Кіріспе

Шомылдырушы Иоанн шіркеуі (нем. St. Johannis немесе Johanniskirche) – Германияның Люнебург қаласындағы ең көне лютеран шіркеуі. Ол қала орталығында орналасқан. Люнебург Еуропаның кірпіш готикалық стиліндегі жолында жатыр, ал шіркеу осы стильдің бір үлгісі. 108 метрлік биіктігімен, ол Төменгі Саксониядағы екінші ең биік шіркеу мұнарасы болып табылады – Хильдесхаймдағы Әулие Андрей шіркеуінен кейін.

Тарих

Иоанн Крестительге арналған шіркеу солтүстік неміс кірпіш готикасының маңызды мысалы саналады. Бес бөлімді залдық шіркеу 1300 және 1370 жылдар аралығында салынды және 1420 жылы жөнделді. 15 ғасырдың басында Конрад III Солтау, Верденнің епископы ретінде, Сент-Джон шіркеуін өзінің жаңа кафедралық соборы етіп бекіте алмады, себебі қалалық кеңес және Люнебург князі тағы бір күштің саяси ықпалынан қорқып, оған қарсылық танытты. Шіркеудің сыртқы келбеті 1765 жылы қайта жаңартылды. Ерекше көзге түсетіні – 108 метр биіктіктегі, Төменгі Саксониядағы ең биік шіркеу мұнарасы. Елизавета капелласындағы әйнек суреттерін 1969 жылы Чарльз Кродель жасады. Бұл шіркеу Еуропалық кірпіш готика жолының тартымды орындарының бірі болып табылады.

Ағза

Шіркеудің органы 1553 жылы Хендрик Нихофф пен Яспер Йохансенмен аяқталды және 1714 жылы Арп Шнитгердің шәкірті Маттиас Дропа, ал кейінірек 20-шы ғасырдың соңында Рудольф фон Беккерат қайта жаңартылды. Оның танымал органшыларының қатарында Кристиан Флор (1676–1697) және Георг Бём (1698–1733) болды. Жастығында Иоганн Себастьян Бах жақын жердегі Михаэльскирхеге қарасты мектепте (1700–1702) тұрды, онда ол орган бойынша тәлімгер болған сияқты. Бахты зерттеуші Кристоф Вольфтің пікірінше, құжаттар Бёмнің Бахқа Сент-Жоханнис шіркеуінде орган сабақтарын бергенін көрсетеді. Орган BBC телеарнасында "21-ғасыр Бахы" жобасы аясында бірнеше бағдарламада көрсетілді, онда Джон Скотт Уайтли тарихи органдарда ойнайды.

Аңыз

108 метрлік шпилі бар шіркеу екі жағынан да еңкейгендей көрінеді: жоғарғы бөлігіндегі фермалық конструкция бұралып, пробка тәрізді болып келген. Аңыз бойынша, шебер құрылысшы қателікті байқағанда, шіркеу мұнарасының жоғарғы терезесінен құлап түскен; бірақ, ол өтіп бара жатқан шанышқы арбасына түсіп, аман қалған. Құдай оны ақтағанын сезінген шебер тойлау үшін жергілікті тавернаға барды. Бірнеше стақаннан кейін ол креслосына арқа сүйеп, құлап кетті. Құлай келіп, басын каминнің тас ошағына соғып, қаза тапты.