Кіріспе

Ирландиялық жазушы (1874–1911)

Кэтрин Сесил Турстон, туған Кэтлин Энни Жозефина Мэдден (18 сәуір 1874 – 5 қыркүйек 1911), ирланд романшысы, ең бастысы екі саяси триллер романымен танымал.

Өмір

Кэтлин Энни Жозефина Мэдден 14 Бридж-стрит, Корк, Ирландияда дүниеге келді. Ол банкир Пол Дж. Мэдденнің (1885–1886 жылдары Корк қаласының мэрі болған және Чарльз Стюарт Парнеллдің досы) мен Элиза Мэдденнің (туған Дуайер) жалғыз қызы еді. Ол отбасының үйінде, Вудс Гифт, Блэкрок Роудта жеке білім алды. 19 ғасырдың соңында ол Pall Mall Magazine, Blackwood's Edinburgh Magazine, Harper's Magazine, Windsor Magazine және басқа да британдық және американдық басылымдарға қысқа әңгімелер жариялаған. 16 ақпан 1901 жылы, әкесінің қайтысынан бес апта өткен соң, ол жазушы Эрнест Темпл Турстонға (1879–1933) үйленді. 1907 жылы олар ажырасып, 1910 жылы оның неке адалдығын бұзуы және тастап кетуіне байланысты ресми түрде ажырасты. Сотқа шағымдану болған жоқ. Турстон "оның кітаптары арқылы одан көп ақша табатынын, оның тұлғасы өзінікін басып озатынын және оны тастап кеткісі келетінін" айтқан. Кэтрин Турстонның романдары Ұлыбритания мен АҚШ-та сәттілікке жетті. Оның ең танымал туындысы – 1904 жылы жарық көрген «Джон Чилкотт, М.П.» (АҚШ-та «Маскарадер» деп аталған) саяси триллері. Бұл кітап екі жыл бойы New York Times бестселлер тізімінде болды, 1904 жылы ең көп сатылған үшінші кітап, ал 1905 жылы жетінші орынды иеленді. Оның келесі кітабы «Құмар ойыншы» 1905 жылы жарық көрді және ол да сол жылы АҚШ-тың ең көп сатылған кітаптар тізіміне енді. New York Times бір жыл ішінде екі кітабы ондыққа кірген авторды (әйел не ер) алғаш рет тіркеді. 1910 жылы ол «Макс» романымен (жас орыс ханшайымының тарихы, үйленуге бір күн қалғанда жігіт кейпінде Париждің Монмартр ауданына қашып кетеді) тізімде төртінші орынды иеленді. Оның 1908 жылғы «Дөңгелектің шыбығы» романы, заңсыз махаббат туралы, 2022 жылы жазушы Меган Ноланмен «ирландтық әдебиеттің жоғалған классикасы» деп сипатталды. «Джон Чилкотт, М.П.» пьесасы Джон Хантер Бут қойылым бойынша сахнаға қойылды және 1917 жылы Бродвейде ашылды. Ол төрт рет түсірілді: алғашқы нұсқасы 1912 жылы американдық Pathé компаниясымен «Компакт» деген атпен, басты рөлде Крейн Уилбур ойнады; екіншісі – 1920 жылы орыс-француз бірлестігімен түсірілген «Хлен парламента»; ал 1922 жылы және 1933 жылы Samuel Goldwyn компаниясы Рональд Колманның қатысуымен «Маскарадер» кітабының атауымен тағы екі фильм түсірілді. Эпилепсиямен ауырған Турстонның мансабы 37 жасында Корктегі қонақ үй бөлмесінде қайтыс болғаннан кейін тоқтап қалды. 6 қыркүйек 1911 жылы өткен ресми тергеуде өлімнің себебі ұстама салдарынан келген тыныс алу жетіспеушілігі деп анықталды. Ол сол айда доктор А.Т. Булкли Гевинге қайта үйленуге тиіс еді. Ол Корктегі Сент-Джозеф зиратында жерленген. Оның соңғы жылдары мен Булкли Гевинмен қарым-қатынасы туралы әңгіме С.М. Коплендтің Эдинбургтегі Нейпир университетінде оқып жүргенде жазған диссертациясының тақырыбы болды.

Кітап тізімінің ішінара сипаттамасы

"Шеңбер" (1903). Джон Чилкотт М. П. (АҚШ атауы: Маскарадер, 1904). "Қомаршы" (1905). "Мистикалар" (1907) (бұрын Blackwood's Magazine журналында 1906 жылы бөлім-бөліммен жарияланған). "Дөңгелектің үстіндегі шыбық" (1908). Макс (1910).