АҚШ Федералдық құқығындағы қызметтік иммунитет

АҚШ құқығындағы қанағаттандырылмайтын иммунитет мемлекеттік қызметкерлерді заңбұзушылықтан қорғайды. Конституциялық құқықтарды бұзу жағдайларын қарастырады. Толық ақпарат мақалада.

12 мин оқу

100%

Дереккөз: Qualified immunity — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ федералды заңдарындағы құқықтық ілім

Америка Құрама Штаттарында білікті иммунитет – федералды конституциялық заңның құқықтық қағидасы болып табылады. Ол дискрециялық (ерікті) функцияларды орындау кезінде мемлекеттік қызметкерлерді, талапкер олардың «нақты белгіленген заңдық немесе конституциялық құқықтарын бұзғанын дәлелдемесе», зиянды өтеу талаптарынан қорғайды. Бұл мемлекеттік иммунитетке ұқсас, бірақ ол үкіметтің өзінен емес, мемлекеттік қызметкерлерді қорғайды. Бұл «ашық құқықтық мәселелер бойынша ақылға қонымды, бірақ қате пікір білдірген» лауазымды тұлғаларды қорғайтын абсолюттік иммунитеттен кем қатаң. Ол «барлық [қызметкерлерге], бірақ анық қабілетсіздерге немесе заңды әдейі бұзғандарға» қатысты. Білікті иммунитет тек азаматтық сот ісінде мемлекеттік қызметкерлерге ғана қолданылады және үкіметтің өзін лауазымды тұлғалардың әрекеттерінен туындаған талаптардан қорғамайды. АҚШ Жоғарғы Соты білікті иммунитет қағидасын алғаш рет Пиерсон мен Рей ісінде (1967) енгізді, бұл іс азаматтық құқықтар қозғалысының қақпа тасында болды. Бұл қағиданың бастапқыда заңды тәртіп сақтау органдарының қызметкерлерін негіссіз сот процестерінен және олардың адал ниетпен, бірақ құқықтық жағдайдың түсініксіздігіне байланысты жасаған әрекеттері үшін қаржылық жауапкершіліктен қорғау мақсатында енгізілгені айтылады. Атап айтқанда, 42 USC § 1983 және Бивенс v. Six Unknown Named Agents (1971) істері бойынша туындаған сот процестерінде. Кез келген адам, кез келген штаттың, территорияның немесе Колумбия округінің кез келген заңының, жарлығының, ережесінің, әдет-ғұрыптың немесе практикасының күшімен, АҚШ азаматын немесе оның құзыретіндегі басқа адамды Конституция мен заңдармен қамтамасыз етілген кез келген құқықтардан, жеңілдіктерден немесе иммунитеттерден айыруға немесе оған ұшыратуға себеп болса, зиян шеккен тарапқа жауап береді.

Сонымен қатар, Бивенс v. Six Unknown Named Agents ісі бойынша талапкерлер федералды лауазымды тұлғалар олардың конституциялық құқықтарын бұзған жағдайда зиянды өтеуді талап ете алады. Алайда, Конституцияның барлық бұзушылықтары Бивенс ісіне негіз бола бермейді. Бүгінгі күнге дейін Жоғарғы Сот төртінші түзетуді, бесінші түзетудегі теңдік принципінің бір бөлігін және сегізінші түзетуді бұзу туралы талаптарды мойындады.

Харлоу Фицджеральдқа қарсы

Қазіргі заманғы білікті иммунитеттің тесті Харлоу мен Фицджеральд ісі (1982) арқылы белгіленді. Харлоу мен Фицджеральд ісіне дейін АҚШ Жоғарғы Соты мемлекеттік қызметкерлерге иммунитет тек егер: 1) қызметкер өзінің әрекеттері заңды деп ниеттеніп сенсе және 2) оның әрекеттері объективті түрде орынды болса ғана берді. Содан кейін Жоғарғы Сот білікті иммунитет үшін қазіргі қолданылып жүрген ережені қабылдады: "[Д]іскрециялық функцияларды орындайтын мемлекеттік қызметкерлер, егер олардың әрекеттері ақылға қонымды адам білетін нақты белгіленген заңдық немесе конституциялық құқықтарды бұзбаса, азаматтық залапкерлік үшін жауапкершіліктен жалпы қорғалады." Демек, білікті иммунитетті қолдану енді лауазымды тұлғаның субъективті ой-сезіміне емес, оның орнындағы ақылға қонымды адам олардың әрекеттері нақты белгіленген заңдық принциптерге сәйкес келеді деп білген-білмегеніне байланысты.

Соусьер Кацке қарсы

2001 жылғы «Соусьеге қарсы Кац» ісінде әскери офицерлер Соусье мен Паркер вице-президент Альберт Гордың сөйлеуі кезінде болуы мүмкін наразылықтар туралы ескертілді. Кац жануарлар құқықтарын қорғау мақсатында баннерді орнатып жатқанда, Соусье оны әскери фургонына қамап қойды. Кац төртінші түзетудегі өзінің құқықтары бұзылған деп шағымданып, сотқа жүгінді. Сот, квалификациялық иммунитет себепті, Соусьеге пайдалы шешім шығарды. Жоғарғы Сот «квалификациялық иммунитет туралы шешім, тұтқындау кезінде орынсыз күш қолданылған-қолданылмаған деген мәселемен біріктірілмейтін талдауды қажет етеді» деп мәлімдеді. Яғни, күш қолданудың артық екені туралы талаптарды қарау тәсілі, талаптың өзінің негізділігін қарау тәсілінен өзгеше. Осы іс бойынша Соттың шешімі мемлекеттік қызметкерге қарсы талаптарды екі кезеңде қарауды көздейді: біріншіден, лауазымды адамның әрекеттері талапкердің конституциялық құқықтарын бұзған-бұзбағаны, екіншіден, оқиға болған кезде бұл құқықтар нақты белгіленген бе. Дискрециялық акті лауазымды адамнан «бір іс-әрекет жасау керек пе, әлде қандай бағытты ұстану керек пе» және таңдалған мақсатқа жетудің ең тиімді жолын анықтауды талап етеді. Керісінше, ведомстволық акті «қызметтік сипатта» болады, сондықтан лауазымды адам өз пікіріне қарамастан, осы іс-әрекетті орындауға міндетті.

Заң бойынша нақты белгіленген талап

Білікті иммунитет "ақылға қонымды адам білетін нақты белгіленген заң немесе конституциялық құқықтарды бұзған лауазымды тұлғаларды қорғамайды". Заңның "нақты белгіленгендігі" сот шешімдері даулы мәселені қарағандығына немесе лауазымды тұлғаның мінез-құлқы заңсыз екені анық болатын "құқықтың шеңберін" белгілегендігіне байланысты. Жоғарғы Соттың шешімдері бүкіл ел үшін ережелерді "нақты бекіте" алатыны сөзсіз. Дегенмен, апелляциялық соттардың шешімдерінің әсері шектеулі болуы мүмкін. Апелляциялық округ соттары әдетте өздерінің шешімдерін сол округтегі заңды нақты белгілейтін деп есептейді, бірақ Жоғарғы Сот бұл теорияға күмән білдірді. Нақты белгіленген заң талабын орындау үшін, ағымдағы істің фактілері прецедент ретінде келтірілген істің фактілеріне жеткілікті жақын болуы керек.

Квалификациялық иммунитетті тізбектеу

Қызметтік іс-әрекеттің білікті иммунитетке жатқызылғанын тексеру ұғымы алғаш рет 1991 жылы «Сигертке қарсы Гиллей» (1991) ісі бойынша көтерілді, онда Жоғарғы Сот кез келген сот төрелігінің қажетті алғышарты ретінде іс-әрекеттің кезінде конституциялық құқық бұзылғанын айқын дәлелдемегендіктен, іс-әрекетті қараудан бас тартуды бекітті. 2001 жылы АҚШ Жоғарғы Соты «Саучерге қарсы Кац» ісі бойынша шешім шығарды және бұл шешім «төменгі соттардың Саучер процедурасын қолдануына кедергі келтірмейді; ол тек сол соттардың бұл процедураның белгілі бір жағдайларда пайдалы екеніне шешім қабылдауға еркіндік болуы керек екенін мойындайды» деді. «Пирсон» пікірі соттарға конституциялық бұзушылықты немесе құқық мәселесін бірінші бағалауға мүмкіндік берді. Бұл кейбір істерді жеделдетудің және сот жүйесіндегі ресурстарды ысырап етуді азайтудың пайдасын әкелуі мүмкін, бірақ сонымен қатар істің бір жағына көп көңіл бөлінетін және мемлекеттік қызметкерлерге, әсіресе полиция қатыгездігі саласында, пайда келтіретін істерге де әкелді. Тәнтілеу, әсіресе, «ашық заң» тестіне бағытталған. Бұл тест әдетте лауазымды адамның мінез-құлқының жазбаша заңды бұзатындығын ғана емес, сонымен қатар мінез-құлқының заңсыз екенін анықтайтын сот прецеденті бар екенін талап етеді. Сыншылар талапкерлердің заң мен прецедентте дәл сәйкестікті табу қиындықтары мемлекеттік қызметкерлерді сотқа беруді тым қиынға соғады, бұл мемлекеттік қызметкерлерге жаңа немесе ерекше жағдайларда заңсыз әрекет жасауға орынсыз мүмкіндік береді деп айтады. Мысалы, Джордж Лиф Forbes журналында былай деп дәлелдеді: «Соттың осы доктринасын ойлап тапқан, ол мемлекеттік қызметкерлерді тіпті заңға қайшы әрекет жасағанда да иммунитетті сақтайды, егер олар «ашық заңды» бұзбаса. Бұл талапты азаматтық құқық қорғаушылар өте қиын орындайды, себебі соттар нақты заң ережелерін ғана емес, іс жүзінде бірдей фактілер бар бұрыннан белгілі іс-қағиданы талап етеді». Сыншылар мысалдарды келтірді, мысалы, 2018 жылдың қарашасында АҚШ-тың Алтыншы округтік апелляциялық сотының шешімі бойынша, ертеректе сот полицияның жерге жатып, тапсырылған күдіктілерге иттерді ұстап беруін конституцияға қайшы деп тапқан жағдай «ашық түрде белгіленген» ережеге сәйкес қолданылмады. Себебі Теннесси полициясы өздерінің полиция иттеріне тапсырылған күдіктіге шағылуға рұқсат берді, өйткені күдікті жерге жатып емес, жерге отырып, қолын көтере отырып, тапсырылған. Сыншылар «ашық белгіленген» стандарт тіпті жалпы жағдайларда да нақты ережелерді белгілеуді тежейді және/немесе кешіктіреді деп айтады. Сондықтан мұндай адам бұл істі мүлдем қозғамай қалуы мүмкін. Сонымен қатар, егер іс қозғалып, сотқа жеткізілсе де, шешімнің нақты және жалпыға бірдей қолданылатын құқықтық норманы орнататынына еш кепілдік жоқ. Мұндай стандарт жасалмайынша, ұқсас жағдайларда иммунитет қолданылады. Әділет институтының айтуынша, «Білікті иммунитет дегеніміз - мемлекеттік қызметкерлердің сіздің құқықтарыңызды бұзғаны үшін жазаланбайтыны, егер олар бұған дейін ешкім ойламаған жолмен бұзса».

The concept of testing whether the official action was covered by qualified immunity was first raised in the 1991 case Siegert v. Gilley (1991) in which the Supreme Court affirmed a dismissal of a lawsuit due to lack of clear demonstration that a constitutional right had been violated at the time of the action as a necessary precursor for any judicial relief. In 2001, the U. S. Supreme Court in Saucier v. Katz and that its decision "does not prevent the lower courts from following the Saucier procedure; it simply recognizes that those courts should have the discretion to decide whether that procedure is worthwhile in particular cases." The Pearson opinion gave courts the discretion to evaluate either the constitutional violation or the rights issue first. This can have benefits of expediting some cases and reducing waste of resources in the court system, but has also led to cases that focus heavily on one side of the case and weigh in favor of government officials, particularly in the area of police brutality. Criticism is aimed in particular at the "clearly established law" test. This test is typically read as requiring not only that an official's behavior likely violates written law but that there exists a clear judicial precedent that establishes the behavior as unlawful. Critics have noted that in practice this has meant that plaintiffs must prove that there exists a prior court determination made in actual litigation under facts extremely close to those of the case at hand exists, or else the case is dismissed. Critics argue that the difficulty plaintiffs face in finding an exact match in both law and precedent makes it excessively challenging to sue public officials, giving government officials undue latitude for lawless conduct in new or unusual situations. George Leef, for instance, argued in Forbes that:

This doctrine, invented by the Court out of whole cloth, immunizes public officials even when they commit legal misconduct unless they violated 'clearly established law'. That standard is incredibly difficult for civil rights plaintiffs to overcome because the courts have required not just a clear legal rule, but a prior case on the books with functionally identical facts. Critics have cited examples such as a November 2018 ruling by the United States Court of Appeals for the Sixth Circuit, which found that an earlier court case ruling it unconstitutional for police to sic dogs on suspects who have surrendered by lying on the ground did not apply under the "clearly established" rule to a case in which Tennessee police allowed their police dog to bite a surrendered suspect because the suspect had surrendered not by lying down but by sitting on the ground and raising his hands. Critics further argue that the "clearly established" standard discourages and/or delays the establishment of clear rules, even for common circumstances. Therefore, such a person may choose not to bring the case at all. Furthermore, even if a case is brought and carried to judgment, there is no certainty the decision will establish a clear and generally applicable legal standard. Until such a standard is articulated, qualified immunity will continue to apply in analogous cases. As the Institute for Justice puts it, "Qualified immunity means that government officials can get away with violating your rights as long as they violate them in a way nobody thought of before."

Полицияның қатыгездігі

Көптеген сыншылар білікті иммунитет полицияның қатыгездігіне жазасыз қалуға мүмкіндік береді деп санайды. Мысалы, құқық зерттеушілері Амир Х. Али мен Эмили Кларк «білікті иммунитет құқық қорғау органдары мен басқа да мемлекеттік қызметкерлерге адамдардың конституциялық құқықтарын жазасыз бұзуға мүмкіндік береді» деп мәлімдеді, оны «полицияға қатысты «алдымен атып, кейін ойла» деген көзқарасты қабылдауға рұхсат беру» деп сипаттады. Ол былай деді:

«Біз күш қолдануға қатысты істерде офицерлерге білікті иммунитеттің қорғалуын дұрыс бас тартқан сот шешімдерін қайта қараудан тартынбадық, бірақ осы жағдайларда соттар офицерлерге білікті иммунитеттің артықшылығын дұрыс берген жағдайларда сирек араласамыз». 2020 жылғы Reuters агенттігінің баяндамасы Сотомайормен келісіп, «Жоғарғы Сот көбінесе полицияны қолдау үшін іс-шараларға араласып, білікті иммунитетті полиция үшін көбінесе еңсерілмейтін қорғанысқа айналдырды» деген қорытындыға келді. Баяндамада 2007 жылдан бері полицияның күш қолдануына қатысты 200-ден астам іс қарастырылды және 2009 жылғы Пирсон өзгерісінен кейін міндетті реттіліктен дискрециялық реттілікке өтуінен кейін талапкерлер өз ісін білікті иммунитет кезеңінен өткізуде қиындықтарға тап болды. Кларенс Томас та «біздің білікті иммунитет құқығымызға қатысты алаңдаушылығы артып отыр» деп мәлімдеді, заңның бастапқы мақсатында оған ешқандай негіз жоқ екенін айтты.

Кейбір сыншылар Жоғарғы Соттың білікті иммунитетті құруы АҚШ Кодексінің 1983-ші бөлімін «жоюмен» тең деп санайды, ол кез келген азаматқа Конституция және заңдармен қорғалған кез келген құқықтарын, артықшылықтарын немесе иммунитеттерін бұзған мемлекеттік лауазым иесіне сотқа шағымдануға мүмкіндік береді. АҚШ округтік сотының судьясы Линн Адельман «білікті иммунитет – бұл 1982 жылы сот заң мәтініне немесе заңнамалық тарихқа сүйенбей 1983-ші бөлімге енгізген шектеу» деп мәлімдеді.

Ғылыми сын

2017 жылғы «Йель заң журналының» «Квалификациялық иммунитет қалай сәтсіздікке ұшырайды» атты мақаласында ЮКЛА заң профессоры Джоанна К. Шварц 1983 жылғы 1183 істі зерттеді және оның негізінен қолданылуы тиіс емес кезде қолданылып жатқанын, сондықтан олар жиі назарсыз қалдырылып немесе жоққа шығарылып жатқанын анықтады. Оның қорытындысы бойынша, ол мақсаттарына жетпейтіндіктен нығайтуға келмейді және осы мақсаттарға жету үшін басқа механизмдермен алмастырылуы керек. Сот квалификациялық иммунитетті үш факторға негіздейтінін мәлімдеді: жалпы құқық бойынша «жақсы ниет» қорғанысы, 1983-ші тармақтың қате кеңейтілуін өтеу және үкімет қызметкерлеріне «ескерту» ретінде қызмет ету. 2018 жылғы Калифорния заң туралы мақалада Чикаго заң мектебінің профессоры Уильям Боуд «мұндай қорғаныс жоқ, мұндай қателік болған жоқ және жұмсақтық [ескерту] қолданылмауы керек. Тіпті, егер жағдай басқаша болса да, квалификациялық иммунитет туралы ілім ең жақсы жауап емес» деді. 2023 жылғы Калифорния заң туралы мақалада Кардозо заң мектебінің профессоры Александр Рейнерт Жоғарғы Соттың дерогациялық қағидасы аясында квалификациялық иммунитетті сынап, оның құқықтық негізі 1874 жылғы АҚШ-тың түзетілген заңдарындағы қате тілге негізделгенін айтты. Рейнерт 1871 жылғы Атқару туралы заңта «мемлекеттің керісінше заңдарына, ережелеріне, әдет-ғұрыптарына қарамастан» мәтінімен жауапкершілік туралы ереженің кіргенін атап өтті, ол түзетілген заңдарға енгізілмеген, ал Рейнерт осы тілді «Қарсы тұру туралы ереже» деп атады. Оның талдауы баспасөзде жарияланды және кейін Уильям Боудтың сын-пікіріне ұшырады, ол «бұл 1874 жылғы түзетілген заң жобасын жасаушылар енгізген және Конгресс заңға айналдырған өзгеріс» (автордың басымдығы) деді. Квалификациялық иммунитет туралы қағидаға «Қарсы тұру туралы ереженің» әсеріне қатысты сұрақтар АҚШ Жоғарғы Сотына Хулберт пен Поуп ісі бойынша сертификат талап ету арқылы ұсынылды, бірақ ол қабылданбады.

In a 2017 Yale Law Journal paper titled "How Qualified Immunity Fails", UCLA law professor Joanna C. Schwartz examined 1,183 Section 1983 cases and found that it was being invoked primarily when it should not have been, and therefore was being ignored or dismissed frequently. Her conclusion was that it is ineffective for its stated goals in such a way that it could not be strengthened, and should be replaced by other mechanisms for obtaining those ends. The Court has stated that it bases qualified immunity on three factors: a "good faith" defense at common law, making up for the supposedly mistaken broadening of § 1983, and serving as a "warning" to government officials. In a 2018 California Law Review article, University of Chicago Law School professor William Baude states that "there is no such defense, there was no such mistake, and lenity [warning] should not apply. And even if these things were otherwise, the doctrine of qualified immunity would not be the best response." In a 2023 California Law Review article, Cardozo School of Law professor Alexander Reinert critiqued qualified immunity in the context of Supreme Court derogation canon, and also suggested that the legal foundation of qualified immunity is based on the erroneous omission of language in the 1874 Revised Statutes of the United States. Reinert observed that the Enforcement Act of 1871 included a clause regarding liability with the text, "any such law, statute, ordinance, regulation, custom, or usage of the State to the contrary notwithstanding", which was not included in the Revised Statutes or Reinert termed this language the "Notwithstanding Clause". His analysis received press coverage and has been subsequently critiqued by William Baude, who stated, "it was a change introduced by the drafters of the 1874 Revised Statutes, and passed into law by Congress" (emphasis original). Questions regarding the impact of the Notwithstanding Clause on qualified immunity doctrine were presented to the U. S. Supreme Court in a petition for a writ of certiorari in the case of Hulbert v. Pope, which was denied.

Сот арқылы

2018 жылдың 1 наурызында Като институты білікті иммунитет доктринасын сынға алу үшін стратегиялық науқан бастады, бұл науқан "Жоғарғы Сотты өзінің бұрынғы шешімдерін қайта қарап, доктринаны толығымен жоюға шақыратын мақсатты амикус брифингтерінің сериясына" негізделген. Виллет білікті иммунитетті талдаудың «нақты белгіленген заң» бөлігін «мұқият қайта қарауға» шақырды, көптеген соттардың Конституциялық бұзушылық болған-болмағанын қарастырмай, ешқандай нақты прецедентсіз иммунитет беруге бейім екенін айтты. Сондықтан, «зияндар өтелмейді және кінәлілер жазаланбайды». Ол былай деп жазды:

2020 жылы Жоғарғы Соттың шешімін күтіп тұрған бірнеше іс болды. Алайда, 2020 жылдың 15 маусымында Жоғарғы Сот білікті иммунитетті қайта қарауға қатысты істерді қараудан бас тартты. Бұл 2020 жылдың 2 қарашасына дейін өзгерді, ол кезде Жоғарғы Сот 7-1 дауыспен шығарған per curiam шешімінде 5-ші апелляциялық округінің екі түрме күзетшісіне ауыр құқық бұзушылықтарға қарамастан білікті иммунитет бергенін қателік деп тапты. Беркли университетінің құқық мектебінің профессоры Эрвин Чемеринский бұл шешімді «білікті иммунитетке қарсы сирек кездесетін азаматтық құқықтардың жеңісі» деп атады.

Заңнамалық әрекеттер

2020 жылдың 30 мамырында АҚШ өкілі Джастин Амаш (L Мичиган) «Білікті иммунитетті тоқтату туралы» заң жобасын ұсынды, онда былай делінген: «Минеаполис полициясының Джордж Флойдты қатыгездікпен өлтіруі – полицияның заңсыз әрекеттерінің ұзақ тізіміндегі соңғы оқиға. Полиция заңдық, саяси және мәдени тұрғыдан олар қызмет етуге ант берген адамдардың құқықтарын бұзғаны үшін жазасыз қалуда». 2020 жылдың 29 мамырында өкіл Айана Пресли (D Массачусетс) бұл заң жобасын қолдайтынын мәлімдеді. Заң жобасы 2020 жылдың 4 маусымында Өкілдер палатасына 16 қосымша қолдаушымен енгізілді. 2020 жылдың 12 қыркүйегіне қарай оның 66 қолдаушысы болды (65 демократ және 1 республикашыл). Заң жобасына Либертариандық, Республикалық және Демократиялық партиялардың өкілдері қолдау көрсетті, бұл Конгресте үш партияның қолдауына ие болған алғашқы заң жобасы болды. 2020 жылдың 3 маусымында сенаторлар Камала Харрис (D Калифорния), Эдвард Марки (D Массачусетс) және Кори Букер (D Нью-Джерси) құқық қорғау органдарына білікті иммунитетті жоюға шақыратын Сенат резолюциясын ұсынды. Сенаторлар Берни Сандерс (I Вермонт), Элизабет Уоррен (D Массачусетс) және Крис Ван Холлен (D Мэриленд) демеушілік етті, сондай-ақ «Білікті иммунитетті реформалау туралы» заңға сәйкес, мемлекеттік қызметкер, мысалы полиция қызметкері, өзінің әрекетіне рұқсат беретін тиісті заң немесе сот шешімі бар екенін дәлелдеуі керек екенін ұсынды.

Мемлекеттік құқық

Білікті иммунитет – федералды заңның доктринасы, оған мемлекеттік заңдағы өзгерістер әсер етпейді. Дегенмен, кейбір штаттар мемлекеттік заң талаптары бойынша білікті иммунитетке өзгерістер енгізді. Бұл өзгерістер федералды конституциялық құқыққа қатысты білікті иммунитет доктринасына әсер етпейді. Колорадо, Коннектикут, Нью-Мексико және Нью-Йорк қаласы мемлекеттік заң талаптарына қатысты сот істерінде білікті иммунитетті толығымен жойды немесе оның қолданылуын шектеді. 2020 жылдың маусым айында «Құқық қорғау органдарының адалдығын арттыру туралы» заңды қабылдау арқылы Колорадо штаты мемлекеттік заң талаптары бойынша құқық қорғау қызметкерлеріне қарсы білікті иммунитетті алып тастаған алғашқы штат болды (бірақ федералды конституциялық талаптарға қатысты емес). 2021 жылдың 7 сәуірінде Нью-Мексиконың әкімі Мишель Лужан Гришам «Нью-Мексико азаматтық құқықтары туралы» заңға қол қойды, онда ешбір мемлекеттік қызметкер «Нью-Мексиконың» конституциясымен қорғалған кез келген құқықтардан, артықшылықтардан немесе иммунитеттерден айырылған жағдайда білікті иммунитетпен қорғануға құқылы болмайды деп кепілдік берілді. Бұл тек мемлекеттік заң талаптарына ғана қатысты, федералды конституциялық талаптарға емес. Нью-Йорк қалалық кеңесі 2021 жылдың наурыз айында мемлекеттік заң талаптары бойынша қалалық қызметкерлерге қатысты білікті иммунитетті жойды, бірақ федералды талаптарға қатысты емес.

Тиісті жағдайлар

Харлоу Фицджеральдқа қарсы, 457 АҚШ 800 (1982)
Саусье Катцке қарсы, 533 АҚШ 194 (2001)
Хоуп Пельзерге қарсы, 536 АҚШ 730 (2002)
Броссо Хаугенге қарсы, 543 АҚШ 194 (2004) (полиция күш қолдануына қатысты, фактілерге толы жағдайларда білікті иммунитет мәселесін қарастырады)
Пирсон Каллаханға қарсы, 555 АҚШ 223 (2009)
Саффорд біріктірілген мектеп округі Редингке қарсы, 557 АҚШ 364 (2009) (мектеп қызметкерлерінің оқушыны тексеруіне қатысты жағдайда білікті иммунитет мәселесін қарастырады)
Камерата Гринге қарсы, 563 АҚШ 692 (2011)
Плумхофф Рикардқа қарсы, 572 АҚШ 765 (2014) (полиция күш қолдануына қатысты, фактілерге толы жағдайларда білікті иммунитет мәселесін қарастырады)
Эрнандес Месаға қарсы, 589 АҚШ (2020)
Новак Парма қаласына қарсы, 21 3290 (2022)