Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вагнер заңы, сонымен қатар мемлекеттік белсенділіктің күшею заңы деп те аталады, бұл ұлттық кіріс артаған сайын мемлекеттік шығыстардың да артатындығын көрсетеді. Ол неміс экономисі Адольф Вагнердің (1835–1917) есімімен аталған, ол алғаш рет бұл құбылысты өз елінде, кейін басқа елдерде байқаған.
Wagner's law, also known as the law of increasing state activity, is the observation that public expenditure increases as national income rises. It is named after the German economist Adolph Wagner (1835–1917), who first observed the effect in his own country and then for other countries.
Индустрияландыру
Бұл принцип индустрияландырумен тығыз байланысты. Оның болжамында, индустриалды экономиканың дамуы жалпы ұлттық өнімдегі мемлекеттік шығыстардың үлесінің артуымен қатар жүреді: Заманауи индустриалды қоғамның қалыптасуы әлеуметтік прогреске саяси қысымды күшейтеді және индустрияның әлеуметтік мәселелерге көбірек назар аударуына мүмкіндік береді.
The principle is closely tied to industrialization. It predicts that the development of an industrial economy will be accompanied by an increased share of public expenditure in gross national product:
The advent of modern industrial society will result in increasing political pressure for social progress and increased allowance for social consideration by industry.
Қауіпсіздік мемлекеттері
Вагнер заңы бойынша, әл-ауқат мемлекеті еркін нарықтық капитализмнен пайда болады, себебі халық табысы артаған сайын үнемі кеңейтіліп жатқан әлеуметтік қызметтерге дауыс береді. Кейбір белестікке қарамастан, Вагнердің ресми тұрғыдағы мәлімдемесін Ричард Мусгрейв былай түсіндірді:
Wagner's law suggests that welfare states evolves from free market capitalism because the population votes for ever increasing social services as income grows. In spite of some ambiguity, Wagner's statement in formal terms has been interpreted by Richard Musgrave as follows:
Прогрессивті елдер индустрияланған сайын ұлттық экономикадағы мемлекеттік сектордың үлесі үздіксіз өседі. Мемлекеттік шығындарды арттырудың үш негізгі себебі бар. Вагнердің өзі оларды (i) мемлекеттің әлеуметтік қызметтері, (ii) әкімшілік және қорғау шаралары және (iii) әл-ауқаттық функциялар деп атады. Төмендегі материал Вагнердің бастапқы пікірінің айқын түрде кеңейтілген түсіндірмесі болып табылады. Әлеуметтік-саяси, яғни мемлекеттің әлеуметтік функциялары уақыт өте келе кеңейеді: зейнеткерлік сақтандыру, табиғи апаттарға (ішкі немесе сыртқы) көмек көрсету, қоршаған ортаны қорғау бағдарламалары және т.б. Экономикалық: ғылым мен технология дамиды, нәтижесінде ғылымға, технологияға және түрлі инвестициялық жобаларға мемлекеттік тапсырмалардың көлемі артады және т.б. Материалдық: мемлекет төтенше жағдайларды жабу үшін мемлекеттік қарыздарға жүгінеді, осылайша мемлекеттік қарыздың және оған төленетін сыйақы сомасы өседі; яғни, қарыздық қызметке жұмсалатын шығыстардың артуы.
As progressive nations industrialize, the share of the public sector in the national economy grows continually. The increase in State Expenditure is needed because of three main reasons. Wagner himself identified these as (i) social activities of the state, (ii) administrative and protective actions, and (iii) welfare functions. The material below is an apparently much more generous interpretation of Wagner's original premise. Socio political, i. e., the state social functions expand over time: retirement insurance, natural disaster aid (either internal or external), environmental protection programs, etc. Economic: science and technology advance, consequently there is an increase of state assignments into the sciences, technology and various investment projects, etc. physical: the state resorts to government loans for covering contingencies, and thus the sum of government debt and interest amount grow; i. e., it is an increase in debt service expenditure.