан айында Рангиаовиаға шабуыл жасады, бұл Патерангидегі қорғаушыларды шегінуге және британдықтарға қарсылықсыз паны басып алуға мүмкіндік берді. Кингтианга күштері Хайрини жотасының бойында қорғаныс желілерін қалпына келтіруге тырысты, бірақ британдықтар әскерлерін ауданға жеткізіп, оларды одан әрі шегінуге мәжбүр етті.

Таранакидегі және Шығыс жағалаудағы науқандар (1864-1866)

1860-шы жылдардың ортасына таман, Пай Марире сияқты бірнеше маори пайғамбарлық қозғалыстары пайда болды және олардың ізбасарларына еуропалықтарды елден қууға жаңа күш берді. Бұл жаңа діни ағымдар алғаш рет Таранаки аймағында күш алды. 1864 жылдың сәуір айында Пай Марире жақтастары британдықтардың шағын тобына шабуыл жасады. 1864 жылдың мамыр айында Пай Марире жасағы Ухангуи ауылдарына шабуылға шықты, бірақ Мутоа аралында Ухангуи маорилері оларды тоқтатып қалды. 1868 жылдың қарашасында Титоковарудың әскерлері Мотуроада Те Кипа Те Рангихивинуи басшылығымен тәж әскерлері мен маорилердің шабуылын тойтарды. Шайқастан кейін Титоковару Нукумаруға жақын жердегі паға көшіп, үлкен жер бекіністерін салуға кірісті. Қарулы жасақ 1869 жылдың ақпанында паға шабуылға дайындалды, бірақ ол тасталып кеткенін анықтады. Па, оның қорғаушылары арасындағы үлкен келіспеушіліктерден кейін тасталды, нәтижесінде Титоковарудың жорығын аяқтау үшін шегіну туралы шешім қабылданды. Те Кутидің қалған күштері Те Уревераға қашып кетті, ал олардың артынан маори және Қарулы жасақ бөлімдері ерді. Көптеген шайқастар мен шабуылдарға қарамастан, Те Кути бірнеше ай бойы қуғыншыларынан қашып құтыла алды. Те Кути ақырында Те Поререде бекініс салды. 1869 жылдың 4 қазанында Қарулы жасақ және одақтас маорилер Те Порере шайқасында бекініске шабуыл жасады. Те Кути жеңілді, бірақ тағы да қуғыншыларынан қашып құтылды. Алайда Те Кутидің ізбасарлары енді тұрақты позицияны қорғай алмады, сондықтан олар қуғыншыларынан озып кетуге шешім қабылдады. Те Кути 1871 жылдың 1 қыркүйегінде Те Хапуада және 1872 жылдың 4 ақпанында Мангаонеде тәж әскерлерімен шайқасты. Бірақ 1872 жылға қарай Те Кутидің күштері азайып қалды. Те Кути ақырында маори патшасының Токангамуту бекінісіне синып, жорығын аяқтады. Халық соғысқа ынтамен жауап берді және еріктілерді шақыруға қолдау көрсетті, соғысқа қарсылық минималды болды. Премьер-министр Ричард Седдонның Жаңа Зеландияның Оңтүстік Африкадағы алғашқы отарлық контингенті болу мақсаты 23 қарашада Кейптаунға алғашқы Жаңа Зеландия контингенті келген кезде орындалды. Келгеннен кейін Жаңа Зеландияның бірінші контингенті генерал-майор Джон Френчтің атты әскер дивизиясына қосылды. Жаңа Зеландия сарбазының алғашқы маңызды қатысуы және қазасы 18 желтоқсанда Жасфонтейнде болды. 1900 жылдың қаңтарында британдық-жаңа зеландиялық жасақ Слингерсфонтейн фермасына жасалған буерлердің шабуылын тойтарды. Бірінші контингент француз дивизиясымен бірге қызметін жалғастырып, 15 ақпанда қоршаудағы Кимберли қаласын босатып алды. Британдықтардың әскері алға жылжуын жалғастырды, ал Оранж еркін мемлекетінің астанасы Блумфонтейн наурыз айына дейін басып алынды. Трансваал 25 қазанда Паардеберг шайқасынан кейін британдықтарға қосылды. Паардебергте Жаңа Зеландияның екінші және үшінші контингенттері генерал-майор Артур Пейджеттің басшылығымен британдық күштерге көмектесті. Бұл операцияларға Жаңа Зеландияның алтыншы және жетінші контингенттері де қатысты. Жаңа Зеландия әйелдері де соғысты қаржыландыруда маңызды рөл атқарды, үкіметтік қаржыландыру шектеулеріне байланысты қыздар мен әйелдердің хаки корпусы сияқты қайырымдылық шараларын ұйымдастырды. Соғыс Жаңа Зеландияның әскери институттарында маңызды өзгерістерге әкелді, 1901 жылы еріктілерге жазылу 17 000 адамға жетті. Кадеттік жүйе де 1902 жылы Білім министрлігіне біріктірілді, ал әскери жаттығулар бірнеше жылдан кейін міндетті болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс (1914-1918 жж.)

1914 жылғы 4 тамызда Ұлыбритания империясы, оның ішінде Жаңа Зеландия да, Антанта державаларының құрамында Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Империяның доминионы ретінде, Жаңа Зеландия үкіметі елдің соғысқа қатысуын және империяның соғыс күшін қамтамасыз етуді бақылауда ұстады. Генерал-майор Александр Годли НЗЭФ-тің бас қолбасшысы болды. Генерал-майор Альфред Уильям Робин соғыс кезеңінде Жаңа Зеландиядағы әскери күштерге командир ретінде басшылық етті және Жаңа Зеландия әскери күштеріне үздіксіз күшейту мен қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарды. Соғыс барысында Жаңа Зеландияның әскери күштерінен теңізшілер мен медбикелердің барлығы 103 000 адамды құрады, ал елдің халқы бір миллионнан астам болды. Әскери жастағы ер адамдардың шамамен 42 пайызы НЗЭФ қатарында қызмет етті. Шетелге жіберілген 32 000-ға жуық сарбаз міндетті түрде қызмет етті, өйткені Жаңа Зеландия 1916 жылы әскери міндеттілікті енгізді. Жаңа Зеландияның әскери күштерімен қатар, Жаңа Зеландиялықтар британдық және австралиялық әскери бөлімдерде де қызмет етті. Шамамен 700 Жаңа Зеландиялық британдық Корольдік әуе корпусында, ал тағы 500-і Корольдік теңіз күштерінде қызмет етті. Көптеген шайқастар Жаңа Зеландиядан тыс жерлерде болғанымен, неміс сауда кемесі Жаңа Зеландия суларына теңіз миналарын орналастырды, нәтижесінде екі кеме суға батып, 26 Жаңа Зеландиялық қаза тапты. Галлиполи шайқасы соғыстан бері Жаңа Зеландияның әскери мәдениетіне зор әсер етті. ANZAC Cove-тегі қону күні Жаңа Зеландияда елдің соғыста қаза тапқандарының құрметіне Anzac Day мемлекеттік мерекесі ретінде тойланады. Австралия және Жаңа Зеландия сарбаздарының батырлығын көрсететін Анзак аңызы да Галлиполиде қалыптасты. Галлиполиден кейін бірнеше Жаңа Зеландия бөлімдері Османлы империясына қарсы операцияларды жалғастырды. Галлиполиден эвакуацияланғаннан кейін Жаңа Зеландияның атты әскер бригадасы Австралияның атты бөлімдерімен бірігіп, ANZAC атты дивизиясын құрды және Синай және Палестина шайқасына қатысты. Синай және Палестина шайқасында 543 Жаңа Зеландиялық қаза тапты. Жаңа Зеландия теңіз күштеріне қарасты крейсер де Қызыл теңізге жөнелтілді. 1917 жылы Жаңа Зеландиядан келген бөлімдер бірнеше шайқастарда қолдау көрсетті, оның ішінде сәуір айындағы Аррас шайқасында Жаңа Зеландияның туннель салу компаниясы және маусым айындағы Мессин шайқасында Жаңа Зеландия дивизиясы. Қыркүйек айының соңында Жаңа Зеландия күштері Империя күштеріне Үшінші Ипр шайқасында көмектесті және қазан айында екі ірі шабуылға қатысты: Бродсайнде шайқасы және Пассшендейлдің бірінші шайқасы. Біріншісі Жаңа Зеландия күштері үшін салыстырмалы түрде сәтті болды, ал екінші шайқас Жаңа Зеландия күштері шеккен ең көп шығынға әкелді. 4 қарашада, одақтастардың жүз күндік шабуылы кезінде Жаңа Зеландия дивизиясы лейтенант Лесли Сесил Ллойд Аверилл басқаруымен шабуыл жасап, Ле Кеснони басып алды. Бұл күн дивизия үшін фронттағы ең табысты күн болды, олар шығысқа қарай жылжып, 2 000 неміс сарбазын және 60 далалық зеңбіректі тұтқынға алды. 1918 жылғы 11 қарашадағы қарулы келісімге қол қойылғаннан кейін Жаңа Зеландия дивизиясы 1919 жылдың сәуіріне дейін Германияның Рейнланд аймағын басып алуға қатысты. NZEF әскерлерін Ұлыбританиядан Жаңа Зеландияға қайтару процесі 1920 жылдың наурызына дейін аяқталмады.

Екінші дүниежүзілік соғыс (19391945)

1939 жылдың қыркүйегінде Жаңа Зеландия үкіметі Германияға қарсы соғыс жариялады, ол 3 қыркүйекте Ұлыбритания соғыс жариялаған сәттен бастап кері күшке енгізілді. Жаулық 1945 жылдың тамызына дейін, Жапония капитуляциялағанға дейін жалғасты. Дегенмен, Жапониядағы Британдық Достастық оккупациялық күштерінің құрамында бірнеше Жаңа Зеландиялық бөлімшелер 1948 жылға дейін қызмет етті. Соғыс кезінде шамамен 140 000 жаңа зеландиялық әскери қызметке алынып, қақтығыстарда 11 928 жаңа зеландиялық қаза тапты. Шамамен 104 000 жаңа зеландиялық 2-ші Жаңа Зеландия экспедициялық корпусының (2NZEF) құрамында, ал қалғаны басқа Жаңа Зеландия немесе Ұлыбритания әскери қызметтерінде қызмет етті. "Ахилл" кемесі соғыс басталғанда Оңтүстік Америка суларына аттанды. 1939 жылдың желтоқсан айында "Ахилл" Плата өзені шайқасында неміс шағын крейсері "Адмирал Граф Шпее"ді жоюға көмектесті. Оңтүстік Тынық мұхитында неміс сауда кемелерінің болуы Жаңа Зеландияның сауда кемелерінің батып кетуіне және соғыс кезінде жергілікті сулардағы жау миналарын тазалаған Жаңа Зеландия теңізшілерінің зардап шегуіне әкелді.

Жерорта теңізі мен Таяу Шығыс театры

2NZEF құрамына генерал-майор Бернард Фрейберг кірді. 1940 жылғы қаңтарда 2NZEF-тің жаттығу эшелондары Мысырға қарай аттанды. 1941 жылдың қалған бөлігінен 1943 жылға дейін 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы Солтүстік Африка кампаниясы барысында британдық 8-ші армияның Ось күштеріне қарсы операцияларына қатысты. 1941 жылғы қарашада Тобрукты қоршаудан босату мақсатында "Crusader" операциясына қатысты. 1942 жылғы ақпаннан маусымға дейін дивизия жақында басып алынған Виши Франциясының аумағы – Сирияда орналасты. Солтүстік Африкада Ось күштерінің қарсы шабуылынан кейін дивизия Мысырға қайтарылды және 1942 жылғы шілдеде Эль-Аламейннің бірінші шайқасында, ал қазан-қарашада Эль-Аламейннің екінші шайқасында Ось күштерінің ілгерілеуін тоқтатуға көмектесті. Эль-Аламейнде Ось күштерінің жеңілісінен кейін одақтас күштер оларды Солтүстік Африка арқылы Туниске дейін қуды, онда Ось күштері 1943 жылғы мамырда капитуляциялады. Барлығы Солтүстік Африка кампаниясында 2989 жаңа зеландиялық қаза тапты, 7000-нан астам адам жарақат алды және 4041 адам тұтқынға алынды. 1943 жылғы қазан айында 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы Италияға жөнелтіліп, Италия кампаниясы кезінде бірнеше шайқастарға қатысты, соның ішінде 1944 жылғы Монте-Кассино шайқасы және 1945 жылғы "Grapeshot" операциясы. Италиядағы кампанияда Жаңа Зеландияның 2003 сарбазы қаза тапты. Жапондықтардың Жаңа Зеландияны басып алу жоспары болмаса да, олар елді одақтас күштерден оқшаулауды көздеді. Алайда, бұл жоспарлар 1942 жылдың ортасында Корал теңізі мен Мидуэй шайқастарындағы АҚШ-тың теңіз күштерінің жеңісінен кейін күйреп қалды. Осы жеңістердің нәтижесінде Жапонияның Жаңа Зеландия суларына жасаған шабуылдары зардап келтірмеген суасты қайықтарымен шектелді. Жаңа Зеландия Гуадалканал кампаниясы кезінде американдықтардың қарсы шабуылын қолдады және әскери күштерін Оңтүстік Тынық мұхиты аймағының қолбасшылығына берді. Жаңа Зеландияның әскери күштері Соломон аралдарындағы операцияларға да қатысты. Жаңа Зеландия Корольдік теңіз күштері (RNZN) крейсерлерді, соның ішінде "Achilles" кемесін Соломон аралдарына бірінен соң бірі жөнелтті, бірақ екеуі де жаудың шабуылынан зақымдалды. 1945 жылға қарай Соломон аралдарында Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің (RNZAF) 8000 авиаторы қызмет етті. Жаңа Зеландияның 3-ші дивизиясы Соломон аралдарына жөнелтілді, бірақ Жаңа Зеландиядағы адам күшінің жетіспеуі дивизияның 1944 жылы кері қайтарылуына және таратылуына әкелді. Жаңа Зеландия осы кезеңде Батыс блогын көбінесе қолдады. Жаңа Зеландияның SEATO-ға қатысуы, сондай-ақ таңдалған қақтығыстар Жаңа Зеландияның "алға қарай қорғаныс" стратегиясының бөлігі болды, мақсаты Малайзия және Сингапур сияқты жаңадан тәуелсіз елдерде коммунизмнің таралуын тоқтату арқылы Шығыс блогының қаупін күйрету болды. Осы міндеттемелерді қолдау үшін 1949 жылы міндетті әскери қызмет қайта енгізілді, бұл шешімді халықтың басым көпшілігі қолдаған референдумнан кейін қабылданды.

Корея соғысы (1950-1953 жж.)

Жаңа Зеландия Корея соғысы басталған кезде Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің жауынгерлік көмек шақыруына жауап берген алғашқы елдердің бірі болды. Жаңа Зеландия Корольдік теңіз күштерінің екі фрегаты Жапонияға жіберілді және кейіннен 1950 жылдың қыркүйегінде Инчон шайқасына қатысты. 1951 жылдың қаңтар айында «Кайфорс» деп аталған Жаңа Зеландия сарбаздары британдық Ұлттар Достастығы күштерінің құрамында Кореяға келді. «Кайфорс» 16-шы далалық артиллериялық полкі, Жаңа Зеландия Корольдік артиллериясы және кішігірім қосымша бөлімшелерден тұрды. 1951 жылдың сәуірінде Капьон шайқасында 27-ші британдық Ұлттар Достастығы бригадасы қытай дивизиясына қарсы сәтті қорғаныс шайқасын жүргізді, ал Жаңа Зеландия артиллериясы одақтас күштерге маңызды артиллериялық қолдау көрсетті. 1952 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы мен қытай күштері арасындағы соғыс тұйыққа тірелді. Осы уақыттан бастап соғыстың соңына дейін Жаңа Зеландия артиллериясы негізінен жаяу әскерінің қарауылдарын қолдады, сондай-ақ қорғаныс және тұрақты атыс жүргізді. Жаңа Зеландия теңізшілері де Кореяның батыс жағалауын патрульдеуді жалғастырды, және соғыс аяқталғанға дейін алты Жаңа Зеландия фрегаты осы аймақта қызмет етті. 1953 жылдың 27 шілдесінде Кореядағы әскери қақтығыстарды тоқтату туралы келісімге қол қойылды, бірақ ешқандай бейбіт келісімге қол қойылған жоқ. Осының салдарынан, БҰҰ әскери күштеріне Жаңа Зеландияның әскери үлесі Қиыр Шығыс флотына қосылған бір фрегатқа дейін азайтылды. 1957 жылдың шілдесінде «Кайфорс» Кореядан толығымен шығарылды. Барлығы 4700 адам «Кайфорс» құрамында қызмет етті, ал тағы 1300 теңізші Жаңа Зеландияның Корея түбегіндегі жеті жылдық қатысуы кезінде Жаңа Зеландия Корольдік теңіз күштерінің фрегаттарында қызмет етті. Осы жеті жыл ішінде 45 сарбаз қаза тапты, оның 33-і Корея соғысында қаза болды.

Малайзия (19491966)

1949 жылдан 1966 жылға дейін Жаңа Зеландияның әскери күштері Ұлтақ Достастығы күштерін қолдау үшін Малайзияға жөнелтілді. Осы кезеңде шамамен 4000 жаңазеландиялық сарбаз қызмет етті, олардың 20-сы қаза тапты. Бірақ, олардың тек үшеуі ғана жаудың шабуылынан қаза болды. 1965 жылдың ақпан айында Жаңа Зеландия үкіметі Борнеоға Арнайы Әуе Қызметінің (Special Air Service) жасағын және Малакка бұғазында патрульдеуге қосылатын екі қосымша RNZN мина тазартқыштарын орналастыруға келісім берді. 1965 жылдың қазан айында Индонезиядағы төңкерістен кейін Борнеодағы индонезиялық бүлікшілердің әскери әрекеттері күрт азайды. 1966 жылдың тамызында Малайзия мен Индонезия арасындағы жауынгерлік әрекеттерді тоқтату туралы бейбіт келісімге қол қойылды. Жаңа Зеландиялық бөлімшелер Борнеодан 1966 жылдың қазан айында толығымен қайтарылды. Бастапқыда тартынғанмен, Жаңа Зеландия үкіметі ақырында 1965 жылдың мамырында ANZUS одағына қауіп туғызады деген қорқыныштан жауынгерлік бөлімшелерді жөнелтті. Индонезия-Малайзия қақтығысы аяқталғаннан кейін, Жаңа Зеландия АҚШ тарапынан өз міндеттемелерін кеңейтуге бағытталған жаңа қысымға тап болды, нәтижесінде 1967 жылы екі қосымша жаяу әскер ротасы және келесі жылы NZSAS бөлімі жөнелтілді. Жаңа Зеландияның үлесі 1968 жылы 548 сарбазға жетті және олар 1-Австралиялық топқа біріктірілді. Топ негізінен Фуок Туй аймағында патрульдеді, сонымен қатар Лонг Тан шайқасы сияқты ірі әрекеттерге қатысты. Вьетнам соғысының аяқталуы Жаңа Зеландияның стратегиялық саясатын дамытудағы маңызды өзгеріс болды, себебі шенеуніктер Жаңа Зеландияның өңірлік қорғаныс келісімдеріне және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы «алдын ала қорғанысқа» берген уәделерін күдікпен қарастыра бастады. Бұл күдіктер американдық қауіпсіздік саясатына наразылықтың күшеюінен және Жаңа Зеландияда ядролық қаруға қарсылықтың артуынан туындады. Жаңа Зеландия 1975 жылы таратылғаннан кейін SEATO-дан да шықты. 1987 жылы Жаңа Зеландияда ядролық қарудан бос аймақ құрылды, бұл АҚШ-ты Жаңа Зеландияға қатысты қауіпсіздік міндеттемелерін тоқтата тұруға мәжбүр етті, тиімді түрде оны ANZUS келісімдерінен оқшаулады.

Перс шығанағындағы соғыс және санкцияларды қолдану (1990-1998)

1990 жылдың қарашасында, Кувейтке Ирактың басып кіргенінен кейін бірнеше ай өткен соң, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Иракты күш қолдану арқылы кері шегінуге мәжбүрлеуді бекітті. Жаңа Зеландия қорғаныс күштері (NZDF) АҚШ басқаратын БҰҰ коалициясына әскери қызметкерлерді аттандырды. 1990 жылдың қыркүйегінде HMNZS Endeavour танкері Австралия Корольдік Теңіз күштерінің (RAN) топтығымен бірге көлік жұмыстарына жәрдемдесу үшін жөнелтілді. 1990 жылдың 17 желтоқсанында No.40 эскадрильясының екі C-130 Hercules көлік ұшағы Король Халид әуежайына жетті. Бұл ұшақтар әскерлерді, оқ-дәрі, почта және жабдық сияқты жүктерді жеткізді. Олар 157 рейс жасады және 1991 жылдың 4 сәуірінде қайтарылып алынды. 1991 жылдың 16 қаңтарында 1-ші Жаңа Зеландия армиясының медициналық тобының 32 адамы Бахрейндегі 6-шы Теңіз күштеріне қосылды. Оларға 21 қаңтарда 20 адамнан тұратын біріккен медициналық команда қосылды. 1991 жылдың ақпанынан бастап No.2 эскадрильясының алты Skyhawk және 60 қызметкері RAN-ның әуе шабуылына қарсы жаттығуларына көмектесті. Перс шығанағындағы соғысқа 119 NZDF қызметкері аттанды, олар техникалық қызметкерлер, әкімшілік қызметкерлер, ұшқыштар, әуе қозғалысын қамтамасыз етушілер, күзетшілер және медициналық қызметкерлерден құралды. Соғыстан кейін Жаңа Зеландия БҰҰ Арнайы комиссиясына Ирактың БҰҰ санкцияларын орындауын қадағалауға үлес қосты. 1995 жылдың қазанында және 1996 жылдың мамырында HMNZS Wellington және Canterbury санкцияларды күшейту үшін Парсы шығанағына жөнелтілді. 1998 жылы Desert Thunder операциясы барысында екі Orion ұшағы және екі NZSAS тобы, сондай-ақ теңіз командасы Диего Гарсия мен Кувейтке сәйкесінше орналастырылды.

Ауғанстандағы соғыс (2001-2021)

2001 жылдың қарашасында Жаңа Зеландия АҚШ бастаған "Тұрақты бостандық" операциясына әскери көмек көрсететінін жариялады. Жаңа Зеландия Корольдік теңіз күштерінің фрегаты мен Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің P-3 Orion ұшағы да операцияны қолдау үшін Парсы шығанағына жөнелтілді. 2003 жылдан 2013 жылға дейін NZDF жергілікті билік органдарына қауіпсіздікті сақтауда көмектесу үшін Бамиан провинциясына 122 адамнан тұратын провинциялық қайта құру тобын (PRT) орналастырды. PRT сонымен қатар Жаңа Зеландияның көмек бағдарламасының командаларын басқарды. Арнайы әуе күштерінің сержанты Уилли Апиата 2004 жылы Ауғанстанда қызмет етіп жүрген кезінде Жаңа Зеландия үшін алғашқы Виктория кресімен марапатталды. NZDF-тің басқа да логистикалық, оқулық, байланыс, жоспарлау және саясат салаларындағы қызметкерлері Халықаралық қауіпсіздікке көмек көрсету күшінің, Біріккен Ұлттар Ұйымының Ауғанстандағы көмек миссиясының және Ауғанстанның Біріккен күштерінің бас штабында қызмет етуге жіберілді. RNZAF 2021 жылдың тамызында, қақтығыс аяқталғанға таяу, Жаңа Зеландия мен Австралия азаматтарын, сондай-ақ таңдамал Ауғанстан азаматтарын эвакуациялау үшін Ауғанстанға қайта жөнелтілді. Эвакуацияны қолдау үшін 80 NZDF қызметкері Таяу Шығысқа, ал 19 адам Кабулдағы Хамид Карзай халықаралық әуежайына жіберілді. Ауғанстандағы әскери операциялар мен оқу-жаттығу миссияларына Жаңа Зеландияның 3500-ден астам адамы қатысты. Ауғанстанда 10 Жаңа Зеландия сарбазы қаза тапты, оның сегізі жауынгерлік қимылдар кезінде болды.

Ислам мемлекетіне қарсы соғыс (2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2014 жылдың 8 тамызында АҚШ бастаған коалицияның ИДҰ-ға қарсы әскери операциялары Ирак үкіметінің халықаралық көмек туралы шұғыл өтінішінен кейін Иракта басталды. Бұл операция 2014 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың “Operation Inherent Resolve” операциясы ретінде ресми түрде бекітілді. Жаңа Зеландия олардың операцияға қосылу себептерін ИДҰ-ның беспрецеденттік табысы, қатыгездік тактикасы, азаматтарға келтірген зиян, сондай-ақ күрделі жауынгерлік, террористік және ақпараттық операцияларды жүргізуге, қаржыландыруға және жұмылдыруға қабілеттілігімен түсіндірді.

Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиялары

Жаңа Зеландия БҰҰ-ның бейбітшілік сақтау іс-шараларын қаржыландыруға әскери қызметкерлер мен қаржылай көмек ұсынды. Жаңа Зеландия қызметкерлерін жұмсаған алғашқы БҰҰ миссиялары 1948 жылғы араб-израиль соғысынан кейін құрылған Біріккен Ұлттар Ұйымының Атысты тоқтатуды қадағалау ұйымы және 1952 жылы Үндістан мен Пәкістан үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Әскери бақылаушылар тобы болды. НЗДФ қызметкерлері басқа БҰҰ миссияларына да қатысты, соның ішінде 1988 жылы Иран-Ирак соғысынан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Иран-Ирак әскери бақылау тобы. Сомали азаматтық соғысы кезінде НЗДФ Сомалидегі Жаңа Зеландиялық жабдықтау контингентін құрды, ол АҚШ басқаратын БҰҰ Біртұтас міндеттік күшіне және оның ізбасары – Біріккен Ұлттар Ұйымының Сомалидегі операциясы II-ге қызметкерлерді жіберді. №42 эскадрильясы RNZAF сонымен қатар Сомалидегі миссияларды қолдау үшін қызметкерлерді ұсынды. Сомали Вьетнам соғысынан бері Жаңа Зеландияның әскери күштерін соғыс аймағына алғаш рет жөнелткен орын болды. Әскери қызметкерлерден басқа, Жаңа Зеландия полициясының қызметкерлері де Кипрде (1964–1967), Намибияда (1989–1990), Шығыс Тиморда (1999–2001 және 2006–2012) және Ауғанстанда (2005) бейбітшілік сақтау миссияларында қызмет етті.

Шығыс Тимор (1999-2003, 2006)

1999 жылы Шығыс Тимордың тәуелсіздікке дауыс беруінен кейін, Индонезия үкіметінің рұқсатымен Австралия басшылығымен INTERFET (Шығыс Тимордағы халықаралық күш) тәртіпсіздіктің толық күйреуіне жауап ретінде орналастырылды. INTERFET 17 елден үлестерден құралды, жалпы саны шамамен 9 900 адамды құрады. Жаңа Зеландияның Шығыс Тиморға жасаған үлесіне SAS арнайы күштері, жаяу әскер батальоны және тікұшақтар кірді, олар RNZN әскери кемелері мен RNZAF көлігімен қолдау көрсетілді. INTERFET Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясымен (UNTAET – Шығыс Тимордағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Уақытша әкімшілігі) алмастырылды, ол Шығыс Тиморды сайлауларға және өзін-өзі басқаруға бағыттауға тырысты. 2000 жылдың соңында әскерлер UNTAET-тің басқаруына өтті, ол 2002 жылы UNMISET-пен ауыстырылды. Ең жоғары санда Жаңа Зеландия Қорғаныс күштері Шығыс Тиморда 1 100 қызметкерді құрады – Корея соғысынан бері Жаңа Зеландияның шетелдегі ең ірі әскери орналасуы. Барлығы Шығыс Тиморда 4 000-ға жуық Жаңа Зеландиялық қызмет етті. Отаршылдарға қарсы операцияларынан өзге, Жаңа Зеландия әскерлері жолдар мен мектептер салуға, сумен жабдықтауға, жаңадан құрылған Шығыс Тимор Қорғаныс күштерін (F FDTL) оқытуға және басқа да инфрақұрылымдық көмек көрсетуге қатысты. Ағылшын тілі сабақтары мен медициналық көмек те көрсетілді. Жаңа Зеландия Қорғаныс күштерінің қызметкерлері 2002 жылдың қарашасында FDTL үшін шағын оқу тобын қалдырып, елден шықты. Алайда, 2006 жылдың мамыр айында 591 сарбаздың жаппай отставкаға кетуі және F FDTL мен Шығыс Тимор полициясы (PNTL) арасындағы шиеленістің күшеюі салдарынан Тимордың астанасы Дилиде кең ауқымды ұрыс басталды. 120 әскер жіберілді және Дилиде Австралия, Малайзия және Португалиядан келген әскерилер мен полициямен бірге қауіпсіздікті қамтамасыз етті. Шығыс Тимордағы операциялар кезінде төрт Жаңа Зеландиялық бейбітшіл әскері қаза тапты.

Родезия (1979-1980 жылдар)

1979 жылы Жаңа Зеландия Родезия соғысын аяқтаған келісімнің орындалуын қадағалау үшін құрылған Ұлттар Достастығының Бақылау күштеріне жетпіс бес офицер мен сарбазdan тұратын күш жіберді. Әскерлер атысты тоқтату кезеңінде және ұлттық сайлаулар өткезілгенде партизандық күштерді он алты жиналыс алаңына шоғырландыруды қадағалады. Сайлаудан кейін 1980 жылдың 2 наурызында Ұлттар Достастығының Бақылау күштері жаңадан тәуелсіздік алған және Зимбабве деп аталған елден шыға бастады, күштің соңғы мүшелері 16 наурызда елді қалдырды.

Көпұлттық күш және бақылаушылар (1982 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

1982 жылы ANZAC күні жиырма алты жаңазеландиялық әскери қызметші Синайға келді, бұл Жаңа Зеландияның Көпұлттық күштер мен бақылаушылар (МКБ) құрамына берген үлесінің бастамасы болды. МКБ-ның алғашқы міндеті – Израиль әскери бөлімдерінің Египет аумағынан шығарылуын қадағалау еді. Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері де 1986 жылға дейін қызмет етті. Жаңа Зеландия осы Миссияға қатысуын күшейтті, қазір ол үш түрлі әскери қызметтен тұрады, және мамандандырылған әскери қызметшілердің шамамен екі взводы МКБ құрамында алты айлық міндетін атқарады.

Камбоджа (1991-2005)

1992 жылы Жаңа Зеландия миналарды жою оқу-жаттығу бөлімшесіне (MCTU) 30 бейбіт инженер мен 40 байланыс маманын жіберді. 1992 жылдың соңында Жаңа Зеландия Корольдік Теңіз Күштері (RNZN) 30 адамнан тұратын команданы жағалау күзетуге және вьетнамдық босқындарға көмек көрсетуге жұмылдырды.

Соломон аралдары (2003-2013)

Жаңа Зеландия Соломон аралдарындағы азаматтық соғыстан кейін бейбітшілікті қалпына келтіру мақсатындағы Соломон аралдарына аймақтық көмек миссиясына (RAMSI) қатысты. RAMSI уақытша полиция күштері ретінде жұмыс істеді және елдің жалпы қауіпсіздік жағдайын жақсартуда, соның ішінде белгілі әскери қолбасшы Харольд Кекедің тапсырылуын ұйымдастыруда табысқа жетті. Жаңа Зеландия төрт тікұшақ және 230-ға жуық қызметкер, оның ішінде жаяу әскер, инженерлер, медициналық және техникалық қолдау қызметкерлерінен құралған контингент жіберді. 2004 жылдың шілдесінде елдегі жағдай тұрақтанғандықтан RAMSI миссиясы қысқартылды. Ол енді негізінен полиция күштеріне бағындырылды. 2007 жылы Жаңа Зеландия күштері 2 сәуірдегі Соломон аралдарындағы жер сілкінісінен кейін жедел көмек көрсетті. Миссия 2013 жылдың тамызында аяқталды.

Ирак (2003 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Жаңа Зеландия үкіметі 2003 жылғы Иракқа басып кіруге қарсылық білдіріп, оны ресми түрде айыптады. Осыған қарамастан, HMNZS Te Kaha (F77) фрегаты және RNZAF P-3 Orion теңіздік бақылау ұшағы АҚШ қолбасшылығымен шығанаққа жөнелтілді. Басып кіруден кейін, 2003 жылдың соңында Жаңа Зеландия коалиция күштеріне бірнеше инженер және қарулы әскерлерді жіберді. Royal New Zealand Engineers тобының Task Group Rake құрамы британдық армия қолбасшылығымен Оңтүстік-Шығыс көпұлттық дивизиясына бір жылға қосылды. 2010 жылы жарияланған дипломатиялық хабарламалар Жаңа Зеландияның құнды «Мұнайға азық-түлік» келісімдерін сақтау мақсатында ғана мұндай қадамдар жасағанын көрсетті. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1483 қаулысына сәйкес, Жаңа Зеландия соғыстан кейінгі қайта құруға және гуманитарлық көмек көрсетуге шағын инженерлік және қолдау күштерін де атқаруға қатысты. Инженерлер 2004 жылдың қазан айында елге оралды, бірақ байланыс және штаб офицерлері коалициялық күштермен жұмыс істеу үшін Иракта қалды. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, Жаңа Зеландиядан бір әскери бақылаушы БҰҰ-ның Ирактағы көмек миссиясының құрамында қызмет етіп жатыр. Басып кірудің 10 жылдығына орай, соғыс басталғанда Бағдадта болған Жаңа Зеландиялық журналист Джон Стивенсон Жаңа Зеландияның қалпына келтіру жұмысына қосқан үлесі «көптеп әңгімеленген» екенін айтты.

Тонга (2006)

2006 жылдың 18 қарашасында Тонга үкіметінің өтініші бойынша, Тонганың астанасы Нукуалофадағы зорлық-зомбылық ошағынан кейін жағдайды қалыпқа келтіруге көмектесу үшін Жаңа Зеландия Қорғаныс күштерінің 72 адамынан және қосымша Жаңа Зеландия полиция қызметкерлерінен тұратын контингенті жөнелтілді. Оларға австралиялық әскерлер мен Австралия Федералдық полициясының қызметкерлері қосылды. Олардың басты мақсаты – Нукуалофадағы Тонганың халықаралық әуежайын қорғауда Тонга күштеріне көмек көрсету болды. Контингент 2 желтоқсанда елге оралды.

Антарктида

Жаңа Зеландияның қарулы күштері 1950 жылдан бері Антарктиданы зерттеу және барлау жұмыстарына қатысып келеді. 1950 жылдардың соңында Әскери-әуе күштері Антарктидада екі Auster T7 және Beaver ұшағын пайдаланды, бірақ Auster ұшақтарының жұмысы толыққанды нәтиже бермеді. Әскери-теңіз күштері жабдықтау кемелерін сүйреп, өз жабдықтау миссияларын жүзеге асырды, ауа райын бақылады және АҚШ-тың «мұзды құрлықтағы» қызметіне көмектесті, ғылыми зерттеулер жүргізді және Скотт базасын салуға атсалысты. 1964 жылы Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің 40-шы эскадрильясы C-130H Hercules ұшақтарымен қайта жабдықталды, ал келесі жылы Антарктикаға және одан үнемі рейстер бастады. Әскер, содан кейін басқа екі қызмет түрі жүк тиеушілермен қамтамасыз етілді. 5-ші эскадрилья Скотт базасының үстіндегі және жақын аймақтағы әуе кеңістігінде іздеу-құтқару күші ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ қыстаушыларға пошта мен медициналық жабдықтарды тасыды.