Кіріспе

HMS Tamar – Ұлыбританияда 1863 жылы Самуда ағайындары Лондонның Кубит Таун қаласында салып шығарған Корольдік Әскери-теңіз флотының әскер тасымалдау кемесі. 1897 жылдан 1941 жылға дейін жабдықтау кемесі ретінде қызмет етті және Гонконгтағы HMS Tamar жағалау станциясына (1897–1997) атын берді.

Тарих

1863 жылы шыққан «Таммар» кемесі осы атпен аталатын төртінші кеме болды. Атауы Корнуоллдағы Тамар өзенінен шыққан, ал кеменің гербі оның елтаңбасына негіделген. 1866 жылдың 13 желтоқсанында «Таммар» Корк округіне қарасты Хаулбоулайн жағасында қалып қойды. «Таммар» 17 желтоқсанда қайтадан суға шығарылды. 1869 жылдың 18 қазанында ол Ньюфаундленд колониясының Пол аралынан жағаға жабылып қалды. Жөндеу жұмысы 62 фунт стерлинг тұрды. Жағаға қалуға кеменің бір офицері кінәлі деп танылды. «Таммар» мачталармен және бу машинасымен қозғалды, жылдамдығы белгілі болды. Бастапқыда екі түтін шығаратын құбыры болған, бірақ ол жаңа қазанмен жабдықталды және бір құбырға дейін азайтылды. 15 сәуірде ол Кент қаласының Чатэм портында жағаға шықты. Ол көмекпен қайтадан суға шығарылды. 1876 жылдың 7 қарашасында «Таммар» Бермудадағы Сент-Кэтрин-Пойнт жағасында қалып қойды. Ол Англиядан Бермудаға бағыт алған еді. Кемедегі әскерлер түсірілді. Ол 12 сағаттан кейін қайтадан суға шығарылды. «Таммар» 1879 жылы зулу соғысына, ал 1882 жылы Мысырға қатысты. 1879 жылы «Британдық медициналық журналы» «Таммар» кемесіндегі бір топ теңізшілердің нашар пирог жеп уланғанын, осы оқиға Адмиралтействоның тергеуін бастауға себеп болғанын хабарлады. 1897 жылы «Таммар» базалық кеме ретінде пайдаланылды және «Виктор Эммануэль» кемесін Гонконгтағы кемелерді қабылдау кемесі ретінде алмастырды. Ол «HMS Tamar» деп аталған жағалау станциясымен ауыстырылғанға дейін базалық кеме ретінде қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гонконг шайқасы барысында «Таммар» 8 желтоқсанда буксирленді. 11 желтоқсанда сағат 21:00-де жапондықтардың қараңғыдағы шабуылы мен бомбалауы кезінде оны батыруға бұйрық берілді. 1941 жылдың 12 желтоқсанында, жапондықтардың басып алуына жол бермеу үшін, оның алға жылжуын тоқтату мүмкін емес екені анықталғаннан кейін, ол буксирленген жерде батырылды. Кеменің үстіңгі құрылысы ауамен толып, ол бірден батпады, сондықтан Корольдік артиллерия соңғы соққы беру үшін шақырылды. Кемеден құтқарылған ағаш тақтайлар қаланың орталық ауданындағы Сент-Джон соборының есіктеріне айналдырылды. Алайда, осы екі аңыздың да рас екендігі күмәнді. 2014 жылдың соңында, Орталық-Ван Чай айналма жолының құрылысы кезінде, ескі Ван Чай паромдық терминалының орнында «Таммарға» тиесілі деп саналатын қалдықтар табылды.