Кіріспе

Шотландиядағы тарихи құрылым

Монбоддо үйі – Шотландияның Мирнс аймағында орналасқан тарихи атақты сарай. Бұл құрылыс көбінесе Лейс Бернеттері отбасымен байланысты. Мүліктің өзі 13 ғасырдан бері Баркли отбасының меншігінде болды, сол кезде мұнаралы үй салынды. 1593 жылы Лэрд – Джеймс Страхан болды, кейін ол Ирвин отбасына, одан кейін Лейс Бернеттеріне өтті. Құрылыста Ирвин мен Дуглас елтаңбалары, R.E. және I.E. әріптерімен белгіленген және 1635 жылы салынған елтаңбалы әшекей бар. Бұл 17 ғасырда үйді қайта жаңарған Роберт Эрвин мен Илизабет Эрвин жұбайларын көрсетеді. Монбоддо үйі, қақпалы қабырғалы дизайнымен, Солтүстік теңізінен шамамен тоғыз миль (14 км) қашықтықтағы Аушенблэй ауылының жанындағы Меарнс Хоу аймағында орналасқан. Монбодо иелігінің бастапқы жер көлемі шамамен ... 1714 жылы Монбоддо үйінде белгілі судья және философ Джеймс Бернетт, Монбодо лорды дүниеге келді. Монбодо лорды – Шотландия ағарту дәуіріндегі Сот сессиясының мүшесі, бірнеше еңбектің авторы және эволюция теориясына алғашқы үлес қосушы ретінде танымал. Сот сессиясына тағайындалғанда, Бернетт әкесінің иелігі болған Монбоддо үйінің атағын алды. 1773 жылы жазушы Сэмюэл Джонсон, Джеймс Босвеллмен бірге, Джеймс Бернеттің шақыруымен Монбоддо үйіне келді. Бұл B санатындағы ескерткіш.

Ішкі бөлшегі

Монбодо үйі 1960 жылдардан бастап тозуға ұшырады; алайда, бірқатар маңызды ерекшеліктері сақталған. 20 ғасырдың соңында жасалған жөндеу жұмыстары және 2006 жылдан бері иесінің ұқыпты күтімі арқасында ғимараттың жағдайы өте жақсы. Бірінші қабатта (американдық терминология бойынша екінші қабат) үйлесімді зал орналасқан, онда ертедегі қаптама элементтері бар. Залда екі дәретхана (гардероб) бар. Шығыр жоқ болғанымен, ең батыс жертөле бөлмесі – өте үлкен камин аркасы бар ескі ас үй. Ішкі тас спиральді баспалдақ 14 ғасырдың мұнаралы үйлеріне тән сағат тілі бойынша жоғары қарай бұрылып орналасқан. 80 сантиметр қалыңдықтағы қызыл құмтас қабырғаларында диаметрі сегіз сантиметрлік екі шағын тесік (қару тесігі) бар (Хоган, 2006). Алдыңғы кіреберіс сақталған, ол Лорд Монбодоның 18 ғасырдың ортасында ашық ауада таңертеңгі суық сумен жуынатын жері ретінде танымал. Шотландияның солтүстік-шығысындағы Лейс Бурнеттері салған тағы бір әйгілі ақсүйек үйлер – Крэтес және Мучалс қамалы. Лейс Бурнеттері отбасы туралы мол генеалогиялық мәліметтер бар (әсіресе Г. Бернетт, 1901, және Бейли және т.б., 2005).

Анықтамаларды орнату

Айналасындағы аймақ – құнарлы егіс жері, астық өндіріп, мал жаюға жағдай жасайды. Топографиялық тұрғыдан алғанда, аймақ – ауыл шаруашылығына өте қолайлы, көлбеу төбелерден тұрады. 18 ғасырда бұл иелік шамамен 190 шаршы километрді құраған. 18 ғасырдан бері иелікте көптеген шағын үйлер болған, бірақ 19 және 20 ғасырларда Монбодо үйіне жақын жерде бірнеше жеке тұрғын үйлер салынды. Иелік тыныш жерде орналасқан, ең жақын қос қабатты тас жолдан – A90-нан бірнеше километр қашықтықта. Иелік аумағындағы дыбыс деңгейі 48-53 дБА аралығында өлшенді.

ХХ ғасыр

1930 жылы Г. Артур Диксон Монбодо үйінің суреті салынған открыткасын жасады. 1960 жылдардың басында Бернетттердің меншігі аяқталғаннан кейін, үйдің жағдайы нашарлап, құлдырауға бет бұрды, бірақ қазір бұл жағдай өзгерді. 2006 жылғы мәлімет бойынша, үй жақсы сақталған және жөнделген. Иесі әлемнің түкпір-түкпірінен Лорд Монбодоға қызығушылық танытқан көптеген адамдар бар екенін хабарлады; ерекше қызығушылық Ұлыбритания, Жапония және АҚШ-тағы зерттеушілерден келіп отыр. Монбодо үйі көбінесе Монбодо қамалы деп аталмайды. Джеймс Малкольм Бернетт, Монбодоның соңғы лардысы, өзінің балалары болмаған, бірақ қазір Канадада тұратын бір өгей ұлы бар.