Дина тасы: Норвегиялық руна тасы және христиандық бейнелері
Dynna stone
Дина тасы – Норвегиядағы викинг дәуірінен қалған руна тасы. 1040-1050 ж. жасалған, христиан суреті бейнеленген, Матайдан алынған туылу сахнасын көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дина тасы - викинг дәуірінің соңғы кезеңінен қалған рун тасы, ол бастапқыда Норвегияның Гран аймағында орналасқан.
The Dynna Stone is a runestone from the late Viking Age that was originally located in Gran, Norway.
Сипаттама
Рундатада N 68 деп тіркелген Дина тасы – шамамен 3 метр биіктіктегі, үшбұрышты, қызғылт қызыл құмтастан жасалған тақта. Оның бір жиегінен рун жазулары өтеді, ал алдыңғы бетінде ою-өрнектелген суреттер бар. Тас шамамен 1040–1050 жылдары тіктелген, ал оның суреттері Норвегиядағы ең алғашқы христиандық бейнелеу өнерінің бірі саналады. Тас тақтаның алдыңғы жағындағы қарапайым суреттер Матай 2:1–12 бойынша Исаның тууы, Вифлеем жұлдызы және үш дана аттының бейнесін көрсетеді. Рун жазуындағы екі әйелдің Епифания оқиғасымен таныс болған болуы мүмкін. Тастың жазуы жас футаркпен жасалған, бірақ кейбір жерлерде қолданылған ұзын және қысқа тармақты руналармен толық сәйкес келмейді. Кейде шебер бір сөздің ішінде бір рунаның ұзын және қысқа тармақты түрлерін қолданған. Грандағы (Николай шіркеуі) егіз шіркеулердің бірінде Дина тасына ұқсас тас есіктің үстіңгі жағы мен төбесі арасындағы қабырғадан табылған. Ол 1823 және 1828 жылдары көрінген. Дина тасы 1879 жылы Ослодағы Норвегия мәдени тарих мұражайына қосылған. Осыған дейін ол Гран маңындағы Нордре Дина шаруашылығында малға тұз жеуге пайдаланылған. Тас әлі де мұражайдың тұрақты ортағасырлық көрмесінің бөлігі болып табылады. Тастың көшірмесін Грандағы Хаделанд халық мұражайында викинг дәуіріндегі қабір топырағының үстінде табуға болады.
The Dynna Stone, listed as N 68 under Rundata, is a roughly 3 meter tall, triangular slab of pinkish red sandstone with runic inscriptions running down one of its edges, and with carved images on the front. The stone was erected ca. AD 1040 – 1050, and its imagery is considered among the first Christian pictorial art in Norway. The rather crude images on the front of the stone slab depict the nativity scene of Matthew 2:1–12, including the infant Jesus, the Star of Bethlehem and the three wise men on horseback. The two women mentioned in the runic inscription were likely familiar with the story of the Epiphany. The Stone's inscription is in the younger futhark, although their use is inconsistent with long branch and short twig runes used in some places. Sometimes the carver used both the long branch and short twig forms of the same rune within the same word. In one of the twin churches at Gran (Nicolai church) a stone similar to the Dynna stone was found in the wall above the door between the top of the door and ceiling. It was seen in 1823 and last in 1828. The Dynna stone was acquired by the Norwegian Museum of Cultural History in Oslo in 1879. Until then it had been used as a salt lick for cattle at the Nordre Dynna farm near Gran. The stone is still part of the museum’s permanent medieval exhibition. A copy of the stone can be found atop a Viking Age grave mound at the Hadeland Folkemuseum in Gran.