Құс сатушы: 18 ғасырдағы махаббат және кешірім оқиғасы
Der Vogelhändler
"Der Vogelhändler" операеттасы: Carl Zeller шығармасы, тарихы, сюжеті, алғашқы қойылымы, "The Tyrolean" адаптациясы туралы толық ақпарат. Опера, музыка, театр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Der Vogelhändler (Құс сатушы) - Карл Зеллердің үш актілі опереттасы, либреттосы Виктор Варин мен де Бивильдің 1857 жылғы «Ce que deviennent les roses» шығармасы негізінде жазылған. 1891 жылы Хелен Третбар түпнұсқа неміс либреттосын ағылшын тіліне аударып, Америкада «Тирольдік» деп қойылымға бейімдеді.
Der Vogelhändler (The Bird Seller) is an operetta in three acts by Carl Zeller with a libretto by de and based on Victor Varin's and de Biéville's Ce que deviennent les roses (1857). In 1891, Helen Tretbar translated the original German libretto into English and adapted it for performance in America as The Tyrolean.
Өнер тарихы
"Вогельхандер" алғаш рет 1891 жылдың 10 қаңтарында Венадағы "Театр ан дер Вьен" театрында, танымал веналық актер және әнші Александр Жирардидің бас рөлде ойнауымен қойылды. Ол 1895 жылы Лондондағы "Theatre Royal, Drury Lane" театрында, ал 1891 жылы Нью-Йорктегі "Casino" театрында 100 рет көрсетілді.
Der Vogelhandler was first performed on 10 January 1891 at the Theater an der Wien in Vienna with the celebrated Viennese actor and singer, Alexander Girardi, in the title role. It also played at the Theatre Royal, Drury Lane in London in 1895 and, as The Tyrolean, at the Casino Theatre in New York in 1891 for 100 performances.
Қысқаша мазмұны
Оқиғалар 18-шы ғасырдағы Хайдельберг маңындағы жерлерде, сол кезде Палатиндық сайлаушы ханзада басқарған Киелі Рим империясының бір бөлігінде, көркемдік еркіндікпен жазылған тарихи көркем әдебиетте орын алады. Оқиға ханшайым Маридің күйеуіне тиесілі, ойдан шығарылған сарайда қайта жанданады. "Құс сатушы" – 18-шы ғасырдағы Рейнландтағы екі ғашық – Тирольдік әдемі құс сатушы Адам мен ауылдық пошта қызметкері Кристель туралы шаттыққа толы комедия. Олар, әр түрлі ниеттермен, биліктегі ханзаданың сарайында махаббатқа толы қиын жағдайларға түседі. Көптеген айла-шарғылар мен түсініспеушіліктерден кейін, бәрі жақсылыққа аяқталады. Бұл әңгіме – әр түрлі мәдениет пен әлеуметтік ортадан келген адамдардың бірге бейбіт өмір сүруі туралы. Құс сатушының және пошта қызметкерінің мәдениеттері мүлдем бөлек. Соңында сарай халықы тирольдіктерге қосылып Лендлер биін билейді, ал құс сатушы жаңа көршілерін тироль диалектісімен қарсы алады – бұл мәдени интеграция мен достықтың жемісі.
The setting is historical fiction with artistic license, in 18th century lands around Heidelberg, which then constituted a district of the Holy Roman Empire governed by a Prince known as the Elector Palatine. The story is reset in a fictitious estate of the husband of the Electress, Princess Marie. Der Vogelhändler is a bucolic comedy, set in the 18th century Rhineland, featuring two lovers, Adam, a handsome bird seller from the Tyrol and Christel, the village postmistress. They, at cross purposes, become involved in romantic complications at the Court of the reigning Prince. After a number of intrigues and misunderstandings, all ends happily. The story is also a tale of people from different cultures and backgrounds learning to live together. The bird seller comes from a culture quite different from that of the postal clerk. The ending, in which the Court joins the Tyroleans in dancing the Laendler and the bird seller greets his new neighbors in Tyrolean dialect, represents a triumph of cross cultural integration and friendship.
1-ші акті
Қала әкімі ақыл-ойының шытынап, Сайлаушыға жабайы шошқа мен алдағы мерекеде өнер көрсетуге қажетті салтанатты қызды таба алмай жатыр. Бір официант, почта қызметкері Кристельдің салтанатты қыз болуға ерікті келуі мүмкін екенін айтады, себебі ол Тирольдік құс сатушы Адамға уәде берген, бірақ ол оның қауымына көшіп келуге шамасы жетпейді. Кристельге көңіл бөлгісі келген Адам, Вепске Тирольден келген сары ересек құсты, қаладағы жұмысқа қарастыру үшін пара ретінде ұсынады. Темірқасықта Станнислав, күзет офицері, қарыздан құтылуға тырысады. Аң аулау бастығы Сайлаушының мерекеге келмейтінін білген соң, Сайлаушының салтанатты қызға жалақы төлеу үшін жіберген әмианына ашкөздікпен қарайды. Станнислав Сайлаушы болып көрінуді ұсынады. Электрші Мария Аделаидамен бірге жасырын түрде келеді, себебі ол Сайлаушының мерекеге салтанатты қызбен жалғыз болу үшін келгеніне сенген. Кристель Адамға сотқа өтініш жазып, оған жұмыс табуды сұрайтынын айтады, сонда ол осы жерге көшіп келіп, олардың никесін жалғастыра алады. Адам, Тирольдік еркек әйелін асырау үшін өзінің күресін өзі жүргізуге міндетті екенін ойлап, одан мұны жасауын өтінеді. Кристель Станиславты Сайлаушы деп ойлап, павильонға кіреді. Адам мерекеге келгенде, аң аулау бастығы мен әкім оған Кристельдің салтанатты қыз екенін және көпшілік арасында жоқ екенін хабарлайды. Мария Адамды ұяттан сақтап қалу үшін, өзінің жоспары бойынша салтанатты қыз болу үшін әкелген гүл шоғын ұсынады, осылайша күйеуін қолға ұстауға тырысады. Адам өзінің Тирольдік мінез-құлық кодексін еске алып, өзін Марияға, ал Кристельді Сайлаушыға уәде еткендей сезінеді. Ол Кристельмен жасаған келісімін ашық түрде бұзады.
The mayor is at his wit's end because he cannot supply the Elector with the wild boar and the ceremonial maiden required to perform during an upcoming festival. A waitress suggests that Christel, the postal clerk, might be willing to volunteer to be the ceremonial maiden because she is promised to Adam, a bird seller from the Tyrol, who cannot afford to move into her community to forward their engagement. Wishing to please Christel, Adam offers Weps a yellow adult bird from the Tyrol as a bribe toward being considered for an in town work assignment. Meanwhile, Stanislaus, a guards officer, is attempting to get out of debt. When the master of the hunt finds out that the Elector will not be coming to the festival, he is greedy for the purse which the Elector has sent to use as an honorarium to pay the ceremonial maiden. Stanislaus suggests that he impersonate the Elector. Electress Princess Marie arrives in disguise with Adelaide because she believes that the Elector is coming to the festival for no other reason than to be alone with the ceremonial maiden. Christel tells Adam that she plans to petition the Court to find him employment so that he can move here to forward their engagement. Adam, believing that a Tyrolean man bears the sole responsibility to fight his own fight to be able to support the wife he has chosen, asks her not to do this. Christel ends up in the pavilion with Stanislaus, believing him to be the Elector. Adam arrives at the festival to find the master of the hunt and the mayor informing him that Christel is the ceremonial maiden and is therefore not in the crowd. Marie, hoping to save Adam from embarrassment, offers him the bouquet of roses which she has brought in case her plan to become the ceremonial maiden, thus catching her husband, inflagrante, works out. Adam, thinking of his own Tyrolen behavior code, somehow believes himself to have been promised to Marie and Christel to have been promised to the Elector. He publicly breaks off his engagement to Christel.
2-ші акті
Аңшылық шебері, Станиславтың ағасы, Адам мен Кристелдің сарайға қарама-қарсы мақсаттармен келгенін, ал Станиславтың әлі де Сайлаушы рөлін сомдап жүргенін білгенде, бір жағдайдың бет ашатынынан уайымдайды. Кристел Адамға сарайда жұмыс табу үшін Мариден рұқсат алады. Адамның жұмысқа орналасу тестіне екі күлкілі профессор қатысады. Аделаида аңшылық шеберінен өзіне ұнайтын Станиславқа үйленуге рұқсат сұрайды. Станислав, әлі де Сайлаушы болып жүріп, Кристелдің артынан қуады, ол Мариге шағымданады. Мари Адам мен Кристелмен бірге Сайлаушы кейіпін киген белгісіз адамды анықтау үшін жоспар жасайды. Ол Адамды тирольдік достарын сарайға шақырып, тойға шақырады. Адам тост айту сылтавымен барлық қатысушыларға Кристел белгісіз адамды анықтағанда кішкентай қоңырау соғылатынын жеткізеді. Аңшылық шебері Аделаида мен Станиславтың үйленуін жариялағанда, Кристел Станиславты жалғаншы деп таниды. Мари Станиславты офицерге лайық емес мінез-құлқы үшін сөккеннен кейін, Адамды соттауға тағайындайды, өйткені ол осы әзілден ең көп зардап шеккен адам еді. Адам сотқа Станиславтың Кристелге заңды неке ұсынысын жасағанына сенетінін мәлімдейді. Станислав оған әдепті жауап қайырып, Кристелге ресми түрде үйлену ұсынысын жасайды. Кристел Адамға өзінің әлі де оған уәде етілгенін айтқанда, Адам оны тағы да ресми түрде қабылдамайды, сондықтан Кристел Станиславтың ұсынысын қабылдауға шешім қабылдайды. Аделаида, күйеуі басқа біреуге уәде бергендіктен неліктен үйленуге қарсылық болғанын түсінбей, құлайды.
The master of the hunt, who is Stanislaus' uncle, wonders about a scandal about to break because Adam and Christel have arrived at the Palace at cross purposes, while Stanislaus may still be impersonating the Elector. Christel manages to get permission from Marie to find Adam a job at Court. An examination is arranged for Adam's job interview, conducted by two comical professors. Adelaide asks the master of the hunt to arrange a marriage between herself and Stanislaus, whom she adores, Stanislaus, still pretending to be the Elector, continues to pursue Christel, who complains to Marie. Marie works out a scheme with Adam and Christel to identify the unknown individual who is still impersonating the Elector. She invites Adam to bring his Tyrolean friends to entertain at Court. Under the guise of proposing a toast, Adam manages to get around to all concerned to inform them that Christel will ring a small bell when she identifies the unknown individual who may still be impersonating the Elector. When the master of the hunt announces the wedding of Adelaide and Stanislaus, Christel identifies Stanislaus as the impostor. When Marie chides Stanisslaus for behavior unbecoming an officer and chooses Adam as the person to pass judgement because Adam was the one who suffered most because of his prank, Adam announces to the Court that he believes Stanislaus to have already made a legitimate offer of marriage to Christel. Stanislaus answers him in gentlemanly fashion by formally proposing to Christel. When Christel tells Adam that she is still promised only to him, Adam again formally rejects her, so Christel decides to accept Stanislaus' proposal. Adelaide, still unsure why there was an objection to her marriage because her groom had already promised himself to another, collapses.
3-ші акт
Аделаиданы әрқашан сүйіп келген аңшылық шебері оған той жасап, оның келісімін алуға көмектеседі, жағдайды түзетеді. Кристал Станиславпен сөйлесіп, Адам мен Станиславқа махаббатта әйелдердің әрқашан басымдығын түсіндіреді. Мари өзінен төмен дәрежедегілердің неге нағыз бақытқа ие болатынын, ал өзінің бақыты туралы ғана армандап отыратынын ойлайды. Адам мен Кристалдың үйлену тойында, мәдениеттер аралық достық пен түсіністік рухында, Тирольдіктер сарай аристократтарын олармен бірге билеуге шақырады, ал Адам жаңа көршілеріне өзінің Тирольдік диалектісінде жылы лебіз білдіреді.
The master of the hunt, who has always adored Adelaide, sets things right by proposing to her and encouraging her to accept. Christel confronts Stanislaus and convinces both Adam and Stanislaus that women always have the upper hand in matters of love. Marie wonders why those below her in rank are finding true happiness while she can only fantasize about her own happiness. In a warmth of cross cultural friendship and understanding, the Tyroleans encourage the aristocrats of the Court to dance with them at the union of Adam and Christel while Adam extends to his new neighbors a warm greeting in his own Tyrolean dialect.
Бейімделулер
Бұл шығарма бірнеше рет фильмге бейімделді, мысалы, 1935 жылы, 1935 жылы және 1962 жылы. 1956 жылғы "Кристаль фон дер Пост" фильмі тек осы опереттаның басты әйел рөлінің атын алған, ал 1940 жылғы "Тироль гүлдері" фильмі осы опереттадан шабыттанған, бірақ байланысы шамалы.
The work was adapted several times into films, e. g. in 1935, in 1935, and in 1962. The 1956 film Die Christel von der Post only takes its name from this operetta's main female role, and the 1940 film Roses in Tyrol is loosely inspired by this operetta.