The Pijao (also Piajao, Pixao, Pinao) are an indigenous people from Colombia.
Этнографиялық
Пиджао немесе Пиджао америкалық тайпалардың бірігіп құрылған конфедерациясын құрды және қазіргі Колумбияның Толима департаментінде қоныстанды. Колумбияға дейінгі дәуірде олар Колумбия Анд тауларының орталық тізбегінде, Хуила, Толима және Киндионың қарлы таулары арасында, Магдалена өзенінің жоғарғы ағысында және Колумбияның Валье-дель-Каука аймағында мекен еткен. Олар қатаң билік иерархиясын құрмады және империя жасаған жоқ. Басшылық ата-тегін сақтайтын, кеңейтілген туысқандық кланға негізделген. Халық жеке үйлерде емес, біріккен ауылдарда тұрмай, арақашықтықта орналасқан, бахарекеден салынған үлкен, ортақ үйлерде тұрды. Олар түтін сигналдарын пайдаланып бір-бірімен байланысты, осы сигналдар түрлі қоғамдық шараларды ұйымдастыру үшін қолданылды. Көптеген ежелгі халықтар сияқты, олар көлік үшін су жолдарына тәуелді болды және тез жылдамдықпен аумақтарының көп бөлігін аралауға мүмкіндік берген кеме жүргізу дағдылары мен білімдеріне ие болды. Олар ең жақсы кемешілерін боха (бога) деп атады. Олардың қайықтары каноха (каноэ) деп аталды және Саман ағашының бір бөлігінен қашалған. Пиджаолар металлургияда шебер болды, алтын бұйымдар мен киімдер жасады. Олардың туындылары Толима, Квимбая, Калима және Каука мәдениеттерінен табылған алтын артефакттарда көрінеді. Олар "қорытылған балауыз" әдісі, алтынмен қаптау, филигрань және басқа да техникаларды қолданып, балака (әшекейлер) және попорос (қайыпқан қақпағы бар ыдыс) сияқты салтанаттық мақсаттағы бұйымдар жасады. Басқа да ежелгі мәдениеттер сияқты, пиджаолар бас сүйектерінің пішінін өзгертіп, бет пішінін түзету және денеде әртүрлі өзгерістер жасады, мүмкін элиталық топтарды анықтау үшін. Олар ер балалардың басын байлап, маңдай және төбе аймақтарының пішінін өзгертіп, оларға қатыгездік сыртын беруге тырысты. Олар сондай-ақ жоғары және төменгі аяқ-қолдарының пішінін түзетілген арқандардың (талшықты арқандардың тоқуы) көмегімен өзгертіп, мұрынның қабырғасын сындырып, мұрын пішінін өзгертті. Олар мұрын мен құлақ жанындағы тесіктерге алтын әшекейлер тағып, діни сенімдерін көрсетеді. Олар осы дене әшекейлерін уа ла ка (балак) деп атады. Элитаның тәждері бірнеше құнды материалдардан жасалған, сонымен қатар олар салтанатты маскалар, қауырсын тәждер, білезіктер, мұрын әшекейлері және басқа да бұйымдар тақты. Олар қоғамдық шараларда ахиоттың (Би Ча немесе Биджа) ұнтағымен денелерін қызыл түске бояды. Олардың жиналыстары, Минга деп те аталатын, Сейба ағаштарының кең көлеңкесінде өтті. Сейба бай, жомарт және аналық табиғаттың Ұлы үйінің символы саналды. Олар сонда соғыс рәсімдерін, басшыларды таққа отырғызу, үйлену тойларын және басқа да маңызды шараларды өткізді. Көптеген жағдайларда, маракас, фотуто, япороха және барабандардың ырғағымен би биленді. Жас бойдақ қыздар гүлдермен безендірілді. Егіншілер пиджао ағаштан және қабырғалы топырақтан салынған үйлерде, жерге жақын өмір сүрді. Тропиктік климат пен таулы аймақтардағы өте жақсы топыраққа байланысты, олар картоп, юка, жүгері, манго, папайя, гуава және көптеген басқа жемістер мен көкөністерді өсіріп, жинап, өңдеуге қабілетті болды. Олар балық аулап, аң аулап ет тағамдарын дайындады. Олар әдеттегі киім ретінде, жыныс мүшелерін жаппай қалдырып, әдемі безендірілген алтын киімдерді киді. Олар денелерін боялған бижамен бояды. Испан жаулап алушылары бастапқыда оларды Бипхаус (Бижа) деп атады, бұл Паэс тайпаларының бірінің атымен бірдей болды. Кейін олар осы халықты пиджао деп атады, бұл оларға қарсы келтіретін сөз болып саналды. Пиджаолар өз жауларын жеу салтын ұстанды. Испан капитаны Диего де Боканегра (пиджаоларға қарсы күрескен көптеген әскери басшылардың бірі) оларды шамамен 50 жыл ішінде 100 000-ға дейін испандықтарды жеген деп айыптады. Испан басқыншыларын үнемі кері қайтара тұрғандарына қарамастан, пиджао халқы азайып, олар оңтүстікке қарай ығыстырылды. Олар Кокунуко, Паэс, Пуруха және Кана сияқты көрші тайпалармен қақтығыстарға түсті. 18 ғасырдың ортасына қарай пиджао халқы ауыр шығынға ұшырады, көбінесе жаңа жұқпалы ауруларға байланысты. Миссионер христиандар да көптеген жергілікті тұрғындарды дінге айналдырып, қайта тәрбиелеу арқылы үлкен әсер етті. Испаниялықтар басып кірулерін орталық таулы аймақтардың көп бөлігін және Анд тауларын отарлаумен жалғастырды. Осы шаралар арқылы олар Жаңа Гранада патшалығын құрды.
The Pijao or Pijaos formed a loose federation of Amerindians and were living in the present day department of Tolima, Colombia. In pre Columbian times, they inhabited the Central Ranges of the Colombian Andes; between the snowy mountains of Huila, Tolima and Quindío, the upper valley of the Magdalena River and the upper Valle del Cauca in Colombia. They did not have a strict hierarchy and did not create an empire. The chiefdom was based on an extended family clan with ancestral lineage. The people did not live in separate households gathered in villages; instead, they lived in carefully built large communal houses made of bahareque, which were placed at distances. They used bonfires to communicate with smoke signs, and these were used to convene different community events. Like many ancient peoples, they relied on waterways for routes of transportation; and due to their navigation skills and knowledge, could get around much of their territory fairly rapidly. They called their best navigators boha (boga). Their boats were called kanoha (canoes), and were carved from a single piece of Saman wood. The Pijao were experts in metallurgy, manufacturing gold articles and clothing. Their work has been seen in gold artifacts from the Tolima, Quimbaya, Calima, and Cauca cultures. They used techniques such as "lost wax" casting, rolled gold, filigree and other methods to make their balacas (ornaments) and other items for ceremonial use, such as the poporos (bowl with lid). Like some other ancient cultures, the Pijao practiced skull modification and facial alterations, as well as a variety of body modifications, perhaps to identify or distinguish elites. They tied slats on male babies' heads to alter their frontal and occipital regions, perhaps to give them a look of ferocity. They also modified the shape of their upper and lower extremities using adjusted ropes (Interlaced fiber ropes). They changed the appearance of the nose by fracturing the nasal septum. They pierced the nose and the ear lobes to wear gold ornaments and decorations symbolic of their religion. They called these body ornaments Wua La ka (Balak). The crowns of the elite were made of several precious materials; in addition, they wore ceremonial masks, feather crowns, bracelets, nose ornaments and other items. They painted red their bodies for communal events with powdered achiote (Bi Cha or Bija). Their assemblies, also known as Mingas, were held under the broad shade of the Ceiba trees. The Ceiba was considered a symbol of the Great Home of a rich, generous and motherly nature. Here they carried out war ceremonies, crowning of chiefs, wedding rituals and other major events. Most were accompanied by dancing to the beat of maracas, fotuto, yaporojas and drums. Young single women (virgins) were decorated with flowers. Agriculturalists, the Pijao lived close to the earth in homes made of wood and rammed earth. Due to the tropical climate and excellent soil in the highlands, they were able to grow, harvest and cultivate many crops including potatoes, yucca, maize, mangoes, papayas, guavas and many other fruits and vegetables. They also fished and hunted for meats. They wore, as a custom dress, beautifully decorated golden clothes which did not cover their genitals. They painted their bodies with dyed tops of bija. The Spanish conquerors initially called them Bipxaus (Bija), the same name as one of the Paez chiefdoms. Later they referred to the people as the Pijao, which came to be considered a pejorative. The Pijao practiced ritual cannibalism of their enemies. The Spanish captain Diego de Bocanegra (one of many military leaders who battled against the Pijao) accused them of having cannibalized up to 100,000 Spaniards in approximately 50 years. Despite regularly driving back the invading Spaniards, the Pijao population kept decreasing and they were pushed further south in the highlands. They began to clash with neighboring tribes such as the Coconuco, Páez, Puruhá, and Cana. By the mid 18th century, the Pijao people had suffered drastic losses, mostly due to new infectious diseases. Missionary Christians had also taken a toll through conversion and re education of many natives. The Spanish followed their invasions with colonization of most of the central highlands and the Andes mountain ranges. Through these measures they established the New Kingdom of Granada.
Тіл
Пиджао тілі 1950 жылдардан бері жойылып, классификацияланбаған. Ол Кауфманның (1994) тізіміне енбеген.
The Pijao language is extinct since the 1950s and has not been classified. It is not listed in Kaufman (1994).