Кіріспе

1998 жылы Диана Уинн Джонс жазған фантастикалық роман (АҚШ)
| ел = Ұлыбритания, Америка Құрама Штаттары
| тіл = ағылшын
| серия = Деркхолм
| жанр = Фантастикалық роман, пародиЯ

| баспагер = Голланч (Ұлыбритания), Уильям Морроу (АҚШ)
| жариялану күні = қараша 1998 (Ұлыбритания), қазан 1998 (АҚШ)
| медиа түрі = Баспа (қатты мұқаба)
| беттер = 328 б. (Ұлыбритания), 345 б. (АҚШ)

Сюжетке кіріспе

Бұл әлемде туристік индустрияның құлдырауы үстемдік құрып тұр. "Мистер Чеснидің паломниктер тобы" жыл сайын топтық турларды ұйымдастырады, әрине біздің әлемнен, барлық клишелерді бастан кешіру үшін: дана сиқыршы-нұсқаушыларды, былғары қанатты құстардың шабуылдарын, сұлу сиқыршыны, зұлым Қара Лордты. Бұл – шаруашылықтарды қиратып, адамдарды өлтіріп жатқан қырыпқа соққан көрсетілім. Сиқыршылар университетінің басшысы Кверида бұл турларды тоқтатудың жолын табады. Көрінеу қабілетсіз сиқыршы Дерк келесі Қара Лорд болады, ал оның ұлы Блэйд – соңғы турдың сиқыршы-жетекшісі. Кверида барлық қарсылықты жеңіп, жоспар іске асырылуда. Сиқыршы Дерктің әйелі, сиқыршы Марамен жеті баласы бар: Шона мен Блэйд, Шона үлкені; Кит (алтын көзді қара), ең көне гриф және сиқыр қолданушы; Каллетт (жасыл-сұр қанатты қоңыр), ол Мистер Чеснидің әлемінен әкелген технологияны пайдаланып, Қара Лордтың 126 "құрылғысын" жасайды; Дон (алтын), ол ерекше көзге түспейтін, ұмытылған гриф; Лидда (алтын), ол керемет аспаз (оның тағамдарын отбасы мүшелері "құдайға лайық дәмділер" деп атайды) және Қара Лордтың жасырын орнына жетелейтін "іздерді" орналастыратын қашықтыққа ұшатын құс; және Эльда (сонымен қатар алтын), ең кішісі, ең көп мысық жасушаларына ие, және ол да күшті сиқыр қолданушы екені анықталады.

Сюжет

Қажылар партиясы туралы кеңесте Жоғары канцлер Кверида сиқыршы, бас жұбын және ұрыны оракулдарға алып барады. Оракулдар топ көрген келесі адамның Қараңғы Лорд рөлін ойнайтынын, ал екінші адам оларға қажетті сиқыршы жетекшісі болатынын болжайды. Олар сиқыршы Деркпен кездеседі, ол өз ұлы Блэйдті оракулдарға алып келеді. Оракулдар оны Дьюкалионның баптауын алатынын айтады. Дерк өзінің үйі – Деркгольмді «жамандыққа» толуға міндеттенеді, себебі ол Қара Лордтың астанасы болып табылады. Ол оны байлап қою үшін жынды шақырады, бірақ ол қашып кетеді. Ежелгі аждаһа оны биліктегі Қара Лорд деп жаңылысады, коммерциялық шындықты білгенде ашуланып, Деркті соншалықты күйдіреді ki, ол Қара Лорд рөлін ойнай да, басқа да істерге көмектесе де алмайды. Оның балалары билікті өз қолына алады. Адам және грифтердің арасындағы ең үлкені әрі беделдісі Кит жетекшілікке өтеді. Аждаһаның көмегімен олар Қара Лордтың әскерін (Мистер Чеснидің құтылу үшін жалдаған зорлық-зомбылыққа және есірткіге тәуелді қылмыскерлерді) тұрақты лагерьге орналастырады. Темірқасықта Дерк Деркгольм/Қараңғы Цитадельде жазылып жатыр, бірақ оның әйелі Мара оны тастап кетуге асығысқандай, Гламурлы сиқыршы рөлін ойнаудан ләззаттанады. Дерктің адам баласы Шона мен қызы Блэйд, Блэйдке сиқыршы жетекшісі ретінде тағайындалған Қажылар партиясын басқарады. Басқа нәрселермен қатар, олар туристерге деген қызығушылықтарымен, күтілмеген сезімдермен және бір-біріне ғашық туристермен күресуі керек. Партия далаға жоғалып, Блэйд пен екі турист топтан бөлініп кетеді, ал Шона қалғандарын Деркгольмға қарай жетелейді. Блэйдтің үштігі Мистер Чеснидің кен өндіру және экспорттау операциясын ашады. Қарапайым қиял әлемінің сиқырлы қасиеттері оны Чесни әлемінде (біздің әлемімізде) құнды қуат көзіне айналдырады! Блэйд күзетшілерге түсіп, гладиатор ретінде күресуге жіберіледі, онда ол аренада шайқаста тұтқындалған грифін ағасы Китпен кездеседі. Деркгольмға оралған Дерк Киттің жоғалуына қатты қайғырып, Қара Лордтың міндеттерін орындамайды, тамақ жемейді, ұйықтамайды және жуынбайды. Қажылар аңғарда орналасқан, себебі Дерк оларды Қара Цитадельге кіргізбеген, ал қиял әлемінің көптеген тұрғындары (аждаһарлар, эльфтер және карлығаштар) Мистер Чесни жағдайды бағалау үшін келгенге дейін Қара Цитадельге немесе оның маңына жиналған, ол айыппұл салуды шешеді. Дьюкалион, аждаһа, Мистер Чеснидің қалтасындағы жынды босатып, оның жұбайына, Дерк шақырған жынға қайтаруға көмектеседі. Мистер Чесни көруді талап еткен құдайлар пайда болып, оны кішірейтеді және онымен бірге кетеді. Соңғы Қажылар партиясының келуі қақтығысқа әкеліп, Квериданың жоспарының сәтті орындалуына себеп болады. Университеттен зейнеткерлікке шығуы «Гриффин жылы» атты жалғастыққа жол ашады, онда Дерктің кіші қызы сиқыр өнерін үйренуге барады.

Марапаттар

Джонс және Қара Лорд 1999 жылы Мифопоэзиялық Фантазия сыйлығының балалар бөлімінде жеңіске жетті. Осылайша, Мифопоэзиялық қоғам оны "Хоббит" немесе "Нарния жылнамалары" дәстүріндегі, жас оқырмандарға арналған кітаптардың (жас ересектер әдебиетінен бастап, жаңа оқығандарға арналған сурет кітаптарына дейін) арасында "Инклиндер рухын" ең жақсы бейнелейтін фантастика ретінде мойындады. Джонс бұрын "Далемарк тәжі" үшін Фантазия сыйлығын алған, ал оның алты кітабы 1986 жылдан 2009 жылға дейін финалға ілікті.