Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шарап ішуге арналған шынының түрі, көбінесе аяқталған (stemware) болады. Шарап стаканы – шарап ішуге немесе тастауға арналған шынының түрі. Көптеген шарап стакандары аяқталған (көкпек) болып келеді, яғни олар үш бөліктен тұрады: кәсе, аяқ және табан.
Type of glass for drinking wine, most often stemware
A wine glass is a type of glass that is used for drinking or tasting wine. Most wine glasses are stemware (goblets), i. e., they are composed of three parts: the bowl, stem, and foot.
Пішіндері
Шыны пішінінің шараптың дәміне тигізетін әсері ешбір ғылыми зерттеумен нақты дәлелденбеген және осы мәселе әлі де пікірталас тудырып отыр. Бір зерттеудің нәтижесі бойынша, шыны пішіні маңызды, себебі ол дәм мен хош иісті (немесе букетті) жинақтап, сорттың ерекшеліктерін күшейтуге көмектеседі. Барыс жорамал бойынша, шыны пішіні шарапты сортқа ең қолайлы ауыз аймағына бағыттайды.
The effect of glass shape on the taste of wine has not been demonstrated decisively by any scientific study and remains a matter of debate. One study suggests that the shape of the glass is important, as it concentrates the flavour and aroma (or bouquet) to emphasize the varietal's characteristic. One common belief is that the shape of the glass directs the wine itself into the best area of the mouth for the varietal
2015 жылы Токио медицина және стоматология университетінің Коджи Мицубайши және оның әріптестері жүргізген зерттеуде, әртүрлі шыны пішіндері мен температуралары бірдей шараптан мүлдем бөлек букеттер мен соңғы талғамдарды ашуға мүмкіндік беретіні анықталды. Ғалымдар шарап стаканынан шығатын этанол буын тіркеп алатын камера жүйесін құрастырды. Шарапқа арналған стақандардың ең көп таралған түрлері төменде сипатталған.
A 2015 study by Kohji Mitsubayashi of Tokyo Medical and Dental University and colleagues found that different glass shapes and temperatures can bring out completely different bouquets and finishes from the same wine. The scientists developed a camera system that images ethanol vapor escaping from a wine glass. Some common types of wine glasses are described below.
Қызыл шарап шынылары
Қызыл шарапқа арналған бокалдар дөңгелек, кең пішінді ыдыспен сипатталады, бұл тотығу процесін жеделдетеді. Ауадағы оттегі шараппен химиялық реакцияға түскенде, дәм мен хош иісінің аздап өзгеретініне сенімді. Бұл тотығу процесі көбінесе қызыл шараптармен үйлесімді деп есептеледі, себебі олардың күрделі дәмдері ауамен қарым-қатынасқа түскеннен кейін жұмсарады. Қызыл шарап бокалдарының өзіндік стильдері болуы мүмкін, мысалы: Бордо бокалы: биік, кең ыдысы бар, ол Каберне Совиньон және Сира сияқты толық денелі қызыл шараптарға арналған, себебі шарапты ауыздың артқы бөлігіне бағыттайды. Бургундия бокалы: Бордо бокалынан кеңірек, оның Pinot Noir сияқты нәзік қызыл шараптардың хош иісін жинақтайтын үлкен ыдысы бар. Бұл стильдегі бокал шарапты тілдің ұшына жеткізеді.
Glasses for red wine are characterized by their rounder, wider bowl, which increases the rate of oxidation. As oxygen from the air chemically interacts with the wine, flavor and aroma are believed to be subtly altered. This process of oxidation is generally considered more compatible with red wines, whose complex flavours are said to be smoothed out after being exposed to air. Red wine glasses can have particular styles of their own, such as
Bordeaux glass: tall with a broad bowl, and is designed for full bodied red wines like Cabernet Sauvignon and Syrah as it directs wine to the back of the mouth. Burgundy glass: broader than the Bordeaux glass, it has a bigger bowl to accumulate aromas of more delicate red wines such as Pinot noir. This style of glass directs wine to the tip of the tongue.
Ақ шарап шынылары
Ақ шарап шынылары мөлшері мен пішіні жағынан қатты өзгеше, нәзік түрі Шампан күтінен бастап, Шардоне ішуге арналған кең әрі жасық шыныларға дейін. Әртүрлі пішіндегі шынылар әр түрлі шараптың ерекше қасиеттерін жақсы көрсету үшін қолданылады. Кең ауызды шынылар жоғарыда айтылған қызыл шарап шынылары сияқты жұмыс істейді, шараптың дәмін өзгертетін жылдам тотығу процесін күшейтеді. Аз тотыққан ақ шараптар көбінесе толық дәмді шараптар болады, мысалы, дубаланған Шардоне. Ақ шараптың жеңіл, жаңа стильдері үшін тотығу тілеусіз, себебі ол шараптың нәзік айырмашылықтарын жасырады. Шараптың жаңа, таза дәмін сақтау үшін көптеген ақ шарап шыныларының аузы кішкентай болады, бұл бетін азайтып, тотығу жылдамдығын төмендетеді. Ал Шампан немесе Асти сияқты газдалған шараптар үшін, шарапты шыныда көбікпен ұзақ сақтау үшін одан да кішкентай ауыз қолданылады.
White wine glasses vary enormously in size and shape, from the delicately tapered Champagne flute, to the wide and shallow glasses used to drink Chardonnay. Different shaped glasses are used to accentuate the unique characteristics of different styles of wine. Wide mouthed glasses function similarly to red wine glasses discussed above, promoting rapid oxidation which alters the flavor of the wine. White wines which are best served slightly oxidized are generally full flavored wines, such as oaked chardonnay. For lighter, fresher styles of white wine, oxidation is less desirable as it is seen to mask the delicate nuances of the wine. To preserve a crisp, clean flavored wine, many white wine glasses will have a smaller mouth, which reduces surface area and in turn, the rate of oxidization. In the case of sparkling wine, such as Champagne or Asti, an even smaller mouth is used to keep the wine sparkling longer in the glass.
Шампандық флейталар
Шампан флейтасы ұзын сабағымен және үстінде биік, тар құтысымен ерекшеленеді. Бұл пішін, көпіршікті шарапты ішімдік ішкен кезде татымды сақтау үшін жасалған. Дәл шарап шыныайлары сияқты, флейтаны сабағынан ұстау керек, осылайша қолдың жылуы ішіндегі сұйықтықты жылытпайды. Флейтаның құтысы, ішімдіктің ерекше карбонациясын сақтауға көмектесетіндей етіп жасалған. Бұл, құтының ашылу жерінің бетін азайту арқылы қол жеткізіледі. Сонымен қатар, флейта дизайны шампанның эстетикалық сұлулығын арттырады, тар пішінінің арқасында көпіршіктердің жоғары көтерілуіне мүмкіндік береді, бұл көріс үшін жағымды әсер тудырады.
Champagne flutes are characterised by a long stem with a tall, narrow bowl on top. The shape is designed to keep sparkling wine desirable during its consumption. Just as with wine glasses, the flute is designed to be held by the stem to help prevent the heat from the hand from warming the liquid inside. The bowl itself is designed in a manner to help retain the signature carbonation in the beverage. This is achieved by reducing the surface area at the opening of the bowl. Additionally, the flute design adds to the aesthetic appeal of champagne, allowing the bubbles to travel further due to the narrow design, giving a more pleasant visual appeal.
Шерри шынысы
Шерри шынысы немесе шкуна – хош иісті алкогольді сусындарды, мысалы, шерри, порт, аперитивтер, ликёрлер және қабатталған коктейльдерді беруге арналған әдеттегі ыдыс. Копита – хош иісін күшейтетін тар мойынды шерри шынысының бір түрі.
A sherry glass or schooner is drinkware generally used for serving aromatic alcoholic beverages, such as sherry, port, aperitifs, and liqueurs, and layered shooters. The copita, with its aroma enhancing narrow taper, is a type of sherry glass.
Қолдану
Кейбір авторлар шарапты жылытпау және шынының қабырғасын ластамау үшін стаканды сабынан ұстауға кеңес береді. Шарапқа арналған шынылар, рислингке арналған шыныдан басқа, көбінесе боялмайды немесе бүркектелмейді, себебі мұндай әрекет шараптың түсін бағалау мүмкіндігін төмендетіп жібереді. Schott Zwiesel сияқты жоғары сапалы шарап шыныларын өндіретін компаниялар шынының беріктігін арттыру және сыну қаупін азайту үшін титанды шыныға енгізудің жаңа әдістерін жасады.
Some authors recommend one holds the glass by the stem, to avoid warming the wine and smudging the bowl. Wine glasses, with the exception of the hock glass, are generally not coloured or frosted as doing so would diminish appreciation of the wine's colour. Some producers of high end wine glasses such as Schott Zwiesel have pioneered methods of infusing titanium into the glass to increase its durability and reduce the likelihood of the glass breaking.
Жасалған сән
18 ғасырда шыны жасаушылар шыныны жасағанда сабағына спиральді өрнектер салды. Егер олар ауа көпіршіктерін пайдаланса, онда ол ауа бұрауы деп аталды; егер ақ немесе түрлі-түсті жіптер қолданса, онда ол мөлдір емес бұрауы деп аталды.
In the 18th century, glass makers would draw spiral patterns in the stem as they made the glass. If they used air bubbles it was called an airtwist; if they used threads, either white or coloured, it would be called opaque twist.
Лицензия берілген үй-жайлардағы шаралар
Ұлыбританияда көптеген паб иелері 125 мл стандартты көлемдегі шараптан 250 мл үлкен көлемдегі шарапқа көшкен. 2003 жылғы Лицензиялау заңына толықтыру ретінде 2010 жылы енгізілген әрекет кодексі алкоголь сату шарттарын қамтиды, соның ішінде кішірек көлемдердегі шарап бар екені туралы клиенттерге хабарлау талабы да бар. АҚШ-та алкогольді реттейтін заңдардың көп бөлігі штат деңгейінде қабылданады. Федералды заң стандартты құю көлемі туралы ешқандай нұсқау бермейді, бірақ мейрамханалар үшін әдеттегі көлем (стандартты 750 мл шарап бөтелкесінің бестен бірі) деп саналады, ал дегустация үшін құйылатын көлем әдетте осы көлемнің жартысы болады.
In the UK many publicans have moved from serving wine in the standard size of 125 ml, towards the larger size of 250 ml. A code of practice, introduced in 2010 as an extension to the Licensing Act 2003, contains conditions for the sale of alcohol, including a requirement for customers to be informed that smaller measures are available. In the United States, most laws governing alcohol exist at the state level. Federal law does not provide any guidance on a standard pour size, but is seen as typical for restaurants (one fifth of a standard 750 ml wine bottle), and with pour sizes for tastings typically being half as large.
Жабдықтылық шарасы
Аптекалық өлшемнің қосымша бірлігі ретінде шарап шынысы (кейде шуақты шарап деп те аталады, көпше түрі – wineglassesful, немесе фармацевтикалық латын тілінде cyathus vinarius) 1/8 пинтке тең болды, яғни АҚШ өлшемі бойынша 2 сұйық унция, ал британдық өлшем бойынша 2½ сұйық унция (71 мл). Шамамен 1800 жылға дейін қолданылған бұрынғы нұсқасы 1½ сұйық унцияны құрады. Бұл өлшем бірліктерінің көлемі қазіргі шарап шыныларының көпшілігіне (бір бөтелкенің 1/6 бөлігі, немесе 125 мл) немесе ежелгі римдік киатустың (45 мл) көлеміне ұқсас емес.
As a supplemental unit of apothecary measure, the wineglass (also known as wineglassful, pl. wineglassesful, or cyathus vinarius in pharmaceutical Latin) was defined as 1/8 of a pint, (2 fluid ounces by US measure, or 21/2 fluid ounces (71ml) by imperial measure). An older version (before c. 1800) was 11/2 fluid ounces. These units bear little relation to the capacity of most contemporary wineglasses (based on 1/6 bottle, or 125ml), or to the ancient Roman cyathus (45ml).