Кіріспе

Ratonero Bodeguero Andaluz (Андалусиялық шарап погребіндегі егеуқұйрық аулаушы иті) – терьер типіндегі испандық ит тұқымы. Оның аты оның басты қызметін көрсетеді: Испанияның Андалусия аймағындағы шарап заводтарындағы шарап шелектері арасында жасырылған егеуқұйрықтар мен тышқандарды аулау. 2000 жылы Испания Ауыл шаруашылығы министрлігі және Испанияның Кеннел клубы, Real Sociedad Canina de España оны испандық жергілікті тұқым ретінде мойындады. 2020 жылы Бодегеро Андалузды Jerez de la Frontera қалалық кеңесі (Ayuntamiento de Jerez de la Frontera) «Мәдени емес мұра» (Patrimonio Cultural Inmaterial) деп жариялады, бұл туралы Жануарлардың әл-ауқатын қорғау және қадағалау бөлімінің өкілі атап өтті, олардың қорғаныш қабілетін арттыруы, осы тұқымның құндылығы және қалалармен, шарап погребтерімен байланысы ескерілді.

Сыртқы келбеті

Ratonero Bodeguero Andaluz - орташа денелі тұқым, оның құлжасы (37–43 см, еркектер үшін идеалдысы 40 см, ал әйелдер үшін 38 см, екі жыныста да бір сантиметрге дейін артық болуы мүмкін). Сыртқы түрінен үлкендеген Джек Расселл терьеріне ұқсайды (олардың аяқ-қолдары ұзын және созылған), сондықтан оны кейде «іспан Джек Рассел» деп атайды. Бұл тұқым епті, жіңішке және атлеттік дене бітімімен ерекшеленеді; басы үшбұрышты, бас сүйегі жартылай жалпақ. Көздері өте қара, Ратонероның тұмсығы ұзын, ал құлақтары жоғары орналасқан және ұштары бүгілген. Құйрығы дәстүрлі түрде ұзындығының төрттен бір бөлігіне дейін қысқартылады.

Тарих

Шерри өндіретін Испанияның Марко де Херес аймағына қоныстанған ағылшын шарап саудагерлері бірнеше жүз жыл бұрын қазіргі Фокс Терьер тұқымдарының ата-бабаларын алып келді. Олар жергілікті иттермен шағылыстырылып, шарап заводтарындағы егеуқырлар – тышқандар мен кеміргіштерді бақылау үшін пайдаланылды. 1900 жылдары оларға Той Терьер тұқымын қосты. 1993 жылы тұңғыш рет Club Nacional del Perro Andaluz Ratonero Bodeguero тұқымдық клубы құрылып, тұқымдық стандарт жазылды. 2000 жылы Испания Ауыл шаруашылығы министрлігі бұл тұқымды Испанияның жергілікті тұқымы деп мойындады, бірақ Халықаралық Кинологиялық Федерация (Fédération Cynologique Internationale) оны әлі халықаралық деңгейде таныған жоқ. Бұл тұқым көптеген шағын кенел клубтары, соның ішінде Нордикалық Кенел Одағы (Nordic Kennel Union) және иттер тізілімі, әсіресе Солтүстік Америкада мойындалған. Аталған ұйымдардың кейбіреулері иттерді белгілі бір тұқымға тіркеу үшін тексеру жүргізбейтіндіктен, күштік иелері өз итінің тегін зерттеп, оның Испаниядан екенін және фокстерьерден шыққан көптеген ұқсас тұқымдардың бірі емес екенін анықтауы керек.

Қамқорлық және қажеттіліктер

Бодегероның денесі кішкентай болғанымен, ол кез келген басқа ит сияқты, сондықтан Бодегероға көп қозғалыс қажет. Оларды күніне үш-төрт рет, әлде болмаса сағаттап серуендету – энергиясын жұмсаудың ең жақсы тәсілі. Тамақтандыру мәселесінде ветеринармен кеңесу қажет. Итке қажетті барлық қоректік заттарды қамтитын құрғақ немесе ылғалды тамақ беру керек. Олардың қысқа түктеріне күтім жасау оңай, жуу және күтіп-ұстау кезінде айына бір реттен аспауы тиіс, әйтпесе қорғаныш майлы қабаты жоғалады. Түктерін күтіп-тарау да маңызды, себебі ол табиғи майлардың таралуына көмектеседі және түктің су өткізбейтін қасиетке ие болуына жағдай жасайды. Бұл иттер өте белсенді және жүйкелі болғандықтан, олар тым жылдам жейді. Сондықтан, күнделікті тамақты бірнеше бөлікке бөліп беру ұсынылады, осылайша олар асықпай тамақтанады.

Білім беру және оқыту

Бұл тұқымның белсенділігі жоғары болғандықтан, оларды жас кезінен бастап тәрбиелеу ұсынылады. Олардың ақылды болғанына қарамастан, оңай алаңдап, назары шашырауы мүмкін екенін және шыдамдылық қажет екенін ескеру керек. Болашақта әлеуметтенуде қиындықтар тумауы үшін, оларды балалармен және басқа жануарлармен кішкентай кезінен таныстыру ұсынылады.

Ұқсас тұқымдар

Ратонеро Бодегеро Андалуздың сыртқы түріне ұқсас (бірақ одан өзгеше) тұқымдарға Джек Рассел терьері, Парсон Рассел терьері және Сырық терьері жатады. Бразилиялық терьер мен жапондық терьердің арасындағы айырмашылықтар мен ұқсастықтары тұқымдық клубтың веб-сайтында толық сипатталған. Бұл тұқым Испанияда пайда болған басқа егеуқыр иттік тұқымдарымен салыстырылады: Ratonero Murciano de Huerta, Ratonero Valenciano және Ratonero Mallorqui. Олардың мінез-құлқы, интеллектуалдық қабілеттері, оқытылуға бейімділігі, әлеуметтену қабілеті және жалпы мінезі ұқсас, бірақ олар тек дене мөлшері, түсі және құрылысымен ғана ерекшеленеді. Бұл тұқымдардың ешқайсысы Халықаралық кинологиялық федерациясы (FCI) немесе Америкалық кинологиялық клубы (AKC) тарапынан мойындалған жоқ.