Кіріспе

Пертширдегі ауыл, Шотландия.

Киллин (,/k//I//l/'/I//n///; Cill Fhinn) – Шотландияның орталық таулы аймағындағы Пертширдегі ауыл. Лох-Тайдың батыс жағында орналасқан, оны Стирлинг кеңесі басқарады. Киллин – тарихи сақталған ауыл және Лох-Ломонд және Троссакс ұлттық паркінің құрамына кіреді. Бұл Breadalbane тарихи аймағының орталық елді мекені. Киллин Пертширдің Гайдэлтачд аймағының тарихи маңызды бөлігі және жабайы табиғат пен оқиғалық туризмнің орталығы ретінде белгілі. 2023 жылдың шілдесінде Planetware.com саяхат сайтының сарапшылары Киллиннің маңызды тарихы, орналасуы және жағдайларының арқасында Шотландияда тұруға және саяхаттауға ең қолайлы орындардың бірі деп таныды. 2021 жылдың шілдесіндегі сарапшылар талдауы бойынша, жетекші психикалық денсаулықты сақтандыру компаниясы Киллинді Ұлыбританиядағы денсаулықты жақсарту үшін екінші ең жақсы демалыс орны деп атады.

Орналасуы және этимологиясы

Ауылдың батыс жағы әсем Дохарт (шотланд гаэл. Eas Dochard) сарқырамасының айналасында тамаша орналасқан. Сарқырама арқылы Қиллинге қарай бағытталған А827 тас жолын алып өтетін тар, көп аркалы тас көпір салынған. Басты көше содан кейін Дохарт (шотланд гаэл. Abhainn Dochard) және Лочай (шотланд гаэл. Abhainn Lòchaidh) өзендерінің қосылған жеріне, Лохқа қарай төмен түседі. А827 жолы Оңтүстік және Батыс бағыттарынан келуге мүмкіндік береді, Эдинбург және Глазго сияқты Шотландияның ірі қалаларынан саяхатқа шамамен 90 минут уақыт кетеді. А827 жолы сонымен қатар Солтүстік және Шығыс жақтан да қолжетімді, бірақ Лох Тайдың (шотланд гаэл. Loch Tatha) жиегімен биік жатқан ауылдық жол арқылы. Киллин – тарихи Бридалбайн аймағының орталық елді мекені. Гель тілінде Breadalbane – Bràghad Albann, "Шотландияның жоғары немесе биік бөлігі". Бұл атау өте орынды, себебі ауылды Меалл-нан Тармахан және Бен Ловерс таулары сияқты көрнекті әрі әдемі тау жоталары қоршап тұр, олар ауылға альпілік фонды ұсынады. Киллин (Cill Fhinn) атауы – гэль тілінде, және ол жазылған тарихтың көп бөлігінде аймақтың басым тілін көрсетеді. Киллин кейде ағылшын тілінде "әділ немесе ақ шіркеу" деп аударылады, бірақ кейде "Финн шіркеуі немесе келмесі" деп те аударылады. Соңғы түсіндіру жергілікті аңызбен байланысты, онда Оссиан сағасының мифтік батыры Фингал ауылға қарап тұрған төбелерге жерленген деп есептеледі.

Ыңғайлылықтар

Киллин – танымал туристік орын және көптеген жергілікті топтармен, оның ішінде драмалық үйірме, бадминтон клубы және жастар тобы бар дамыған қауымдастық. Ауылда жергілікті тұрғындар мен келушілер үшін қажетті жағдайлар көптеп жасалған. “Killin News” – әр 2 айда бір шығатын, жазылу арқылы немесе жергілікті дүкендер мен кәсіпорындарда таба алатын тегін қауымдық газет. Қосымша ақпаратты олардың веб-сайтынан қараңыз: http://www.killinnews.co.uk

Ауылда жергілікті тұрғындар мен қонақ үйлерде тұратындарға қызмет көрсететін мейрамханалары бар бірнеше қонақүйлер мен дәстүрлі таверналар бар. Ауылда сондай-ақ бірнеше кафе, пошта бөлімі, дәріхана, екі сыйлық дүкені, сыртқы жабдықтарды жалға алуға болатын ашық орталық және жақсы жабдықталған, бірақ шағын кооперативтік азық-түлік дүкені бар. A85 тас жолы мен Киллинге апаратын A827 тас жолының қиылысында, Ликс Толында жанармай құю станциясы орналасқан. Ауыл орталығындағы Бридалбейн саябағында жақсы жабдықталған балалар ойын алаңы бар. Киллинде 56 оқушысы бар шағын бастауыш мектеп бар. Жоғары сынып оқушылары оңтүстікке қарай 34 шақырым (21 миль) қашықтықтағы Калландер қаласына оқуға барады. Киллин ұрпақтар бойы Гàйдхеалтхадтың маңызды бөлігі болған. Дегенмен, ең жақын гаэль тіліндегі бастауыш мектептер Стирлингте (оңтүстікке қарай 60 шақырым (37 миль)) және Аберфельдиде (шығысқа қарай 37 шақырым (23 миль)) орналасқан.

Көрікті жерлер мен іс-шаралар

Киллин Шотландияның таулы аймақтары мен орталық бөлігін зерттеуге арналған база ретінде қызмет етеді. Обан және Гленко (таулы аймақта), Аберфелди және Крифф қалалары, сондай-ақ Глазго, Стирлинг, Перт, Данди және Эдинбург қалаларына автомобильмен жасалатын бір күндік сапарлар қол жетімді. Жақын маңда зерттеуге талай мүмкіндік бар, әсіресе табиғатты жақсы көретіндер үшін. Киллин тау жүрушілер үшін ыңғайлы база болып табылады, себебі оның орталық орналасқан жері және Меалл-нан-Тармахан мен Бен-Ловерс сияқты бірнеше Мунро тауларына жақындығы. Аймақтың тауларында шаңғымен саяхаттау танымал. Киллиннен Гленко шаңғы курортына дейін шамамен 40 минуттық жерде сапаруға болады, онда жаңадан бастаушыларға арналған жақсы шаңғы трассаларымен қатар, Шотландиядағы ең ұзын және тік трассалар бар. "Heart 200" жүргізу маршруты, Солтүстік жағалау 500 маршрутына ұқсас, Пертшир аймағынан өтеді және бұл маршрут ауылдан өтеді. Бен-Ловерс ұлттық табиғат қорығында Альпілік өсімдіктердің халықаралық маңызы бар мысалдары кездеседі. Шотландияның Кранног орталығы мұражайы Лох-Тайсайдте қайта құрылған кранногты ұсынады, бұл аймақтың тарихқа дейінгі халықтарының өмірі туралы мәлімет береді. Киллиндегі Линнелл үйінің жерінде Кинелл тас шеңбері орналасқан. Дохарт сарқырамасы – Дохарт өзеніндегі әдемі сарқырамалар кешені, ол ауылдың орталық нүктесі болып табылады. Ежелгі Макнаб кланының зираты Иннис-Буйде орналасқан, оған ауылдың ортасындағы Дохарт көпірінен қол жеткізуге болады. Киллиндегі Моирланич Ұзын үй мұражайы келушілерге сақталған Ұзын үйдегі таулы аймақтың өткен өмірімен танысуға мүмкіндік береді. Глен-Лайон Лох-Раннох және Глен-Лайон ұлттық көркемдік аймағында, ауылдың үстінде орналасқан. Аймақта жабайы табиғат туризмі дамыған, жергілікті түрлерге қызыл қоян, қарағай марты, сусар, бобр, балықтар және тіпті шотландтық жабайы мысықтар жатады. Жақын маңдағы Дулл қаласында Highland Safaris жабайы табиғатқа саяхаттар ұсынады. Фирбуш ашық ауа орталығы Киллиннің шығысына қарай, Лох-Тей көлінің жағасында орналасқан. Эдинбург университетіне тиесілі және басқарылатын орталық, түрлі ашық ауа шараларын және жатақтарды ұсынады. Киллин гольф клубы көркем 9 тесікті алаң ұсынады. 127 шақырымдық Роб Рой жолы Киллин арқылы өтеді. 7-ші ұлттық велосипед жолы да ауылдан өтеді.

Оқиғалар

Ауылда белсенді жергілікті қауым бар және онда жыл сайын бірқатар іс-шаралар өткізіледі. Оларға мыналар жатады:

Іс-шара | Ай | Сипаттама
------- | -------- | --------
Қанат жарысы | Сәуір | Дохарт немесе Лочай өзенінде өткізілетін отбасылық ойын-сауық күні қанат жарысы.
Киллин музыка фестивалі | Маусым | Жыл сайынғы сәтті музыка фестивалі.
Киллин тау ойындары | Тамыз | Музыка, би, күш және спорттық сайыстарды қамтитын дәстүрлі тау шарасы.
Киллин ауыл шаруашылық көрмесі | Тамыз | Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығымен байланысты жабдықтарды, жануарларды, спортты және демалыс түрлерін көрсететін қоғамдық іс-шара. Жергілікті тұрғындар да "Қоңырқас" байқауына қатыса алады.
Киллин 10 км және 5 км жарыстары | Қыркүйек | Tay Fitness Events ұйымдастырады.
Лох Тэйде жүзу | Қыркүйек | Лох Тэй көлінде өткізілетін жүзу жарысы.
Санта-даш | Желтоқсан | Барлық қатысушылар Санта киімінде қатысатын отбасылық ойын-сауық жарысы.
Хогманай оттық шоуы | Желтоқсан | Жаңа жылдың келуін атап өту үшін Хогманай түн ортасында Дохарт көпірінде оттық шоу өтеді.
30/12 концерті | Желтоқсан | Killin Music Festival ұйымдастыратын, 30 желтоқсанда өтетін тікелей музыкалық іс-шара (көбінесе Шотландияның танымал музыкасына бағытталған).
Жаңа жыл күні тойы | Қаңтар | 1 қаңтарда өткізілетін дәстүрлі той.