Кіріспе

Фрайбург Мюнстері (Freiburger Münster немесе Münster Unserer Lieben Frau) – Германияның оңтүстік-батысындағы Фрайбург им Брейсгау қаласындағы кафедралық собор. Зерринг әулетінің соңғы герцогы шамамен 1200 жылы роман стилінде құрылысын бастады. 1230 жылы құрылыс готика стилінде жалғасты. Собор Фрайбург қаласының алғашқы шіркеуінің іргесінде, 1120 жылы салынған. Орта ғасырларда Фрайбург Констанц діни округіне қарасты. 1827 жылы Фрайбург Мюнстері жаңадан құрылған Фрайбург католик архиепархиясының орталығына айналып, собор мәртебесін алды.

Сәулет

Швейцариялық тарихшы Якоб Буркхардт бір кезде шіркеудің 116 метрлік мұнарасы жер бетіндегі ең әдемі шпиль болып қала береді деп айтқан. Оның бұл сөзі бүкіл христиан дініндегі ең әдемі мұнара туралы жиі айтылатын қате пікірге себеп болды. Мұнараның негізі дерлік шаршы, ал ортасында он екі бұрышты жұлдыз галереясы орналасқан. Бұл галереяның үстінде сегізбұрышты және конус тәріздес мұнара орналасқан, ал оның үстінде шпиль орналасқан. Бұл Германиядағы орта ғасырда (1330) аяқталған және бүгінгі күнге дейін сақталған жалғыз готикалық шіркеу мұнарасы. Ол 1944 жылдың қарашасында базардың батыс және солтүстік жағындағы барлық үйлерді қиратқан бомбалаудан аман қалды. Мұнара сол кезде қатты дірілге ұшырады, ал оның осы дірілден аман қалуы шпильдің бөліктерін байланыстыратын қорғасын ілмектерге байланысты. Мұнараның терезелері сол кезде шіркеу қызметкерлері, Монсеньор Макс Фаулер басшылығымен алынып тасталғандықтан, олар да зақымдалған жоқ. Фрайбург соборы 1827 жылға дейін епископтың резиденциясы болған жоқ, ол одан көп уақыттан кейін салынған. Мұнарада 16 қоңырау бар, ең көнесі 1258 жылғы "Хосанна" қоңырауы, оның салмағы 3290 килограмм. Бұл қоңырауды бейсенбі күні кешке Angelus-тан кейін, жұма күні сағат 11:00-де (содан бері "Spätzleglocke" деп аталады), сенбі күні кешке және әуе шабуылын еске алу үшін жыл сайын 27 қарашада естуге болады.

Интерьер

Собордың ішінде екі маңызды құрбандық үстелі бар: Ханс Балдунгтың бас құрбандық үстелі және Ханс Холбейн Кішінің шағын ғибадатханадағы құрбандық үстелі. Ішкі порталда Он Пайғамбар қызының мүсіндері орналасқан. Нефтің терезелерін гильдиялар сыйға тартқан, ал оларда гильдиялардың белгілері бейнеленген. Кейбір терезелердің терең қызыл түсі бояудың емес, қатты алтын нанобөлшектерінің ерітіндісінің нәтижесі. 2003 жылы оразалық мата қалпына келтіріліп, артына қосымша материалдар бекітілді. Қазір оның салмағы бір тоннадан асып, ораза кезінде қолдану үшін жұмысханадан ауыр техникамен тасымалдануы керек.

Қоңыраулар

Соборда 19 қоңырау бар, барлығы 25 тонна, бұл оны Германиядағы ең үлкен қоңыраулардың бірі етеді. № аты дайындалған жылы құйылған құюшының аты құйылған орны диаметрі салмағы дыбыс 1 Христос (Бурдон қоңырауы) 1959 Фридрих Вильгельм Шиллинг Гейдельберг 2133 мм 6856 кг g0 2 Петрус 1774 мм 3917 кг bes0 3 Пауль 1566 мм 2644 кг c1 4 Мария 1490 мм 2290 кг d1 5 Хосанна 1258 аноним 1610 мм 3290 кг es1 6 Йозеф 1959 Фридрих Вильгельм Шиллинг Гейдельберг 1242 мм 1354 кг f1 7 Николай 1095 мм 958 кг g1 8 Иоганн 1081 мм 913 кг a1 9 Якоб 1022 мм 803 кг bes1 10 Конрад 903 мм 560 кг c2 11 Бернард 798 мм 381 кг d2 12 Ламберт және Александр 670 мм 212 кг f2 13 Майкл 594 мм 149 кг g2 14 Қорғаушы періште 575 мм 150 кг a2 15 Одилия 505 мм 112 кг c3 16 Магнификат 456 мм 79 кг d3 17 Веспер қоңыраушасы 1606 Ханс Ульрих Бинтзлин Брайзах 510 мм 70 кг b2 18 Күміс қоңыраушасы 13 ғасыр аноним 352 мм 33 кг f3 19 Шомылу қоңырауы 13/14 ғасыр аноним 550 мм 95 кг a2

Құқықтық жағдай

Собор салынған сәттен бастап, ол Рим-католик шіркеуіне емес, Фрайбург қаласының халқына тиесілі болды. Орта ғасырларда жағдай өзгеріп, ғимарат өзін-өзі басқаратын болды, ал оны қала тұрғындары сайлаған қамқоршы басқарды. Жақында Münsterbauverein бірлестігі құрылды, ол қазір заңды түрде соборға иелік етеді.

Қорғау

Соборды сақтау мақсатында Фрайбург Мюнстербауверейн ("Фрайбург соборы күтімі қауымдастығы") құрылды. Қауымдастық ғимаратты және оның ішкі кеңістігін күтіп ұстауға және жөндеуге жыл сайын бірнеше миллион евро инвестициялайды. Қазіргі бас сәулетші Ивон Фаллер, ал қауымдастық төрағасы Свен фон Унгерн Стернберг.