Кіріспе

Грегори Хелвингке қарсы, 293 U. S. 465 (1935) – АҚШ Жоғарғы Сотының АҚШ табыс салығы заңнамасына қатысты маңызды шешімі болды. Бұл іс екі құқықтық доктринаның негізі ретінде келтіріледі: іскерлік мақсат доктринасы және нысаннан гөрі мән доктринасы. Іскерлік мақсат доктринасының мәні – егер мәміленің федералды салықтан қашу немесе оны төмендетуден басқа маңызды іскерлік мақсаты болмаса, салық заңнамасы оны қарастырмайды. Нысаннан гөрі мән доктринасы федералды салық мақсаттары үшін салық төлеушінің мәміленің экономикалық мәніне бағынуын білдіреді, егер экономикалық мәні оның заңдық формасынан өзгеше болса.

Фактілер

Эвелин Грегори "United Mortgage Company" ("United") деп аталатын компанияның барлық акцияларының иесі болды. United Mortgage өз кезегінде "Monitor Securities Corporation" ("Monitor") деп аталатын компанияның 1000 акциясына ие болды. 1928 жылдың 18 қыркүйегінде ол Averill Corp-ті құрды, ал үш күннен кейін Monitor-дың 1000 акциясын Averill-ге берді. 24 қыркүйекте ол Averill-ді таратып, Monitor-дың 1000 акциясын өзіне бөлді және сол күні акцияларды 133 333,33 долларға сатты. Ол 57 325,45 доллар шығын болды деп мәлімдеді және оған 76 007,88 доллар көлемінде капиталдық таза табыстан салық салынуы керек. 1928 жылғы федералды табыс салығы бойынша Грегори 1928 жылғы Кірістер туралы заңның 112-бабына сәйкес, осы мәмілені салықтан босатылған корпоративтік қайта ұйымдастыру деп қарады. Ішкі кірістер комиссары Гай Т. Хелвиринг экономикалық тұрғыдан қарағанда, бизнес қайта ұйымдастырылу болмағанын, Грегоридің үш корпорацияның барлығына ие екенін және Monitor акцияларын салық төлемей сату үшін заңдық форманы ғана пайдаланғанын айтты. Осыған байланысты ол өзінің міндеттемесін 10 000 долларға кем көрсетті.

Үкім

Осыдан кейін туындаған сот процесінде Салық апелляциялық кеңесі (қазіргі АҚШ Салық сотының ізашары) салық төлеушінің пайдасына үкім шығарды. Грегори Комиссарға қарсы, 27 Б.Т.А. 223 (1932) қараңыз.

Екінші округ

Апелляциялық шағымда АҚШ-тың екінші округтік апелляциялық соты салықтық апелляциялық кеңестің шешімін өзгертіп, комиссардың пайдасына үкім шығарды. "Білімді қол" судьясы өз шешімінде былай деді: егер транзакция салықтан қашу немесе, қаласа, салықтан жалтарту ниетімен жасалса, ол өзінің иммунитетін жоғалтпайды. Кез келген адам өзінің істерін салықтарын мүмкіндігінше төмендету үшін ұйымдастыра алады; ол қазынаға ең көп салық төлеуге бағытталған жолды таңдауға міндетті емес; тіпті салықты арттырудың патриоттық парызы да жоқ. Дегенмен, Конгресс мұндай мәмілені қамтуға ниеттенбеген болуы мүмкін, тіпті фактілер заңдық анықтамада қолданылған әрбір терминнің сөздік анықтамасына сай келсе де. Мәтіннің мағынасы жеке сөздердің мағынасынан артық болуы мүмкін, және ешқандай нақтылық барлық элементтердің пайда болатын және олардың барлығы бірлесіп құрайтын жағдайды ескермей кетуге мүмкіндік бермейді. Бөлімнің мақсаты анық: кәсіпкерлікпен айналысатын адамдар өздерінің активтерін біріктіруге ниетті болуы мүмкін. Бірақ, негізгі талап – қайта құру ағымдағы кәсіпорынды жүргізумен байланысты себептермен жүзеге асырылуы керек. Акционерлердің салықтарынан қашу корпоративтік "қайта ұйымдастыру" деп қарастырылған мәмілелердің бірі емес.

Жоғарғы Сот

АҚШ Жоғарғы Соты комиссардың пайдасына шешім шығарды. Заңның әріптік мағынасы орындалған болса да, заңның мақсаты тек салықтан қашу мақсатында қайта ұйымдастыруға рұқсат беру емес еді. Өз шешімінде, сот төмендегіні айтты: Салық төлеуші тарапынан шын ниетпен талап етіледі, [заңда] қажетті барлық элементтер орындалған істе табылады, демек, заңмен бекітілген қайта ұйымдастыру орын алды; салық төлеушінің осы арқылы салық төлеуден қашу ниеті нәтижеге әсер етпейді және заңмен рұқсат етілген нәрсені заңсыз етпейді. Егер [заңда] көрсетілгендей, қайта ұйымдастыру іс жүзінде орындалса, онда бұл себеп ескерілмейді. Салық төлеушінің заңмен рұқсат етілген тәсілдермен салық мөлшерін азайтуға немесе одан толығымен құтылуға құқығы бар екендігіне күмән жоқ. Бірақ шешілуге тиіс мәселе – салықтық ниеттен бұрын, жасалған іс заңның ниетіне сәйкес болды ма? Төмендегі соттың [яғни, Апелляциялық соттың] теріс жауапты негіздеуіне көп нәрсе қоса берілмейді. [Заңда] бір корпорацияның активтерін екіншісіне беру туралы айтылғанда, бұл корпоративтік бизнестің «қайта ұйымдастыру жоспарына сәйкес» жасалған трансфертін білдіреді, емес, бұл жердегідей, ешқайсысының бизнесіне қатысы жоқ жоспар бойынша жасалған трансфертті. Олай болса, салық салуға қатысты ниетті ескермей, оқиғаның мәнін анықтасақ, не көреміз? Бизнес немесе корпоративтік мақсаты жоқ операция, тек өзінің нағыз сипатын жасыру үшін корпоративтік қайта ұйымдастыру нысанына оранған қарапайым құрал, ал оның жалғыз мақсаты – бұрыннан жоспарланған мақсатты орындау, бизнесті немесе оның бір бөлігін қайта ұйымдастыру емес, тікелей өтініш берушіге корпоративтік акциялардың бір бөлігін беру. Әрине, жаңа және заңды корпорация құрылды. Бірақ бұл корпорация соңғы мақсаттан басқа ештеңе емес еді. Ол басқа мақсатпен құрылмады, және бастапқыда орындауға тиіс болғаннан басқа қызмет атқармады. Бұл шектеулі қызмет орындалғаннан кейін, ол бірден таратылды. Осы жағдайда фактілер өздігінен айқын және бір ғана түсіндіруге мүмкіндік береді. Барлық операция, [заңның] талаптарына сәйкес орындалғанымен, шындығында корпоративтік қайта ұйымдастыру ретінде маскировкаланған күрделі және қиын трансферт еді, және басқа ештеңе емес. [Т]ранзакцияның өзі заңның айқын ниетінен тыс жатыр. Басқаша шешім қабылдау – бұл шындықтың үстінен өнерді жоғары қою және аталған заң ережесінің барлық маңызды мақсатын жою болар еді.